Anatomie, histologie en
fysiologie
H 5 : Het beenderstelsel
Functie beenderen
- Stevige botweefsel nodig voor bescherming en steun
o Bescherming van vitale organen bv longen, hart
o Noodzakelijk voor beweging ( aanheechting pezen van spieren)
o Ondersteunt het lichaam, vormt een ‘framework’
- Extra functies
o Prodictie bloedcellen beendermerg
Opslag van Ca2+ en fosfaat
Bv zwangerschap, lactatie
Skelet in kraakbeenmodel
- Vollledig skelet al ‘kraakbeenmodel’ aangelegd
- Later grotendeels vervangen door bot
- Op plaatsen waar flexibele versteviging nodig is kraakbeen blijft
o Kraagbeenringen in luchtpijp
o Opp. Van gewrichten
Opbouw beenderen
- Beenderen moeten stevig en licht zijn
o Afwisseling botweesel en holten
o Morfologische onderscheid tuseen compact en spongieus bot.
“compcat” dicht opeengeplakt botweefsel rond 1 grote centrale
(merg)holte
“spongieus” grote hoeveelheid dunne botbalkjes waartusse kleine open
ruimte zitten
Soorten beenderen
Lange beenderen
- Diafyse
o Compact been
o Aan buitenzijde omgeven door periost (buitenbeenvlies)
- Epifyse = gewrichtsuiteinde
o Spongieus been met dunne laag compact been
o Thv gewricht: kraakbeen
- Groeikraakbeenschijf
o Tussen epifyse en diafyse
1
, o Bij jonge beenderen
o Bij volwassenen: metafyse
Korte beenderen
- Spongieus bot omgeven door dunne laag compact been
- Geen laag compact been
- Geen groeikraakbeenschijf
- Geen diafyse
Platte beenderen
- Op plaatsen waar ze vitale oganen beschermen
- Compact been -spongieus been -compact been
Onregelmatige beenderen
- Vorm aangepast aan functie
- Spongieus been omgeven door dunne laag compcate been
Het periost
- Peri ( grieks)= rondom; osteon= been
- Beenvlies aan buitenkant bot
- Bestaat uit bindweefsel
- Bevat een osteagene laag met osteoblasten
cellen die bot vormen
- Functie
o Bloedvoorziening been
o Breedtegroei been
o Pijnperceptie (veel zenuwen)
o Herstel beenbreuk
Breedregroei been
- Osteogene laag van periost precursorcellen differentiëren tot osteoblasten:
maken bot aan diamer mergholte vergroten (zodat been licht blijft): osteoclasten
breken botmatrix af
Herstel beenbreuk
- Bij botbreuk altijd beschadiging bloedvaten aanvoer voedingstoffen en zuurstof
naar osteocyten osteocyten sterven af trigger voor herstel botbreuk
- Beschadigingn bloedvaten bloeduitstorting thv breuk bloedklonter
2
fysiologie
H 5 : Het beenderstelsel
Functie beenderen
- Stevige botweefsel nodig voor bescherming en steun
o Bescherming van vitale organen bv longen, hart
o Noodzakelijk voor beweging ( aanheechting pezen van spieren)
o Ondersteunt het lichaam, vormt een ‘framework’
- Extra functies
o Prodictie bloedcellen beendermerg
Opslag van Ca2+ en fosfaat
Bv zwangerschap, lactatie
Skelet in kraakbeenmodel
- Vollledig skelet al ‘kraakbeenmodel’ aangelegd
- Later grotendeels vervangen door bot
- Op plaatsen waar flexibele versteviging nodig is kraakbeen blijft
o Kraagbeenringen in luchtpijp
o Opp. Van gewrichten
Opbouw beenderen
- Beenderen moeten stevig en licht zijn
o Afwisseling botweesel en holten
o Morfologische onderscheid tuseen compact en spongieus bot.
“compcat” dicht opeengeplakt botweefsel rond 1 grote centrale
(merg)holte
“spongieus” grote hoeveelheid dunne botbalkjes waartusse kleine open
ruimte zitten
Soorten beenderen
Lange beenderen
- Diafyse
o Compact been
o Aan buitenzijde omgeven door periost (buitenbeenvlies)
- Epifyse = gewrichtsuiteinde
o Spongieus been met dunne laag compact been
o Thv gewricht: kraakbeen
- Groeikraakbeenschijf
o Tussen epifyse en diafyse
1
, o Bij jonge beenderen
o Bij volwassenen: metafyse
Korte beenderen
- Spongieus bot omgeven door dunne laag compact been
- Geen laag compact been
- Geen groeikraakbeenschijf
- Geen diafyse
Platte beenderen
- Op plaatsen waar ze vitale oganen beschermen
- Compact been -spongieus been -compact been
Onregelmatige beenderen
- Vorm aangepast aan functie
- Spongieus been omgeven door dunne laag compcate been
Het periost
- Peri ( grieks)= rondom; osteon= been
- Beenvlies aan buitenkant bot
- Bestaat uit bindweefsel
- Bevat een osteagene laag met osteoblasten
cellen die bot vormen
- Functie
o Bloedvoorziening been
o Breedtegroei been
o Pijnperceptie (veel zenuwen)
o Herstel beenbreuk
Breedregroei been
- Osteogene laag van periost precursorcellen differentiëren tot osteoblasten:
maken bot aan diamer mergholte vergroten (zodat been licht blijft): osteoclasten
breken botmatrix af
Herstel beenbreuk
- Bij botbreuk altijd beschadiging bloedvaten aanvoer voedingstoffen en zuurstof
naar osteocyten osteocyten sterven af trigger voor herstel botbreuk
- Beschadigingn bloedvaten bloeduitstorting thv breuk bloedklonter
2
