Verbintenissenrecht & Ondernemingsrecht Samenvatting

Verbintenissenrecht
Hoofdstuk 1 Inleiding in het recht
Burgerlijkwetboek
 10 boeken > titels > afdelingen > artikelen > leden.
 Privaatrecht: Regelt de relatie tussen burgers onderling, kan een ondernemer, organisatie en
soms de overheid zijn (als die gelijkwaardig optreedt.)
 Publiekrecht: Regelt de relatie tussen overheden onderling en tussen overheid en burger
(overheid moet dan wel als overheid handelen).

Rechtsbronnen
1. Wetten: Geschreven rechtsregels. Bijv. het BW en de GW (de wetten (= verordeningen) zijn
bijv. gemaakt door de regering en staten generaal).
- Het systematisch opnemen van regels in wetten = codificeren (= vastleggen in de wet)
2. Verdragen: Internationale overeenkomst tussen twee of meer landen. Kunnen gericht zijn tot
de landen of tot de burgers. De verdragingen kunnen alleen gericht zijn op de
verdragsluitende landen en daarmee de verdragsluitende landen binden.
- (Self excecuting = direct werkende bepaling, als een verdragsbepaling de burger rechtstreeks
bindt)
3. Jurisprudentie: Rechtersrecht, uitspraken van rechters.
- Vonnis = uitspraak van een rechter.
- Arrest = uitspraak van de Hoge Raad of het gerechtshof.
4. Gewoonte: Ongeschreven regel, staat niet in de wet. Gewoontes die ontstaan na er bepaalde
tijd gebruik van te maken.

Verschillende soorten recht
 Materieel recht: Regels die de rechten en plichten van partijen regelen.
 Formeel recht: Regels die gaan over de procedure (handhaving van materieel recht).
 Objectief recht: Geheel van geschreven en ongeschreven regels.
 Subjectief recht: Een individueel recht dat aan een objectief recht ontleend kan worden.

 Dwingend recht: Recht waarvan niet afgeweken mag worden. Als je hiervan afwijkt (=nietig),
als je afspreekt et je buurman om voor hem te stelen = nietig.
 Aanvullend recht: Vult afspraken aan over onderwerpen die partijen niet hebben geregeld.
Het vult een onderlinge afspraak aan.
 Regelend recht: Wetgeving waarvan door middel van eigen afspraken wel van afgeweken
mag worden.

Recht omvat meer dan wet, omdat het ook gewoonterecht omvat.

Hoofdstuk 2 Inleiding verbintenissenrecht
 Verbintenissen: een juridische relatie tussen twee of meer personen. Bronnen voor een
verbintenis:
- De wet, bijv. als je schade bij een ander veroorzaakt
- Overeenkomst, bijv. een werknemer heeft recht op loon
- Rechterlijke uitspraken, bijv. rechter bepaalt schade vergoeding

Absoluut recht en relatief recht, twee verbintenissen:
 Relatief recht: een recht dat je alleen tegenover een bepaalde persoon kunt uitoefenen (bijv.
recht op loon, recht op betaling, recht op levering). Als de een recht heeft op iets, heeft de
ander een plicht.

,  Absoluut recht: een recht dat je tegenover iedereen kunt uitoefenen gelden (bijv.
eigendomsrecht, octrooirecht (alleen recht op uitvinding).
 Verbintenis: verplichting, een rechtsbetrekking tussen personen waarbij 1 een relatief recht
heeft op bepaalde prestatie en de ander verplicht is een prestatie te leveren (afdwingbaar)

Rechtshandelingen
 Rechtshandelingen: een handeling die is gericht op rechtsgevolg
- Eenzijdige rechtshandeling: door 1 persoon, bijv. testament maken.
- Meerzijdige rechtshandeling: door 2 (+) personen (bijv. overeenkomst sluiten)
 Feitelijke handeling: handeling die niet is gericht op rechtsgevolg (de juridische gevolgen zijn
niet beoogd (gewild) (bijv. Karlijn rijdt de auto van FLoor aan.
 Rechtsfeit: bepaalde gebeurtenis of handeling die relevant is voor het recht (bijv. geboorte
van een kind of beëindiging van een arbeidsovereenkomst)
 Rechtsgevolg: juridisch gevolg (bijv. je wordt 18 en je bent in staat zelfstandig
overeenkomsten te sluiten).

 Nietige rechtshandeling (van rechtswege): niet geldig en nooit geldig geweest
 Vernietigbare rechtshandeling (bevoegdheid): je hebt de keuze om de rechtshandeling te
vernietigen of te laten bestaan. (Let op: na vernietiging heeft het dezelfde werking als
nietigheid)

Hoofdstuk 3 De overeenkomst
Totstandkoming van een overeenkomst
 De meeste overeenkomsten zijn vormvrij: de wet schrijft niet een bepaalde vorm voor, zoals
een contract. Ze komen tot stand door wilsovereenstemming (komt tot stand omdat je het
met elkaar eens bent).
 Door aanbod (als het tenminste de essentiële elementen van een overeenkomst bevat) en de
aanvaarding ervan.
 Als de wil van een persoon niet overeenkomt met zijn verklaring ontstaat er volgens de wet
geen overeenkomst. (Nietige overeenkomst (de overeenkomst bestaat niet ook al is er wel
wilsovereenstemming) en soms vernietigbare overeenkomst). Bijv. als je je vergist. Als je iets
anders wil dan je in je verklaring hebt verklaard.
- Als de andere partij niet wist of hoefde te weten dat de persoon het niet wilde dan is de
overeenkomst wel een overeenkomst. (Wilsvertrouwensleer).

Aanbod geldt niet voor altijd, een aanbod geldt gedurende een bepaalde tijd:
 Tijdsduur van het aanbod, verstrijken termijn
 Herroepen (door aanbieder)
 Verwerpen (door ontvanger)
 Als niet direct wordt aanvaard (alleen bij mondeling aanbod)

Drie soorten aanbod
1. Herroepelijk: zolang het niet is aanvaard, (na verzending niet meer worden herroepen)
2. Onherroepelijk aanbod: kan gedurende de termijn van aanvaarding niet worden herroepen
ook al is het aanbod nog niet aanvaard.
3. Vrijblijvend: kan altijd worden herroepen, ook als de overeenkomst al is gesloten.
 Een aanbod geldt niet voor altijd en moet binnen een redelijke termijn worden betaald. Een
mondeling aanbod vervalt wanneer het niet onmiddellijk wordt aanvaard en een schriftelijk
aanbod binnen een redelijk termijn in die sector (staat niet een termijn in de wet).
Juridisch bindend aanbod: voorstel om een overeenkomst te doen geeft voldoende duidelijkheid.

,Als er onvoldoende duidelijkheid is over de belangrijkste verplichtingen is er geen sprake van een
aanbod, maar een uitnodiging tot het doen van een aanbod.
1. Individueel bepaalde (unieke zaak)
2. Persoon die op het voorstel reageert van belang, bijv. bij een sollicitant, die moet voor de rol
geschikt zijn.

Tijdelijke geestelijke stoornis:
 Bij het maken van een overeenkomst, overeenkomst is dan vernietigbaar, de persoon wordt
beschermd door de stoornis.

 Eenzijdige overeenkomst: Als een overeenkomst voor een van beide partijen ontstaat
(schenkingsovereenkomst).
 Wederkerige overeenkomt: Als voor beide partijen verbintenissen uit de overeenkomst
ontstaan. Bijv. koopovereenkomst, beide zijn schuldeiser en schuldenaar.

Hoofdstuk 4 Handelingsbekwaamheid
 Om een onaantastbare geldige overeenkomst te sluiten moeten beide partijen
handelingsbekwaam zijn. (Overeenkomst is niet nietig/ vernietigbaar).
 Handelingsonbekwaam: juridisch niet in staat om zelfstandig rechten en plichten uit te
kunnen oefenen. Rechtspersonen zijn altijd handelingsbekwaam.

Rechtssubject: heeft rechten en plichten, te onderscheiden in:
 Rechtspersonen: instellingen en organisaties, zoals verenigingen en stichtingen.
 Natuurlijke personen: mensen

Handelingsonbekwaamheid zijn:
 Meerderjarigen die onder curatele zijn gesteld.
 Minderjarigen:
- Geen 18
- Niet getrouwd of geregistreerde partner
- Niet door de kinderrechter meerderjarig verklaard
 Rechtshandeling is vernietigbaar > rechtshandeling van handelsonbekwame is geldig totdat
deze is vernietigd.

Minderjarigen die wel rechten kunnen uitoefenen:
1. Handlichting: rechter bepaald dat een 16(+) er bevoegd is bepaalde rechten van een
meerderjarige uit te voeren.
2. Maken van een testament vanaf je 16e, mits je geestelijk gezind bent.
3. Arbeidsovereenkomst als je 16+ bent
4. Uitgaven voor je studie/ levensonderhoud als je 17 bent
5. Gebruiksrechtelijke rechtshandelingen: handelingen die voor je leeftijd normaal zijn, bijv. zak
snoep kopen als je 12 bent.

Onder curatele gestelde:
 Bijv. iemand die drankmisbruik als gewoonte heeft of een geestelijke stoornis heeft.
 Meerderjarige die onder curatele gesteld zijn kunnen alleen met toestemming van de curator
(wettelijke vertegenwoordiger vd onder curatele gestelde) overeenkomsten maken.

Hoofdstuk 5 Wilsgebreken
Als de wil van iemand door een van buiten af komende omstandigheid niet op een zuivere manier
tot stand is gekomen

, Verschillende wilsgebreken: als je een overeenkomst sluit onder invloed van een wilsgebrek is de
overeenkomt vernietigbaar, overeenkomst is geldig tot moment van vernietiging. De overeenkomst
zou met de juiste kennis van feiten niet gesloten zijn,
 Bedrog: Wanneer je een ander opzettelijk misleidt. Met opzet: erop gericht een ander willens
en wetens te bedriegen. Het opzettelijk doen van een onjuiste mededeling, waardoor de
ander instemt met de overeenkomst.
 Bedreiging: Als iemand een ander aanzet tot het verrichten van een bepaalde overeenkomst
door onrechtmatig de persoon of een 3e met enig nadeel in persoon of goed te bedreigen.
 Misbruik van omstandigheden: Als je weet dat iemand anders in een afhankelijke situatie
verkeert, lichtzinnig is, onervaren is of geestelijk in de war is en je maakt door opzettelijk
gebruik van door met deze persoon een overeenkomst te sluiten.
 Dwaling: Je hebt de verkeerde voorstelling van de zaak of de persoon met wie je handelt.
Niet opzettelijk.

Dwaling of bedrog:
 Bedrog: opzettelijk
 Dwaling: niet opzettelijk

Dwaling (betreft geen toekomstige omstandigheid) de volgende eisen gelden:
1. Er moet sprake zijn van een onjuiste voorstelling van zaken
2. Causaal verband: tussen de onjuiste voorstelling van zaken en de totstandkoming van de
overeenkomst.
3. Van dwaling is sprake als de wederpartij:
- Onbewust verkeerde inlichtingen heeft gegeven, of
- Jou had moeten inlichten, maar heeft dit niet gedaan, of
- Zelf ook niet op de hoogte was van de onjuiste voorstelling

Hoofdstuk 6 Overige voorwaarden
Al besproken voorwaarden van een overeenkomst:
1. Aanbod en aanvaarding
2. Wil en verklaring komen overeen
3. Handelingsbekwaamheid
4. Geen wilsgebreken

Overige voorwaarden van een overeenkomst:
5. Overeenkomst mag niet in strijd met de wet,
6. Overeenkomst mag niet in strijd met de openbare orde of goede zeden.
7. Overeenkomst moet duidelijk zijn.

5.In strijd met de wet:
 Als de wet voor een bepaalde overeenkomst een bepaalde vorm voorschrijft, zoals bij een
aankoop van een huis moet de overeenkomst schriftelijk.
 Overeenkomst is nietig: de overeenkomst heeft juridisch gezien nooit bestaan en is dus niet
geldig. (Niet verwarren met vernietigbaarheid!)

6.In strijd met de openbare orde of goede zeden:
 Als hier sprake van is dan is de overeenkomst nietig.

7.Duidelijkheid van de overeenkomst:
 Overeenkomst moet voldoende bepaalbaar zijn, de presentatie(s) uit de overeenkomst mocht
niet te vaag zijn omschreven.