11. DE FYSIEKE ONTWIKKELING IN DE SCHOOLTIJD
1. Het groeiende lichaam
1.1 De fysieke ontwikkeling
Veranderingen in lengte en gewicht
Lengte:
Op de basisschool -> groeit 5 – 7 centimeter.
11 jaar
Jongens gem. 1.49 meter.
Meisjes gem. 1.50 meter.
Enige periode waarin meisjes langer zijn dan jongens.
Gewicht:
Schooltijd
Jongens + meisjes -> komen 3 kg bij
Kracht:
Kracht verdubbelt. Jongens hebben grotere aantal spiercellen dan meisjes en zijn dus vaak sterker.
Ossificatie: proces waarbij de botten harder worden.
1.2 Motorische vaardigheden: voortdurende verbetering
Grove motoriek
De spiercoördinatie verbeterd -> fietsen, schaatsen, zwemmen gaat makkelijk.
Vroeger onderzoek:
Jongens zijn sterker dan meisjes in de grove motoriek.
Waarschijnlijk zat het verschil in de motivatie verwachting.
Sport werd meer aangemoedigd bij jongens.
Nu onderzoek:
Er is een minimaal verschil tussen jongens en meisjes in de grove motoriek.
Sport wordt aangemoedigd bij alle genders en ook in verschillende groep (jongens en meisjes gemengd).
Fijne motoriek
6 - 7 jaar Veters strikken, knopen vastmaken…
8 jaar Beide handen onafhankelijk van elkaar gericht gebruiken…
11 - 12 jaar Kunnen objecten bijna net zo gemakkelijk hanteren als volwassenen…
Fijne motoriek is gevolg van toename myeline. Hierdoor bewegen elektrische prikkels zich sneller tussen neuronen
voort, zodat spieren sneller boodschappen doorkrijgen en kinderen hun spieren beter kunnen beheersen.
Sociale voordelen
Sportieve vaardigheden zijn belangrijk voor:
Hoe ze zichzelf zien (zelfbeeld).
Hoe andere hen zien.
Kinderen met meer fysieke vaardigheden zijn vaak populairder. Verband tussen populariteit en fysieke vaardigheden
meer bij jongens. Het is belangrijk om kinderen te helpen niet té veel nadruk te leggen op fysieke prestaties, zodat
sporten leuk blijft en geen stress oproept.
2 Invloeden op de fysieke ontwikkeling
2.1 De invloed van voeding
Voeding heeft invloed op:
1
, Fysieke groei.
Gedrag.
Gezond gebit.
Cognitieve prestaties.
Vooral in arme landen is te zien hoe de voeding van kinderen hun ontwikkeling belemmert. Kinderen zijn daar vaak
kleiner.
2.2 Groeiachterstanden en groeistoornissen
Oorzaken groeiachterstanden:
Voeding.
Stress.
Misbruik.
Verwaarlozing.
Groeistoornis -> dokter kan groeibehandeling geven (enkel wanneer groei wordt belemmerd door groeihormoon-
tekort).
2.3 Ondergewicht en kinderobesitas
Bezorgdheid over gewicht kan uitgroeien tot obsessie, vooral bij meisjes. Op zeer jonge leeftijd (6) zijn meisjes al
bezig met dat ze niet dik willen zijn. Een zwaarlijvig kind loopt in zijn leven meer kans op allerlei ziekten, waaronder
diabetes, hart- en vaatziekten en kanker. Het kan ook leiden tot slechte punten, laag zelfbeeld en psychische
problemen.
Oorzaken obesitas
Genetische factoren (het zit in de gene van de familie):
o Aanleg hebben om snel dik te worden.
Sociale factoren:
o Ongezond eten.
o Weinig bewegen.
Medische factoren:
o Hormonaal.
o Groeistoornis.
o Medicijngebruik.
o Syndromen (Down).
2.4 Gezondheidsklachten in de schooltijd
Chronische ziekte: aandoening die lange tijd aanhoudt en waarbij er geen uitzicht is op volledige genezing.
Meest voorkomende chronische ziektes:
Migraine.
Eczeem.
Astma: chronische aandoening die wordt gekenmerkt door periodieke aanvallen van piepend ademhalen,
hoesten en kortademigheid.
Longfonds heeft een speciale website voor kinderen met astma, die op een speelse manier voorlichting geeft.
Psychosomatische klachten: lichamelijke klachten waarbij de oorzaak niet (alleen) lichamelijk, maar ook psychisch
is. Bv: als kinderen stress ervaren door een trauma kan dit tot uiting komen in lichamelijke klachten zoals hoofdpijn.
Somatoforme stoornis: een psychische aandoening waarbij een persoon langdurig psychosomatische klachten heeft.
12. DE COGNITIEVE ONTWIKKELING IN DE SCHOOLTIJD
1 De intellectuele en taalkundige ontwikkeling
Het cognitieve vermogen verbreedt en het lukt beter om complexe informatie te begrijpen en toe te passen.
2
1. Het groeiende lichaam
1.1 De fysieke ontwikkeling
Veranderingen in lengte en gewicht
Lengte:
Op de basisschool -> groeit 5 – 7 centimeter.
11 jaar
Jongens gem. 1.49 meter.
Meisjes gem. 1.50 meter.
Enige periode waarin meisjes langer zijn dan jongens.
Gewicht:
Schooltijd
Jongens + meisjes -> komen 3 kg bij
Kracht:
Kracht verdubbelt. Jongens hebben grotere aantal spiercellen dan meisjes en zijn dus vaak sterker.
Ossificatie: proces waarbij de botten harder worden.
1.2 Motorische vaardigheden: voortdurende verbetering
Grove motoriek
De spiercoördinatie verbeterd -> fietsen, schaatsen, zwemmen gaat makkelijk.
Vroeger onderzoek:
Jongens zijn sterker dan meisjes in de grove motoriek.
Waarschijnlijk zat het verschil in de motivatie verwachting.
Sport werd meer aangemoedigd bij jongens.
Nu onderzoek:
Er is een minimaal verschil tussen jongens en meisjes in de grove motoriek.
Sport wordt aangemoedigd bij alle genders en ook in verschillende groep (jongens en meisjes gemengd).
Fijne motoriek
6 - 7 jaar Veters strikken, knopen vastmaken…
8 jaar Beide handen onafhankelijk van elkaar gericht gebruiken…
11 - 12 jaar Kunnen objecten bijna net zo gemakkelijk hanteren als volwassenen…
Fijne motoriek is gevolg van toename myeline. Hierdoor bewegen elektrische prikkels zich sneller tussen neuronen
voort, zodat spieren sneller boodschappen doorkrijgen en kinderen hun spieren beter kunnen beheersen.
Sociale voordelen
Sportieve vaardigheden zijn belangrijk voor:
Hoe ze zichzelf zien (zelfbeeld).
Hoe andere hen zien.
Kinderen met meer fysieke vaardigheden zijn vaak populairder. Verband tussen populariteit en fysieke vaardigheden
meer bij jongens. Het is belangrijk om kinderen te helpen niet té veel nadruk te leggen op fysieke prestaties, zodat
sporten leuk blijft en geen stress oproept.
2 Invloeden op de fysieke ontwikkeling
2.1 De invloed van voeding
Voeding heeft invloed op:
1
, Fysieke groei.
Gedrag.
Gezond gebit.
Cognitieve prestaties.
Vooral in arme landen is te zien hoe de voeding van kinderen hun ontwikkeling belemmert. Kinderen zijn daar vaak
kleiner.
2.2 Groeiachterstanden en groeistoornissen
Oorzaken groeiachterstanden:
Voeding.
Stress.
Misbruik.
Verwaarlozing.
Groeistoornis -> dokter kan groeibehandeling geven (enkel wanneer groei wordt belemmerd door groeihormoon-
tekort).
2.3 Ondergewicht en kinderobesitas
Bezorgdheid over gewicht kan uitgroeien tot obsessie, vooral bij meisjes. Op zeer jonge leeftijd (6) zijn meisjes al
bezig met dat ze niet dik willen zijn. Een zwaarlijvig kind loopt in zijn leven meer kans op allerlei ziekten, waaronder
diabetes, hart- en vaatziekten en kanker. Het kan ook leiden tot slechte punten, laag zelfbeeld en psychische
problemen.
Oorzaken obesitas
Genetische factoren (het zit in de gene van de familie):
o Aanleg hebben om snel dik te worden.
Sociale factoren:
o Ongezond eten.
o Weinig bewegen.
Medische factoren:
o Hormonaal.
o Groeistoornis.
o Medicijngebruik.
o Syndromen (Down).
2.4 Gezondheidsklachten in de schooltijd
Chronische ziekte: aandoening die lange tijd aanhoudt en waarbij er geen uitzicht is op volledige genezing.
Meest voorkomende chronische ziektes:
Migraine.
Eczeem.
Astma: chronische aandoening die wordt gekenmerkt door periodieke aanvallen van piepend ademhalen,
hoesten en kortademigheid.
Longfonds heeft een speciale website voor kinderen met astma, die op een speelse manier voorlichting geeft.
Psychosomatische klachten: lichamelijke klachten waarbij de oorzaak niet (alleen) lichamelijk, maar ook psychisch
is. Bv: als kinderen stress ervaren door een trauma kan dit tot uiting komen in lichamelijke klachten zoals hoofdpijn.
Somatoforme stoornis: een psychische aandoening waarbij een persoon langdurig psychosomatische klachten heeft.
12. DE COGNITIEVE ONTWIKKELING IN DE SCHOOLTIJD
1 De intellectuele en taalkundige ontwikkeling
Het cognitieve vermogen verbreedt en het lukt beter om complexe informatie te begrijpen en toe te passen.
2
