Uitwerking leerdoelen HC 1
1. De student kan de verschillende perspectieven op organisaties (actor-systeem en interactie
perspectief) reproduceren en deze illustreren aan de hand van een voorbeeld.
Actor-systeem subjectief perspectief, mensen zijn handelingsvrij. Het systeem heeft objectieve
consequenties voor de leden.
Je kijkt naar het individu.
Voorbeeld: kijkend vanuit persoon. Je vraagt aan iemand van HR en administratie wat
iemand er van vindt.
Systeemperspectief het systeem heeft objectieve consequenties voor de leden, mensen hebben een
beperkte handelingsvrijheid.
Als jij in een systeem werkt kan ik dat gedrag voorspellen. Het systeem is bepalend.
Voorbeeld: van bovenaf naar een organisatie kijken.
Interactieperspectief combinatie tussen objectief en subjectief. Door interactie worden structuren
geconstrueerd en gereconstrueerd. Zeker voor individuen kunnen deze structuren handelingsvrijheid
beperken.
Voorbeeld: systemen worden gecreëerd en in stand gehouden door mensen
2. De student kan de verschillende onderdelen van een organisatie reproduceren.
3. De student kan de verschillende coördinatiemechanismen reproduceren en deze ook
illustreren met een voorbeeld.
Er zijn 5 verschillende coördinatiemechanismen;
Onderlinge aanpassing
Voorbeeld: overleg en werkafstemming tussen 2 collega’s.
Standaardisatie van werkprocessen
Voorbeeld: het werkproces wordt vastgelegd aan de
hand van een stappenplan (Ikea kast in elkaar
zetten).
Standaardisatie van output
Voorbeeld: taxichauffeurs krijgen niet te horen hoe
ze moeten rijden, maar alleen het eindpunt.
Standaardisatie van kennis en vaardigheden
Voorbeeld: mensen worden via training en opleiding afgestemd.
Direct toezicht
Voorbeeld: de manager geeft opdracht en controleert weer op het eind.
4. De student kan de verschillende manieren van het ontwerpen van individuele posities
noemen, uitleggen en illustreren met een voorbeeld.
Horizontaal = binnen hetzelfde type werk krijg je meer of minder taken.
Verticaal = vanuit jouw functie gaat het over mate van toezicht (verruiming: meerdere mensen onder
je, specialisatie: komt iemand als tussenpersoon)
Horizontale taakspecialisatie
Stel je staat op de lopende band, heb je 1 taak (minder taken van hetzelfde type werk)
Voorbeeld: schoonmaakster specificeert op de badkamer.
Horizontale taakverruiming
Op de lopende band, heb je meerdere taken (meer taken van hetzelfde type werk)
Voorbeeld: naast de huidige taken breidt de schoonmaakster uit met extra kamers.
Verticale taakspecialisatie
, Voorbeeld: de schoonmaakster zal binnen haar afdeling gaan leiding geven.
Verticale taakverruiming
Voorbeeld: de schoonmaakster breidt uit door leiding te gaan geven en andere
schoonmaaksters te gaan aansturen buiten haar huidige afdeling.
Bureaucratisch
Voorbeeld:
Organisch
Voorbeeld:
Vallen de bureaucratische en organische ontwerpen hier ook onder?
5. De student kan de verschillende manieren van het groeperen van eenheden noemen en
uitleggen.
Strategische top dient erop toe te zien dat de organisatie haar missie effectief uitvoert en dat
tevens voldaan wordt aan de behoeften van degenen die controleren of op andere wijze macht over
de organisatie hebben (vb. eigenaren).
Raad van toezicht, raad van bestuur.
Middenkader strategische top wordt door het middenkader verbonden met de uitvoerende kern.
In het middenkader zit een keten van middenkadermanagers met officiële bevoegdheden en gezag.
Technostructuur de controleanalisten die werkzaam zijn binnen de technostructuur hebben de
taak bepaalde vormen van standaardisatie in de organisatie tot stand te brengen.
Administratief personeel, planners, analisten.
Ondersteunende diensten veel eenheden met een eigen specialisatie, die de functie hebben de
organisatie diensten te verlenen buiten het kader van het uitvoerende werk.
Receptie, kantine, juridische afdeling, public relations
Uitvoerende kern leden van de organisatie (de operators) die het basiswerk doen dat direct te
maken heeft met de productie van goederen en/of diensten.
Voorzien in de input van de productie, transformeren de input en output, verzorgen de
distributie van de output & verlenen directe ondersteunende diensten.
Horen groepering naar markt en naar functie hier ook bij?
6. De student kan de verschillende verbindingsmiddelen noemen, uitleggen, en illustreren met
een voorbeeld.
Liaisonposities de liaisonpositie wordt gebruikt wanneer er veel contact nodig is om het werk van
2 eenheden te coördineren zodat de communicatie niet via de verticale kanalen verloopt maar
rechtstreeks. De betreffende functionaris heeft een informele rol, werkt op verschillende afdelingen,
heeft weinig zeggenschap.
Voorbeeld: een IT’er komt op alle afdelingen langs om de systemen goed te laten werken en
maakt een praatje met werknemers.
Taakgroepen en vaste commissies mensen van verschillende afdelingen bij elkaar voor overleg.
Voorbeeld: multidisciplinair overleg.
Integratiemanagers ook wel een liaisonpositie met formeel gezag. Iemand die verantwoordelijk is
voor een thema, maar heeft geen zeggenschap over het personeel van de afdeling in kwestie.
Voorbeeld:
Matrixstructuur de organisatie hoeft niet te kiezen tussen de verschillende bases voor groepering,
in plaats daarvan wordt er voor beide gekozen. Vaak 2 managers voor een werknemer.
Voorbeeld: als werknemer heb je een manager Nederland en een manager verkoop.
1. De student kan de verschillende perspectieven op organisaties (actor-systeem en interactie
perspectief) reproduceren en deze illustreren aan de hand van een voorbeeld.
Actor-systeem subjectief perspectief, mensen zijn handelingsvrij. Het systeem heeft objectieve
consequenties voor de leden.
Je kijkt naar het individu.
Voorbeeld: kijkend vanuit persoon. Je vraagt aan iemand van HR en administratie wat
iemand er van vindt.
Systeemperspectief het systeem heeft objectieve consequenties voor de leden, mensen hebben een
beperkte handelingsvrijheid.
Als jij in een systeem werkt kan ik dat gedrag voorspellen. Het systeem is bepalend.
Voorbeeld: van bovenaf naar een organisatie kijken.
Interactieperspectief combinatie tussen objectief en subjectief. Door interactie worden structuren
geconstrueerd en gereconstrueerd. Zeker voor individuen kunnen deze structuren handelingsvrijheid
beperken.
Voorbeeld: systemen worden gecreëerd en in stand gehouden door mensen
2. De student kan de verschillende onderdelen van een organisatie reproduceren.
3. De student kan de verschillende coördinatiemechanismen reproduceren en deze ook
illustreren met een voorbeeld.
Er zijn 5 verschillende coördinatiemechanismen;
Onderlinge aanpassing
Voorbeeld: overleg en werkafstemming tussen 2 collega’s.
Standaardisatie van werkprocessen
Voorbeeld: het werkproces wordt vastgelegd aan de
hand van een stappenplan (Ikea kast in elkaar
zetten).
Standaardisatie van output
Voorbeeld: taxichauffeurs krijgen niet te horen hoe
ze moeten rijden, maar alleen het eindpunt.
Standaardisatie van kennis en vaardigheden
Voorbeeld: mensen worden via training en opleiding afgestemd.
Direct toezicht
Voorbeeld: de manager geeft opdracht en controleert weer op het eind.
4. De student kan de verschillende manieren van het ontwerpen van individuele posities
noemen, uitleggen en illustreren met een voorbeeld.
Horizontaal = binnen hetzelfde type werk krijg je meer of minder taken.
Verticaal = vanuit jouw functie gaat het over mate van toezicht (verruiming: meerdere mensen onder
je, specialisatie: komt iemand als tussenpersoon)
Horizontale taakspecialisatie
Stel je staat op de lopende band, heb je 1 taak (minder taken van hetzelfde type werk)
Voorbeeld: schoonmaakster specificeert op de badkamer.
Horizontale taakverruiming
Op de lopende band, heb je meerdere taken (meer taken van hetzelfde type werk)
Voorbeeld: naast de huidige taken breidt de schoonmaakster uit met extra kamers.
Verticale taakspecialisatie
, Voorbeeld: de schoonmaakster zal binnen haar afdeling gaan leiding geven.
Verticale taakverruiming
Voorbeeld: de schoonmaakster breidt uit door leiding te gaan geven en andere
schoonmaaksters te gaan aansturen buiten haar huidige afdeling.
Bureaucratisch
Voorbeeld:
Organisch
Voorbeeld:
Vallen de bureaucratische en organische ontwerpen hier ook onder?
5. De student kan de verschillende manieren van het groeperen van eenheden noemen en
uitleggen.
Strategische top dient erop toe te zien dat de organisatie haar missie effectief uitvoert en dat
tevens voldaan wordt aan de behoeften van degenen die controleren of op andere wijze macht over
de organisatie hebben (vb. eigenaren).
Raad van toezicht, raad van bestuur.
Middenkader strategische top wordt door het middenkader verbonden met de uitvoerende kern.
In het middenkader zit een keten van middenkadermanagers met officiële bevoegdheden en gezag.
Technostructuur de controleanalisten die werkzaam zijn binnen de technostructuur hebben de
taak bepaalde vormen van standaardisatie in de organisatie tot stand te brengen.
Administratief personeel, planners, analisten.
Ondersteunende diensten veel eenheden met een eigen specialisatie, die de functie hebben de
organisatie diensten te verlenen buiten het kader van het uitvoerende werk.
Receptie, kantine, juridische afdeling, public relations
Uitvoerende kern leden van de organisatie (de operators) die het basiswerk doen dat direct te
maken heeft met de productie van goederen en/of diensten.
Voorzien in de input van de productie, transformeren de input en output, verzorgen de
distributie van de output & verlenen directe ondersteunende diensten.
Horen groepering naar markt en naar functie hier ook bij?
6. De student kan de verschillende verbindingsmiddelen noemen, uitleggen, en illustreren met
een voorbeeld.
Liaisonposities de liaisonpositie wordt gebruikt wanneer er veel contact nodig is om het werk van
2 eenheden te coördineren zodat de communicatie niet via de verticale kanalen verloopt maar
rechtstreeks. De betreffende functionaris heeft een informele rol, werkt op verschillende afdelingen,
heeft weinig zeggenschap.
Voorbeeld: een IT’er komt op alle afdelingen langs om de systemen goed te laten werken en
maakt een praatje met werknemers.
Taakgroepen en vaste commissies mensen van verschillende afdelingen bij elkaar voor overleg.
Voorbeeld: multidisciplinair overleg.
Integratiemanagers ook wel een liaisonpositie met formeel gezag. Iemand die verantwoordelijk is
voor een thema, maar heeft geen zeggenschap over het personeel van de afdeling in kwestie.
Voorbeeld:
Matrixstructuur de organisatie hoeft niet te kiezen tussen de verschillende bases voor groepering,
in plaats daarvan wordt er voor beide gekozen. Vaak 2 managers voor een werknemer.
Voorbeeld: als werknemer heb je een manager Nederland en een manager verkoop.
