Economie katern 1 + katern 2 4VWO
Katern 1 H1.1 Keuzes maken
Economie = Het beheren van de huishouding.
Houdt zich bezig met de keuzes die mensen maken. Op welke manier mensen met
schaarse middelen in hun behoefte proberen te voorzien. (Wat doe je met je geld en tijd?)
Schaarste = Je hebt niet genoeg geld of tijd om in je behoefte te voorzien. (KEUZE!)
Een product is niet altijd en overal schaars, maar het is schaars omdat je er iets voor moet opofferen.
Opofferingskosten = Alle middelen die opgeofferd moeten worden om iets te
verkrijgen. De opofferingskosten bestaan uit de kosten voor het beste alternatief dat
je kiest. Die kosten kunnen bestaan uit een geldbedrag, maar in werkelijkheid speelt
er meer. De opofferingskosten gaan uit van de gedachte dat middelen alternatief
aanwendbaar zijn (= middelen zijn voor verschillende mogelijkheden in te zetten)
De opofferingskosten zijn per persoon verschillend, dus daarom subjectief
Prioriteiten hangen af van de omstandigheden, iemands behoeften & verplichtingen.
De manier waarop mensen hun prioriteiten stellen is afhankelijk van hun motieven.
Prioriteiten: De 1e prioriteit van mensen is om in leven te blijven.
-> basis/primaire behoeften
=de belangrijkste dingen die je nodig hebt in het leven. (kleding, voedsel, onderdak)
-> secundaire behoeften
= behoeften die pas belangrijk worden als je in je primaire behoeften voorziet
→ normale behoeften: sport, auto, restaurant, mooi ingericht huis
→ luxe behoeften: merkkleding, luxe auto, goederen die waardering, status of
erkenning geven.
-> Materiele behoeften:
= Je kan in je behoeften voorzien door een product of dienst te kopen.
-> Immateriële behoeften:
= Kan je niet vastpakken of kopen. (Liefde, vriendschap, gezondheid, stilte)
Prioriteiten van bedrijven & organisaties zijn afhankelijk van de doelen die ze stellen..
Prioriteitenlijstje bedrijven:
Prioriteiten van bedrijven zijn afhankelijk van hun doelen. Zij moeten beslissen over
de inzet van de productiefactoren:
Natuur: levert de grond, natuurlijke grondstoffen en energie
Arbeid: de inspanning van mensen. (=Menselijk kapitaal)
Kapitaal: bestaat uit middelen zoals machines, transport en gebouwen, die de
productie mogelijk maken.
Langer dan een jaar gebruik! (kapitaalgoederen aanschaffen= investeren)
Ondernemerschap: het combineren van de andere productiefactoren.
Hiermee neemt de ondernemer risico. Van tevoren is niet zeker of hij met die
combinatie winst kan maken.
, Prioriteitenlijstje huishoudens
Gezinshuishoudens beschikken over de productiefactor arbeid. Ze beslissen over het
aantal uren dat ze betaald werk verrichten. Hiermee verdienen ze inkomen.
Eten
Huis
Ziektekostenverzekering
Op vakantie
Sport
Katern 1 H1.2 Budgettaire vraagstukken
Budgetlijn:
= een model die de samenhang tussen iemands inkomen en zijn uitgaven weergeeft.
(model = vereenvoudiging van de werkelijkheid)
- Budgetlijn geeft aan hoeveel goederen iemand kan kopen van 2 goederen bij
een gegeven inkomen en gegeven prijzen.
- Geeft de grenzen van het budget aan.
Budgetlijn kan verschuiven:
1. Inkomen verandert
2. Prijzen van de goederen veranderen
Budget = De hoeveelheid geld waarover je in een bepaalde periode kan beschikken.
(zakgeld of loon)
De keuzes die je maakt zijn mede afhankelijk van de hoogte van je budget.
budgetset = je kiest er voor niet je hele budget uit te geven aan beide goederen.
Formule: M = px x + p y y
Waarbij :
M = inkomen (budget)
Px = prijs van goed X
X = hoeveelheid goed X
Py = prijs van goed Y
Y= hoeveelheid goed Y
Je gaat er vanuit dat het inkomen aan 2 goederen wordt besteed → niet reëel →
Ceteris paribus: → vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid → hou je geen
rekening met alle variabelen om de werkelijkheid te verklaren.
Begroting:
= overzicht van de verwachte ontvangsten en verwachte uitgaven in een periode.
Om te kijken of je in al je behoeftes kan voorzien kan een begroting worden
opgesteld.
- Ontvangsten: het geld wat je contant ontvangt (chartaal geld) en het geld wat
je elektronische ontvangt (giraal geld).
- Uitgaven: het geld wat je contant uitgeeft en het geld wat je via je
bankrekening betaald.
Overschot: Je hebt in een periode meer ontvangsten dan uitgaven.
Tekort: Je hebt in een periode meer uitgaven dan ontvangsten ->budgettair probleem.
Oplossingen budgettair probleem:
1. Uitgaven verlagen/bezuinigen
2. Inkomsten verhogen
Katern 1 H1.1 Keuzes maken
Economie = Het beheren van de huishouding.
Houdt zich bezig met de keuzes die mensen maken. Op welke manier mensen met
schaarse middelen in hun behoefte proberen te voorzien. (Wat doe je met je geld en tijd?)
Schaarste = Je hebt niet genoeg geld of tijd om in je behoefte te voorzien. (KEUZE!)
Een product is niet altijd en overal schaars, maar het is schaars omdat je er iets voor moet opofferen.
Opofferingskosten = Alle middelen die opgeofferd moeten worden om iets te
verkrijgen. De opofferingskosten bestaan uit de kosten voor het beste alternatief dat
je kiest. Die kosten kunnen bestaan uit een geldbedrag, maar in werkelijkheid speelt
er meer. De opofferingskosten gaan uit van de gedachte dat middelen alternatief
aanwendbaar zijn (= middelen zijn voor verschillende mogelijkheden in te zetten)
De opofferingskosten zijn per persoon verschillend, dus daarom subjectief
Prioriteiten hangen af van de omstandigheden, iemands behoeften & verplichtingen.
De manier waarop mensen hun prioriteiten stellen is afhankelijk van hun motieven.
Prioriteiten: De 1e prioriteit van mensen is om in leven te blijven.
-> basis/primaire behoeften
=de belangrijkste dingen die je nodig hebt in het leven. (kleding, voedsel, onderdak)
-> secundaire behoeften
= behoeften die pas belangrijk worden als je in je primaire behoeften voorziet
→ normale behoeften: sport, auto, restaurant, mooi ingericht huis
→ luxe behoeften: merkkleding, luxe auto, goederen die waardering, status of
erkenning geven.
-> Materiele behoeften:
= Je kan in je behoeften voorzien door een product of dienst te kopen.
-> Immateriële behoeften:
= Kan je niet vastpakken of kopen. (Liefde, vriendschap, gezondheid, stilte)
Prioriteiten van bedrijven & organisaties zijn afhankelijk van de doelen die ze stellen..
Prioriteitenlijstje bedrijven:
Prioriteiten van bedrijven zijn afhankelijk van hun doelen. Zij moeten beslissen over
de inzet van de productiefactoren:
Natuur: levert de grond, natuurlijke grondstoffen en energie
Arbeid: de inspanning van mensen. (=Menselijk kapitaal)
Kapitaal: bestaat uit middelen zoals machines, transport en gebouwen, die de
productie mogelijk maken.
Langer dan een jaar gebruik! (kapitaalgoederen aanschaffen= investeren)
Ondernemerschap: het combineren van de andere productiefactoren.
Hiermee neemt de ondernemer risico. Van tevoren is niet zeker of hij met die
combinatie winst kan maken.
, Prioriteitenlijstje huishoudens
Gezinshuishoudens beschikken over de productiefactor arbeid. Ze beslissen over het
aantal uren dat ze betaald werk verrichten. Hiermee verdienen ze inkomen.
Eten
Huis
Ziektekostenverzekering
Op vakantie
Sport
Katern 1 H1.2 Budgettaire vraagstukken
Budgetlijn:
= een model die de samenhang tussen iemands inkomen en zijn uitgaven weergeeft.
(model = vereenvoudiging van de werkelijkheid)
- Budgetlijn geeft aan hoeveel goederen iemand kan kopen van 2 goederen bij
een gegeven inkomen en gegeven prijzen.
- Geeft de grenzen van het budget aan.
Budgetlijn kan verschuiven:
1. Inkomen verandert
2. Prijzen van de goederen veranderen
Budget = De hoeveelheid geld waarover je in een bepaalde periode kan beschikken.
(zakgeld of loon)
De keuzes die je maakt zijn mede afhankelijk van de hoogte van je budget.
budgetset = je kiest er voor niet je hele budget uit te geven aan beide goederen.
Formule: M = px x + p y y
Waarbij :
M = inkomen (budget)
Px = prijs van goed X
X = hoeveelheid goed X
Py = prijs van goed Y
Y= hoeveelheid goed Y
Je gaat er vanuit dat het inkomen aan 2 goederen wordt besteed → niet reëel →
Ceteris paribus: → vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid → hou je geen
rekening met alle variabelen om de werkelijkheid te verklaren.
Begroting:
= overzicht van de verwachte ontvangsten en verwachte uitgaven in een periode.
Om te kijken of je in al je behoeftes kan voorzien kan een begroting worden
opgesteld.
- Ontvangsten: het geld wat je contant ontvangt (chartaal geld) en het geld wat
je elektronische ontvangt (giraal geld).
- Uitgaven: het geld wat je contant uitgeeft en het geld wat je via je
bankrekening betaald.
Overschot: Je hebt in een periode meer ontvangsten dan uitgaven.
Tekort: Je hebt in een periode meer uitgaven dan ontvangsten ->budgettair probleem.
Oplossingen budgettair probleem:
1. Uitgaven verlagen/bezuinigen
2. Inkomsten verhogen
