Samenvatting Kennistoets Ontwikkelingspsychologie.
Hoofdstuk 1 de ontwikkeling van kinderen.
Belangrijke Personen:
Charles Darwin ontwikkelde de evolutietheorie.
Siegmund Freud is de grondlegger van de psychoanalytische theorie. Hij vond de schoolleeftijd niet
zo interessant omdat volgens hem de seksuele ontwikkeling op een laag pitje stond.
Arnold Gessel (maturist) was een kinderpsycholoog. Hij beschouwde alle ontwikkeling als een
zelfregulerend proces waarbij natuurlijke en biologische schema’s zich één voor één ontvouwen.
Hij was de eerste persoon die heel uitgebreid kinderen in hun motorische ontwikkeling heet bestuurd
en beschreven.
Maria Montessori (maturist) was wereldberoemd om haar onderwijssysteem met als basisprincipe
de vrijheid van de individuele leerling om zich in eigen tempo en op zelf gekozen momenten de
leerstof eigen te maken. Zij gaat ervan uit dat de aangeboren rijpingsdrang de motor achter
ontwikkeling is. Kinderen zijn er van nature op uit voortdurend ordening aan te brengen,
samenhangen te zien en verklaringen te ontdekken.
Burrhus Skinner (behaviorist) was een psycholoog. De Skinner-box is een begrip geworden. Dat is
een kooi voor ratten of duiven waarin zij door op een hendel te drukken of te pikken, zichzelf voedsel
of water leren geven.
John Locke (behaviorist) was de grondlegger van het empirisme. Alle kennis is uiteindelijk af te leiden
uit de ervaring van hem is de uitspraak dat ieder mens bij de geboorte een onbeschreven blad is.
Jean Piaget was een psycholoog die de ontwikkeling van het denken bij kinderen bestuurde en
daarover boeken schreef. Theorieën van Piaget worden wel constructivistisch genoemd, omdat zij
ervan uitgaan dat kinderen voortdurend bezig zijn constructies te maken van de werkelijkheid om die
op hun eigen manier te kunnen begrijpen.
Erik Erikson was een psycholoog en onderscheidde 8 psychosociale stadia tussen geboorte en dood.
Psychosociaal omdat hij wilde benadrukken dat de menselijke ontwikkeling afhankelijk is van sociale
relaties.
Lawrence Kohlberg was een psycholoog die, in navolging van Piagets ontwikkelingsfasen van het
denken, fasen onderscheidde van de morele oordeelsvorming.
Konrad Lorenz was bioloog en bestudeerde het gedrag van dieren in hun natuurlijke omgeving, om
de vergelijking meer te begrijpen van het gedrag van mensen.
John Bowlby schreef de hechtingstheorie.
, Een instinct is een aangeboren gedragsmogelijkheid waartoe mens of dier vanuit zichzelf wordt
aangezet en dat in dienst staat van de overleving van de soort. Sommig instictgedrag treedt niet
automatisch op, maar komt alleen tot bloei als het mensenkind normaal is verzorgd.
Er bestaan allerlei theorieën naast elkaar. Elk met hun eigen samenhangende model van principes en
redeneerregels – samen de paradigma’s genoemd.
Ontwikkeling is verandering, verandering wordt ook wel gezien als vooruitgang, bij emotionele
kanten van de ontwikkeling is het veel moeilijker te hebben over steeds ‘hoger’(vooruitgang). Je
moet dus goed in de gaten houden wanneer je spreekt van vooruitgang en wanneer niet.
Genen zijn de informatiedragende eenheden in het DNA, verspreid liggend over de chromosomen. Ze
zijn aanwezig in alle cellen van het lichaam. Het stuk DNA dat nodig is om een genetische eigenschap
tot uitdrukking te brengen heet dus een gen.
Maturisten.
Er zijn theorieën die uitgaan van het standpunt dat ontwikkeling geheel is voorgeprogrammeerd en
door rijping van de zenuwcellen in de hersenen tot ontplooiing komt. Psychologen die een extreem
maturistisch (mature = rijpen) standpunt aanhangen vinden hun inspiratie in de ideeën van
Rousseau. Kinderen hebben afhankelijk van hun leeftijd heel eigen vaardigheden, denkwijzen en
gevoelspatronen. Als je dat proces nu zijn gang laat gaan en niet van buitenaf ingrijpt, wordt een
optimale eindfase bereikt.
behavioristen
Volgens de behavioristen drijft de kinderlijke ontwikkeling op ervaring en leerprocessen. Wat is
aangeboren is als een aanvankelijk lege harde schijf met een enorme opnamecapaciteit. Positieve
gevolgen van wat een kind doet, werken als een versterking en negatieve gevolgen zwakken het
gedrag af.
Alles wat erfelijk is, is ook aanleg. Maar het omgekeerde geldt niet; niet alle aanleg is erfelijk, want
onder aanleg valt ook wat na de bevruchting maar voor de geboorte de ontwikkeling heeft
beïnvloed.
Behaviorisme aanleg betekend leermogelijkheid
Maturisme aanleg betekend aanwezig programma
Behaviorisme prikkel voor ontwikkeling komt van buitenaf
Maturisme prikkel voor ontwikkeling komt van binnenuit
Behaviorisme verschillen ontstaan door verschil in omgeving
Maturisme verschillen ontstaan door verschil in aanleg
Voor maturisten heeft de omgeving de functie van aangever van materiaal. Dat is duidelijk te zien in
de opvattingen van Maria Montessori.
In het huidige ontwikkelingspsychologische denken heeft men het vaak over het interactiemodel,
waarbij aanleg en ervaring in een gecompliceerde wisselwerking met elkaar worden bekeken.
Hoofdstuk 1 de ontwikkeling van kinderen.
Belangrijke Personen:
Charles Darwin ontwikkelde de evolutietheorie.
Siegmund Freud is de grondlegger van de psychoanalytische theorie. Hij vond de schoolleeftijd niet
zo interessant omdat volgens hem de seksuele ontwikkeling op een laag pitje stond.
Arnold Gessel (maturist) was een kinderpsycholoog. Hij beschouwde alle ontwikkeling als een
zelfregulerend proces waarbij natuurlijke en biologische schema’s zich één voor één ontvouwen.
Hij was de eerste persoon die heel uitgebreid kinderen in hun motorische ontwikkeling heet bestuurd
en beschreven.
Maria Montessori (maturist) was wereldberoemd om haar onderwijssysteem met als basisprincipe
de vrijheid van de individuele leerling om zich in eigen tempo en op zelf gekozen momenten de
leerstof eigen te maken. Zij gaat ervan uit dat de aangeboren rijpingsdrang de motor achter
ontwikkeling is. Kinderen zijn er van nature op uit voortdurend ordening aan te brengen,
samenhangen te zien en verklaringen te ontdekken.
Burrhus Skinner (behaviorist) was een psycholoog. De Skinner-box is een begrip geworden. Dat is
een kooi voor ratten of duiven waarin zij door op een hendel te drukken of te pikken, zichzelf voedsel
of water leren geven.
John Locke (behaviorist) was de grondlegger van het empirisme. Alle kennis is uiteindelijk af te leiden
uit de ervaring van hem is de uitspraak dat ieder mens bij de geboorte een onbeschreven blad is.
Jean Piaget was een psycholoog die de ontwikkeling van het denken bij kinderen bestuurde en
daarover boeken schreef. Theorieën van Piaget worden wel constructivistisch genoemd, omdat zij
ervan uitgaan dat kinderen voortdurend bezig zijn constructies te maken van de werkelijkheid om die
op hun eigen manier te kunnen begrijpen.
Erik Erikson was een psycholoog en onderscheidde 8 psychosociale stadia tussen geboorte en dood.
Psychosociaal omdat hij wilde benadrukken dat de menselijke ontwikkeling afhankelijk is van sociale
relaties.
Lawrence Kohlberg was een psycholoog die, in navolging van Piagets ontwikkelingsfasen van het
denken, fasen onderscheidde van de morele oordeelsvorming.
Konrad Lorenz was bioloog en bestudeerde het gedrag van dieren in hun natuurlijke omgeving, om
de vergelijking meer te begrijpen van het gedrag van mensen.
John Bowlby schreef de hechtingstheorie.
, Een instinct is een aangeboren gedragsmogelijkheid waartoe mens of dier vanuit zichzelf wordt
aangezet en dat in dienst staat van de overleving van de soort. Sommig instictgedrag treedt niet
automatisch op, maar komt alleen tot bloei als het mensenkind normaal is verzorgd.
Er bestaan allerlei theorieën naast elkaar. Elk met hun eigen samenhangende model van principes en
redeneerregels – samen de paradigma’s genoemd.
Ontwikkeling is verandering, verandering wordt ook wel gezien als vooruitgang, bij emotionele
kanten van de ontwikkeling is het veel moeilijker te hebben over steeds ‘hoger’(vooruitgang). Je
moet dus goed in de gaten houden wanneer je spreekt van vooruitgang en wanneer niet.
Genen zijn de informatiedragende eenheden in het DNA, verspreid liggend over de chromosomen. Ze
zijn aanwezig in alle cellen van het lichaam. Het stuk DNA dat nodig is om een genetische eigenschap
tot uitdrukking te brengen heet dus een gen.
Maturisten.
Er zijn theorieën die uitgaan van het standpunt dat ontwikkeling geheel is voorgeprogrammeerd en
door rijping van de zenuwcellen in de hersenen tot ontplooiing komt. Psychologen die een extreem
maturistisch (mature = rijpen) standpunt aanhangen vinden hun inspiratie in de ideeën van
Rousseau. Kinderen hebben afhankelijk van hun leeftijd heel eigen vaardigheden, denkwijzen en
gevoelspatronen. Als je dat proces nu zijn gang laat gaan en niet van buitenaf ingrijpt, wordt een
optimale eindfase bereikt.
behavioristen
Volgens de behavioristen drijft de kinderlijke ontwikkeling op ervaring en leerprocessen. Wat is
aangeboren is als een aanvankelijk lege harde schijf met een enorme opnamecapaciteit. Positieve
gevolgen van wat een kind doet, werken als een versterking en negatieve gevolgen zwakken het
gedrag af.
Alles wat erfelijk is, is ook aanleg. Maar het omgekeerde geldt niet; niet alle aanleg is erfelijk, want
onder aanleg valt ook wat na de bevruchting maar voor de geboorte de ontwikkeling heeft
beïnvloed.
Behaviorisme aanleg betekend leermogelijkheid
Maturisme aanleg betekend aanwezig programma
Behaviorisme prikkel voor ontwikkeling komt van buitenaf
Maturisme prikkel voor ontwikkeling komt van binnenuit
Behaviorisme verschillen ontstaan door verschil in omgeving
Maturisme verschillen ontstaan door verschil in aanleg
Voor maturisten heeft de omgeving de functie van aangever van materiaal. Dat is duidelijk te zien in
de opvattingen van Maria Montessori.
In het huidige ontwikkelingspsychologische denken heeft men het vaak over het interactiemodel,
waarbij aanleg en ervaring in een gecompliceerde wisselwerking met elkaar worden bekeken.
