H1 + H2 Maatschappijleer T-week
1.1
De afspraken die we met elkaar maken in Nederland, zorgen voor een harmonieuze samenleving.
Doordat we niet altijd dezelfde wensen en belangen hebben ontstaan er botsingen die vragen om
een gemeenschappelijke oplossing. Deze situaties noemen we maatschappelijke vraagstukken of
maatschappelijke problemen.
Zo herken je een maatschappelijk vraagstuk:
1) Het heeft gevolgen voor verschillende groepen in de samenleving.
2) Mensen hebben verschillende meningen over de oorzaken en de aanpak.
Voorbeelden: Politieke visie, positie & Geloofs- of levensovertuiging
3) Het is alleen gemeenschappelijk op te lossen, waarbij de overheid meestal een rol heeft.
Een maatschappelijk vraagstuk is vaak ook een politiek probleem, dit lossen we op doormiddel van
een compromis. Bij een compromis geven beide partijen een beetje toe.
1.2
De samenleving onderzoeken doe je met behulp van kernbegrippen & onderzoeksvragen.
De 5 kernbegrippen:
1) Waarden & Normen
Waarde = Wat je belangrijk vindt in je leven.
Normen = Regels over hoe je je in een bepaalde situatie hoort te gedragen.
Normen staan geschreven (bv in de wetten) en ongeschreven (bv dat je niet moet boeren aan tafel).
Soms word je sociaal gedwongen om je aan de normen te houden, dit noemen we sociale controle.
2) Belangen
Een belang = het voordeel dat iemand ergens bij heeft.
3) Macht (vermogen om het gedrag of denken van anderen te kunnen beïnvloeden).
4) Sociale ongelijkheid (ongelijke verdeling in de maatschappij van kennis, inkomen, status &
politieke macht).
5) Sociale cohesie (Hoe sterk mensen zich verbonden voelen in de maatschappij).
1.3
Nepnieuws = nieuws dat niet op waarheid berust.
Nepnieuws is een vorm van manipulatie; het opzettelijk verdraaien of weglaten van feiten.
Een andere vorm van manipulatie is propaganda; hierbij wordt bewust eenzijdige informatie
gegeven met als doel mensen hun mening te beïnvloeden.
De meeste extreme vorm van manipulatie is indoctrinatie; hersenspoeling.
, H1 + H2 Maatschappijleer T-week
Het herkennen van nepnieuws is belangrijk om bijvoorbeeld te weten of je ergens voor of tegen
bent.
De gevaren van nepnieuws is het ontstaan van wantrouw of chaos (rellen). -> soms is dat ook juist
de bedoeling van de nepnieuwsmakers; dit noemen we polarisatie; het proces waarbij de
tegenstellingen tussen groepen groter worden en ze steeds meer tegenover elkaar komen te staan.
Nepnieuws draagt ook bij aan het ontstaan van complottheorieën. Een complottheorie gaat ervanuit
dat bepaalde gebeurtenissen het resultaat zijn van een samenzwering tussen mensen of groepen
met kwaadaardige bedoelingen.
Filterbubbel = Als websites hun resultaten afstemmen op jouw eerdere zoekgedrag. Dat doen ze met
behulp van algoritmes (hiermee kunnen ze bv zien wat je leuk vindt) & big data (grote hoeveelheden
gegevens die bedrijven van je inzamelen).
Door de filterbubbel kun je makkelijk vooroordelen ontwikkelen.
Referentiekader = Alles wat je bezit aan kennis, ervaringen, normen, waarden & gewoonten.
Als je alleen wil zien wat jij wilt zien spreken we van een selectieve waarneming.
Nepnieuws herkennen kun je met de volgende punten:
✓ Wie is de afzender?
✓ Welke bronnen zijn gebruikt?
✓ Is het actueel?
✓ Wat is de intentie?
✓ Welke techniek?
✓ Wat is je vooroordeel?
1.4
Het proces om op de basis van goed afgewogen informatie tot een beargumenteerde en
onderbouwde mening te komen noemen we kritisch denken.
1) Leren argumenteren
- Kritisch denken begint bij een mening te vormen, dit doe je vaak doormiddel van een
stelling. Om een mening te onderbouwen gebruik je argumenten. Een argument goed te
formuleren gebruik je verbindingswoorden zoals: omdat, dus, want, daarom etc.
1) Logisch redeneren
2) Van standpunt willen veranderen
3) Van meerdere kanten willen bekijken
2.1
Rechtsnormen = gedragsregels die door de overheid wettelijk zijn vastgesteld.
Rechtsnormen laten het maatschappelijk leven geordend verlopen.
Het totale van alle wettelijk vastgelegde regels noem je Rechten.
1.1
De afspraken die we met elkaar maken in Nederland, zorgen voor een harmonieuze samenleving.
Doordat we niet altijd dezelfde wensen en belangen hebben ontstaan er botsingen die vragen om
een gemeenschappelijke oplossing. Deze situaties noemen we maatschappelijke vraagstukken of
maatschappelijke problemen.
Zo herken je een maatschappelijk vraagstuk:
1) Het heeft gevolgen voor verschillende groepen in de samenleving.
2) Mensen hebben verschillende meningen over de oorzaken en de aanpak.
Voorbeelden: Politieke visie, positie & Geloofs- of levensovertuiging
3) Het is alleen gemeenschappelijk op te lossen, waarbij de overheid meestal een rol heeft.
Een maatschappelijk vraagstuk is vaak ook een politiek probleem, dit lossen we op doormiddel van
een compromis. Bij een compromis geven beide partijen een beetje toe.
1.2
De samenleving onderzoeken doe je met behulp van kernbegrippen & onderzoeksvragen.
De 5 kernbegrippen:
1) Waarden & Normen
Waarde = Wat je belangrijk vindt in je leven.
Normen = Regels over hoe je je in een bepaalde situatie hoort te gedragen.
Normen staan geschreven (bv in de wetten) en ongeschreven (bv dat je niet moet boeren aan tafel).
Soms word je sociaal gedwongen om je aan de normen te houden, dit noemen we sociale controle.
2) Belangen
Een belang = het voordeel dat iemand ergens bij heeft.
3) Macht (vermogen om het gedrag of denken van anderen te kunnen beïnvloeden).
4) Sociale ongelijkheid (ongelijke verdeling in de maatschappij van kennis, inkomen, status &
politieke macht).
5) Sociale cohesie (Hoe sterk mensen zich verbonden voelen in de maatschappij).
1.3
Nepnieuws = nieuws dat niet op waarheid berust.
Nepnieuws is een vorm van manipulatie; het opzettelijk verdraaien of weglaten van feiten.
Een andere vorm van manipulatie is propaganda; hierbij wordt bewust eenzijdige informatie
gegeven met als doel mensen hun mening te beïnvloeden.
De meeste extreme vorm van manipulatie is indoctrinatie; hersenspoeling.
, H1 + H2 Maatschappijleer T-week
Het herkennen van nepnieuws is belangrijk om bijvoorbeeld te weten of je ergens voor of tegen
bent.
De gevaren van nepnieuws is het ontstaan van wantrouw of chaos (rellen). -> soms is dat ook juist
de bedoeling van de nepnieuwsmakers; dit noemen we polarisatie; het proces waarbij de
tegenstellingen tussen groepen groter worden en ze steeds meer tegenover elkaar komen te staan.
Nepnieuws draagt ook bij aan het ontstaan van complottheorieën. Een complottheorie gaat ervanuit
dat bepaalde gebeurtenissen het resultaat zijn van een samenzwering tussen mensen of groepen
met kwaadaardige bedoelingen.
Filterbubbel = Als websites hun resultaten afstemmen op jouw eerdere zoekgedrag. Dat doen ze met
behulp van algoritmes (hiermee kunnen ze bv zien wat je leuk vindt) & big data (grote hoeveelheden
gegevens die bedrijven van je inzamelen).
Door de filterbubbel kun je makkelijk vooroordelen ontwikkelen.
Referentiekader = Alles wat je bezit aan kennis, ervaringen, normen, waarden & gewoonten.
Als je alleen wil zien wat jij wilt zien spreken we van een selectieve waarneming.
Nepnieuws herkennen kun je met de volgende punten:
✓ Wie is de afzender?
✓ Welke bronnen zijn gebruikt?
✓ Is het actueel?
✓ Wat is de intentie?
✓ Welke techniek?
✓ Wat is je vooroordeel?
1.4
Het proces om op de basis van goed afgewogen informatie tot een beargumenteerde en
onderbouwde mening te komen noemen we kritisch denken.
1) Leren argumenteren
- Kritisch denken begint bij een mening te vormen, dit doe je vaak doormiddel van een
stelling. Om een mening te onderbouwen gebruik je argumenten. Een argument goed te
formuleren gebruik je verbindingswoorden zoals: omdat, dus, want, daarom etc.
1) Logisch redeneren
2) Van standpunt willen veranderen
3) Van meerdere kanten willen bekijken
2.1
Rechtsnormen = gedragsregels die door de overheid wettelijk zijn vastgesteld.
Rechtsnormen laten het maatschappelijk leven geordend verlopen.
Het totale van alle wettelijk vastgelegde regels noem je Rechten.
