Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1. Inleiding.................................................................................................................................... 2
Hoofdstuk 2. Uitgangspunten......................................................................................................................... 2
Hoofdstuk 3. De diagnostische cyclus............................................................................................................. 3
Hoofdstuk 4. De aanmelding.......................................................................................................................... 6
Hoofdstuk 5. Klachtanalyse.......................................................................................................................... 10
Hoofdstuk 6. Het uitwerken van het diagnostisch scenario...........................................................................13
Hoofdstuk 7. Probleemanalyse..................................................................................................................... 15
Hoofdstuk 8. Verklaringsanalyse................................................................................................................... 18
Hoofdstuk 9. Indicatieanalyse...................................................................................................................... 21
Hoofdstuk 10. Advisering............................................................................................................................. 23
Hoofdstuk 11. Het diagnostisch verslag........................................................................................................ 26
Hoofdstuk 12. Epiloog.................................................................................................................................. 30
,Hoofdstuk 1. Inleiding
Klinische psychodiagnostiek = diagnostiek
Klinisch diagnosticus = diagnosticus
Jeugd = kinderen en jongeren
Als professioneel handelen is de diagnostiek te beschrijven als een zoek- en
beslissingsproces dat in dialoog met de cliënt en diens omgeving wordt uitgevoerd.
De handleiding levert geen pasklare antwoorden, maar voorbeelden van verantwoord
geachte pogingen om een gesteld diagnostisch beslissingsprobleem op te lossen.
Hoofdstuk 2. Uitgangspunten
Wetenschappelijke diagnostiek: algemene menselijke grondstructuur van het
probleemoplossend omgaan met persoonlijkheids- en gedragsproblemen wat wordt
ondersteund door wetenschappelijk-empirische kennis.
Een diagnosticus is wetenschappelijker als:
- Er explicieter wordt gewerkt met theorieën en de verschillende theorieniveaus
duidelijker met elkaar in verband worden gebracht.
- Die er zich bewust rekenschap van geeft in welke gevallen er wel of niet voor een
bepaalde theorie wordt gekozen.
- Die duidelijker de denkstappen vastlegt die geleid hebben tot het advies.
- Er onderzoek wordt gedaan naar de waarde van theorieën voor de problemen
waar ze betrekking op hebben en naar het effect van ingrepen.
- De resultaten van het eigen werk uitgewisseld wordt met collega’s.
, Een deel van het werk van de diagnosticus bestaat uit het schatten, afwegen en herzien
van kansen.
- Mensen hebben de neiging de kans op het optreden van een verschijnsel hoger in
te schatten naarmate zij met minder moeite voorbeelden van het verschijnsel
voor de geest kunnen halen (beschikbaarheidsheuristiek).
- Mensen blijken de neiging te hebben vooral informatie op te zoeken die de eigen
opvatting ondersteunt.
Besliskunde: een verzameling van modellen en procedures die aangeven hoe de
beslisser in de verschillende stappen van het beslissingsproces het best kan handelen
met het oog op het te bereiken doel.
Normatieve diagnostiek: de tak van de methodologie die zich bezighoudt met het
funderen, formuleren en onderzoeken van diagnostische regels en procedures.
Prescriptieve diagnostiek: leer van de diagnostiek. De fundering van de spelregels
wordt gezocht in het analyseren en blootleggen van de grondkenmerken van het
professionele diagnostisch proces. Hoe kan de diagnosticus het best het diagnostisch
proces vormgeven?
Hoofdstuk 3. De diagnostische cyclus
Niet elke hulvraag is een diagnostische hulpvraag en de diagnosticus moet met de cliënt
na gaan aan welke soort informatie behoefte is.
Hulpvraag (C) type diagnostische hulpvraag (D) type vraagstelling (C en D) type
onderzoek (D)
(D) = diagnosticus, (C) = cliënt
Het onderscheid tussen diagnostische hulpvraag en type vraagstelling benadrukt dat de
diagnosticus de hulpvraag samen met de cliënt vertaalt op een abstracter niveau en het
bijpassende prototype vraagstelling onderkent. De keuze van het onderzoekstype is het
technische antwoord van de diagnosticus op de hulpvraag van de cliënt.
Tabel 3.1 taxonomie van hulpvragen, vraagstellingstypen en onderzoekstypen
Prototype diagnostische hulpvraag Type vraagstelling Type onderzoek Code
Hoe moet ik verwoorden wat ik Verheldering Verhelderend VHD
t.o.v. mij/dit kind ervaar?
Wat is er met mij/dit kind aan de Onderkenning Onderkennend ODK
hand?
Waarom is dit met mij/dit kind aan Verklaring Verklarend VKR
Hoofdstuk 1. Inleiding.................................................................................................................................... 2
Hoofdstuk 2. Uitgangspunten......................................................................................................................... 2
Hoofdstuk 3. De diagnostische cyclus............................................................................................................. 3
Hoofdstuk 4. De aanmelding.......................................................................................................................... 6
Hoofdstuk 5. Klachtanalyse.......................................................................................................................... 10
Hoofdstuk 6. Het uitwerken van het diagnostisch scenario...........................................................................13
Hoofdstuk 7. Probleemanalyse..................................................................................................................... 15
Hoofdstuk 8. Verklaringsanalyse................................................................................................................... 18
Hoofdstuk 9. Indicatieanalyse...................................................................................................................... 21
Hoofdstuk 10. Advisering............................................................................................................................. 23
Hoofdstuk 11. Het diagnostisch verslag........................................................................................................ 26
Hoofdstuk 12. Epiloog.................................................................................................................................. 30
,Hoofdstuk 1. Inleiding
Klinische psychodiagnostiek = diagnostiek
Klinisch diagnosticus = diagnosticus
Jeugd = kinderen en jongeren
Als professioneel handelen is de diagnostiek te beschrijven als een zoek- en
beslissingsproces dat in dialoog met de cliënt en diens omgeving wordt uitgevoerd.
De handleiding levert geen pasklare antwoorden, maar voorbeelden van verantwoord
geachte pogingen om een gesteld diagnostisch beslissingsprobleem op te lossen.
Hoofdstuk 2. Uitgangspunten
Wetenschappelijke diagnostiek: algemene menselijke grondstructuur van het
probleemoplossend omgaan met persoonlijkheids- en gedragsproblemen wat wordt
ondersteund door wetenschappelijk-empirische kennis.
Een diagnosticus is wetenschappelijker als:
- Er explicieter wordt gewerkt met theorieën en de verschillende theorieniveaus
duidelijker met elkaar in verband worden gebracht.
- Die er zich bewust rekenschap van geeft in welke gevallen er wel of niet voor een
bepaalde theorie wordt gekozen.
- Die duidelijker de denkstappen vastlegt die geleid hebben tot het advies.
- Er onderzoek wordt gedaan naar de waarde van theorieën voor de problemen
waar ze betrekking op hebben en naar het effect van ingrepen.
- De resultaten van het eigen werk uitgewisseld wordt met collega’s.
, Een deel van het werk van de diagnosticus bestaat uit het schatten, afwegen en herzien
van kansen.
- Mensen hebben de neiging de kans op het optreden van een verschijnsel hoger in
te schatten naarmate zij met minder moeite voorbeelden van het verschijnsel
voor de geest kunnen halen (beschikbaarheidsheuristiek).
- Mensen blijken de neiging te hebben vooral informatie op te zoeken die de eigen
opvatting ondersteunt.
Besliskunde: een verzameling van modellen en procedures die aangeven hoe de
beslisser in de verschillende stappen van het beslissingsproces het best kan handelen
met het oog op het te bereiken doel.
Normatieve diagnostiek: de tak van de methodologie die zich bezighoudt met het
funderen, formuleren en onderzoeken van diagnostische regels en procedures.
Prescriptieve diagnostiek: leer van de diagnostiek. De fundering van de spelregels
wordt gezocht in het analyseren en blootleggen van de grondkenmerken van het
professionele diagnostisch proces. Hoe kan de diagnosticus het best het diagnostisch
proces vormgeven?
Hoofdstuk 3. De diagnostische cyclus
Niet elke hulvraag is een diagnostische hulpvraag en de diagnosticus moet met de cliënt
na gaan aan welke soort informatie behoefte is.
Hulpvraag (C) type diagnostische hulpvraag (D) type vraagstelling (C en D) type
onderzoek (D)
(D) = diagnosticus, (C) = cliënt
Het onderscheid tussen diagnostische hulpvraag en type vraagstelling benadrukt dat de
diagnosticus de hulpvraag samen met de cliënt vertaalt op een abstracter niveau en het
bijpassende prototype vraagstelling onderkent. De keuze van het onderzoekstype is het
technische antwoord van de diagnosticus op de hulpvraag van de cliënt.
Tabel 3.1 taxonomie van hulpvragen, vraagstellingstypen en onderzoekstypen
Prototype diagnostische hulpvraag Type vraagstelling Type onderzoek Code
Hoe moet ik verwoorden wat ik Verheldering Verhelderend VHD
t.o.v. mij/dit kind ervaar?
Wat is er met mij/dit kind aan de Onderkenning Onderkennend ODK
hand?
Waarom is dit met mij/dit kind aan Verklaring Verklarend VKR
