Moeilijke woordenlijst Mens & Maatschappij
HOOFDSTUK 1: SOCIALE VERBANDEN
1.1 Sociale groepen
Sociale groep Verzameling van mensen met een besef van
gemeenschappelijke identiteit, en minimaal
een gedeelde waarde- en normenkader
1.2 Sociale positie
Sociale positie De plaats die iemand in de maatschappij of in
een groepering inneemt in verhouding tot
anderen.
1.3 Sociale rol
Sociale rol De verwachting die men heeft ten aanzien van
het gedrag van een persoon in een bepaalde
sociale positie of situaties (rechten en plichten)
Rolattributen Nuttige uiterlijke tekenen of andere zaken die
behoren tot een rol, nodig om sociale positie te
herkennen, we kennen de betekenis van de
rolattributen en weten hoe we ons moeten
gedragen (bv. agent op het kruispunt steekt
lichtstok omhoog à we moeten stoppen)
Statussymbolen Symbolen die we gebruiken om onze sociale
status (gelinkt aan onze rol) kenbaar te maken,
zijn niet essentieel. (rijden met een dure auto,
dragen van merkkleding, hebben van een dure
smartphone, …).
Roldistantie Je bent door het bestaan van sociale rollen en
het bijhorend rolgedrag beperkt in je
individuele vrijheid.
Rol over identificatie Wanneer iemand kan zich teveel gaan
identificeren met één sociale rol, zelfs in
situaties waarin men een andere gedrag
verwacht. (bv. kleuterjuf die ook tegen
volwassenen spreekt alsof het kleuters zijn)
1.4 Structuur
Structuur Het geheel van posities en groeperingen en de
relatief duurzame relaties die deze posities en
groeperingen onderling verbinden in een
bepaald samenlevingsverband.
Institutie Systeem van regels dat ons gedrag beïnvloedt.
Instituut Organisatie dat deel uitmaakt van een institutie
(ziekenhuis = instituut dat deel uitmaakt van de
institutie gezondheidszorg)
, HOOFDSTUK 2: CULTUUR
2.3 De culturele dimensies van Hofstede
Machtsafstand Verklaart hoe normaal je het vindt dat macht
ongelijk verdeeld is in het gezin, op school en op
je werk
Individualisme versus collectivisme De mate waarin individuen zijn geïntegreerd in
groepen
Masculiniteit versus feminiteit Meet het belang dat een cultuur hecht aan
stereotypische mannelijke waarden versus
vrouwelijke waarden
Onzekerheidsvermijding De mate waarin mensen in een samenleving
zich bedreigd voelen door onzekere of
onbekende situaties en deze situaties proberen
te vermijden hoe een samenleving omgaat met
stress)
Lange en korte termijn gerichtheid Gericht naar streven van beloning in de
toekomst via volharding en spaarzaamheid
Hedonisme versus soberheid Hedonisme: gerichtheid op het bevredigen van
het menselijk verlangen naar geluk (plezier
maken, hobby’s uitoefenen)
Soberheid: overtuiging dat geluk niet moet
nagejaagd worden en dat er strenge normen
zijn om dat te regelen (goed werk afleveren)
2.5 Cultuuroverdracht
Cultuuroverdracht Doorgeven van cultuurelementen van de ene
generatie op de andere of aan nieuwe leden van
de gemeenschap
Socialisatie Allerlei overtuigingen, waarden en normen,
doelstellingen en verwachtingen krijgen die
richtinggevend of regulerend zijn voor ons
handelen
Acculturatie Proces waarbij een groep culturele of sociale
kenmerken van een andere groep overneemt
Integratie Individu wilt eigen cultuur & identiteit
behouden maar vindt contact met de
meerderheidsgroep ook belangrijk
Assimilatie Individu maakt volledig de waarden en normen
zijn eigen van de dominante groep, en heeft
geen behoefte om de eigen cultuur te
behouden
Separatie Individu wilt eigen cultuur behouden en wilt
geen contact met de cultuur van de dominante
groep
Marginalisatie Individu geeft eigen cultuur op, maar heeft ook
geen behoefte aan contact met de
meerderheidsgroep
Cultuurshock Aanpassingsproces vanuit het leven in een
bekende voorspelbare samenleving naar het
leven in een nieuwe samenleving
HOOFDSTUK 1: SOCIALE VERBANDEN
1.1 Sociale groepen
Sociale groep Verzameling van mensen met een besef van
gemeenschappelijke identiteit, en minimaal
een gedeelde waarde- en normenkader
1.2 Sociale positie
Sociale positie De plaats die iemand in de maatschappij of in
een groepering inneemt in verhouding tot
anderen.
1.3 Sociale rol
Sociale rol De verwachting die men heeft ten aanzien van
het gedrag van een persoon in een bepaalde
sociale positie of situaties (rechten en plichten)
Rolattributen Nuttige uiterlijke tekenen of andere zaken die
behoren tot een rol, nodig om sociale positie te
herkennen, we kennen de betekenis van de
rolattributen en weten hoe we ons moeten
gedragen (bv. agent op het kruispunt steekt
lichtstok omhoog à we moeten stoppen)
Statussymbolen Symbolen die we gebruiken om onze sociale
status (gelinkt aan onze rol) kenbaar te maken,
zijn niet essentieel. (rijden met een dure auto,
dragen van merkkleding, hebben van een dure
smartphone, …).
Roldistantie Je bent door het bestaan van sociale rollen en
het bijhorend rolgedrag beperkt in je
individuele vrijheid.
Rol over identificatie Wanneer iemand kan zich teveel gaan
identificeren met één sociale rol, zelfs in
situaties waarin men een andere gedrag
verwacht. (bv. kleuterjuf die ook tegen
volwassenen spreekt alsof het kleuters zijn)
1.4 Structuur
Structuur Het geheel van posities en groeperingen en de
relatief duurzame relaties die deze posities en
groeperingen onderling verbinden in een
bepaald samenlevingsverband.
Institutie Systeem van regels dat ons gedrag beïnvloedt.
Instituut Organisatie dat deel uitmaakt van een institutie
(ziekenhuis = instituut dat deel uitmaakt van de
institutie gezondheidszorg)
, HOOFDSTUK 2: CULTUUR
2.3 De culturele dimensies van Hofstede
Machtsafstand Verklaart hoe normaal je het vindt dat macht
ongelijk verdeeld is in het gezin, op school en op
je werk
Individualisme versus collectivisme De mate waarin individuen zijn geïntegreerd in
groepen
Masculiniteit versus feminiteit Meet het belang dat een cultuur hecht aan
stereotypische mannelijke waarden versus
vrouwelijke waarden
Onzekerheidsvermijding De mate waarin mensen in een samenleving
zich bedreigd voelen door onzekere of
onbekende situaties en deze situaties proberen
te vermijden hoe een samenleving omgaat met
stress)
Lange en korte termijn gerichtheid Gericht naar streven van beloning in de
toekomst via volharding en spaarzaamheid
Hedonisme versus soberheid Hedonisme: gerichtheid op het bevredigen van
het menselijk verlangen naar geluk (plezier
maken, hobby’s uitoefenen)
Soberheid: overtuiging dat geluk niet moet
nagejaagd worden en dat er strenge normen
zijn om dat te regelen (goed werk afleveren)
2.5 Cultuuroverdracht
Cultuuroverdracht Doorgeven van cultuurelementen van de ene
generatie op de andere of aan nieuwe leden van
de gemeenschap
Socialisatie Allerlei overtuigingen, waarden en normen,
doelstellingen en verwachtingen krijgen die
richtinggevend of regulerend zijn voor ons
handelen
Acculturatie Proces waarbij een groep culturele of sociale
kenmerken van een andere groep overneemt
Integratie Individu wilt eigen cultuur & identiteit
behouden maar vindt contact met de
meerderheidsgroep ook belangrijk
Assimilatie Individu maakt volledig de waarden en normen
zijn eigen van de dominante groep, en heeft
geen behoefte om de eigen cultuur te
behouden
Separatie Individu wilt eigen cultuur behouden en wilt
geen contact met de cultuur van de dominante
groep
Marginalisatie Individu geeft eigen cultuur op, maar heeft ook
geen behoefte aan contact met de
meerderheidsgroep
Cultuurshock Aanpassingsproces vanuit het leven in een
bekende voorspelbare samenleving naar het
leven in een nieuwe samenleving
