Samenvatting Jeugdrecht en Jeugdhulp
Auteur: RamonavW
School: Windesheim
Minor: Veiligheid en Recht
Vak: Jeugdstrafrecht
Auteur: RamonavW 1
,Hoofdstuk 10 Het jeugdstrafprocesrecht
10.2 De minderjarige jonger dan 12 jaar
10.2.1 Algemeen
Een minderjarige die ten tijde van het door hem gepleegde strafbare feit de leeftijd van 12 jaar
nog niet heeft bereikt (’12-minner’), kan ter zake van dat feit niet strafrechtelijk worden vervolgd
(art. 486 Sv); voor hem geldt dat sprake is van een onweerlegbaar vermoeden van
ontoerekeningsvatbaarheid. Art. 487 Sv verklaart een aantal bepalingen van het Wetboek voor
Strafvordering van toepassing ingeval een minderjarige jonger dan 12 jaar (vermoedelijk) een
strafbaar feit heeft begaan. De 12-minner mag onder geen beding als verdachte worden
aangemerkt. Bovendien regelt art. 37 aanhef onder c IVRK dat de minderjarige op het
politiebureau contact met zijn ouders moet kunnen onderhouden. Het feit dat de minderjarige
niet strafrechtelijk kan worden vervolgd ter zake van een door hem voor het twaalfde jaar
gepleegd delict sluit ook de mogelijkheid van een (politie)transactie of een strafbeschikking in
dat kader uit. Als sprake is van zorgwekkend (dat wil zeggen ernstig en/of chronisch) delinquent
gedrag kan een maatregel van kinderbescherming worden opgelegd. Een verzoek daartoe kan
uitgaan van het OM zelf of van de Raad voor de Kinderbescherming. Een ondertoezichtstelling
is dan het meest waarschijnlijk en biedt de mogelijkheid om de minderjarige zo nodig uit huis te
plaatsen.
10.2.2 12-minners: de beëindigde Stop-reacte
Hoewel de Stop-reactie is afgeschaft, is in de context van de Wet maatregelen bestrijding
voetbalvandalisme en ernstige overlast via art. 172b Gemeentewet de zogenoemde avondklok
voor 12-minners ingevoerd. Hiermee heeft ook het bestuur, (lees: de burgemeester) de
mogelijkheid gekregen om 12-minners die op straat rondhangen en overlast veroorzaken –
jeugdigen die zich in ‘risicovolle omstandigheden’ bevinden – thuis te brengen.
10.3 De berechtng door de kantonrechter
De kantonrechter is bevoegd tot de berechting van overtredingen, met uitzondering van die
welke in de wet uitdrukkelijk zijn vermeld (art. 382 aanhef onder b sub 6 Sv). Dit betekent dat
overtredingen gepleegd door jeugdige personen van 12 tot 18 jaar, als het tot een vervolging
komt, in beginsel door de kantonrechter worden berecht. Een bijzondere categorie overtredingen
door jeugdigen (en hun ouders) is de overtreding van de Leerplichtwet (art. 26 Sv).
10.4 Het toepasselijke strafprocesrecht
Art. 488 Sv stelt als uitgangspunt voorop dat de bepalingen van het Wetboek van Strafvordering
(ook) van toepassing zijn op jeugdige personen, dat wil zeggen op personen in de leeftijd van 12
tot 18 jaar op het tijdstip van het plegen van het strafbare feit. Er is echter een voorbehoud; die
bepalingen gelden niet voor zover de bijzondere bepalingen van de art. 488 t/m 505 Sv (afdeling
2 van titel II Boek 4 Sv) daarvan afwijkende bepalingen bevatten. Een persoon die reeds de
leeftijd van 18 jaar heeft bereikt, wordt in beginsel door de kinderrechter berecht ter zake van
voor zijn achttiende jaar gepleegde delicten met toepassing van de art. 488 t/m 505 Sv. Met de
komst van de Wet adolescentenstrafrecht is echter de kinderrechter/meervoudige kamer
bevoegd geworden om kennis te nemen van een of meer strafbare feiten die zijn begaan nadat
de verdachte de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt indien de vervolging van deze feiten gelijktijdig
plaatsvindt met de vervolging van een of meer feiten gepleegd voor het bereiken van de leeftijd
van 18 jaar (art. 495 lid 4 Sv).
Auteur: RamonavW 2
, 10.5 Het vervolgingsbeleid
10.5.1 Algemene opmerkingen
Het feit dat slechts een bescheiden percentage van alle strafzaken tegen jeugdige personen ter
zitting met een rechterlijk vonnis wordt afgedaan, is het gevolg van een tweetal activiteiten
binnen het strafproces dat men kenmerkend voor het Nederlandse jeugdstrafrecht kan noemen:
1. De afdoening van meer dan de helft van de zaken door de politie via een waarschuwing of
een Halt-verwijzing, een en ander onder verantwoordelijkheid van het OM dat ter zake de
nodige aanwijzingen heeft gegeven.
2. De afdoening door het OM zelf van ongeveer twee derde van de ontvangen processen-
verbaal via een transactie, het aanbieden van een taakstraf of een sepot op andere gronden.
10.5.2 Afdoening en verbalisering door de polite
a. De rol van de jeugdpolite
De politie heeft voor wat betreft de afdoening van jeugdzaken twee belangrijke taken. In de
sfeer van de jeugdbescherming/jeugdhulp ontvangt en behandelt de (jeugd)politie klachten over
(ernstige) verwaarlozing en (seksuele) mishandeling van minderjarigen. In de sfeer van het
jeugdstrafrecht is de taak van de jeugdpolitie niet beperkt tot het verrichten van
opsporingsonderzoek en het (eventueel) opstellen van een proces-verbaal. De behandeling van
een jeugdstrafrecht vereist een grote mate van kundigheid in het omgaan met de jeugdige zelf,
maar ook met diens ouders/voogd en met instellingen die de jeugdige begeleiden of hulp en
steun (tegenwoordig: toezicht en begeleiding) kunnen bieden ter voorkoming van recidive.
b. Afdoening en/of verbalisering
De politie heeft bij de afdoening van jeugdstrafzaken de volgende mogelijkheden:
1. Het politiesepot in de vorm van een waarschuwing en registratie;
2. De Halt-afdoening (als voorwaardelijk politiesepot);
3. Het inzenden van het ‘proces-verbaal minderjarigen’ (PVM) aan het OM.
Ad 2 Halt-afdoening
De door de officier van justitie daartoe aangewezen opsporingsambtenaar kan met toestemming
van deze officier aan een jeugdige verdachte voorstellen dat hij deelneemt aan een
(Halt-)project. Deze toestemming behoeft overigens niet in elk individueel geval afzonderlijk te
worden gegeven. Blijkens de voorgenoemde richtlijn kunnen de politie en daartoe bevoegde
bijzondere opsporingsambtenaren een jongere zelf naar Halt doorverwijzen wanneer hij wordt
verdacht van een strafbaar feit als aangewezen in art. 1 van het Besluit aanwijzing Halt-feiten. In
principe komen alleen first offenders die bekennen en tegen wie duidelijk bewijs beschikbaar is
in aanmerking voor directe verwijzing naar Halt. Alle overige misdrijven kunnen via ZSM worden
voorgelegd aan de officier van justitie, die toestemming kan geven voor doorverwijzing naar Halt
(Halt-plus). Onder bepaalde omstandigheden mag voor een tweede of derde keer een Halt-
aanbod worden gedaan. Dit geldt niet voor leerplichtzaken.
Weigert de jeugdige deel te nemen, dan vindt strafvervolging plaats. Of het daadwerkelijk tot
een dagvaarding komt hangt af van het oordeel van de officier. Als de jeugdige het aanbod
accepteert, wordt een proces-verbaal met daarin de Halt-verwijzing naar het Halt-bureau
gezonden. Het Halt-bureau doet vervolgens een concreet voorstel voor deelname aan een
bepaald project. Dit betreft veelal het verrichten van bepaalde werkzaamheden gericht op
schadeherstel of tot algemeen nut. Ook is mogelijk dat wordt voorgesteld de schade te
vergoeden (indien de jeugdige 14 jaar of ouder is; zie art. 1:164 BW) of deel te nemen aan
andere activiteiten met een pedagogische strekking. De van de jeugdige verlangde
Auteur: RamonavW 3
Auteur: RamonavW
School: Windesheim
Minor: Veiligheid en Recht
Vak: Jeugdstrafrecht
Auteur: RamonavW 1
,Hoofdstuk 10 Het jeugdstrafprocesrecht
10.2 De minderjarige jonger dan 12 jaar
10.2.1 Algemeen
Een minderjarige die ten tijde van het door hem gepleegde strafbare feit de leeftijd van 12 jaar
nog niet heeft bereikt (’12-minner’), kan ter zake van dat feit niet strafrechtelijk worden vervolgd
(art. 486 Sv); voor hem geldt dat sprake is van een onweerlegbaar vermoeden van
ontoerekeningsvatbaarheid. Art. 487 Sv verklaart een aantal bepalingen van het Wetboek voor
Strafvordering van toepassing ingeval een minderjarige jonger dan 12 jaar (vermoedelijk) een
strafbaar feit heeft begaan. De 12-minner mag onder geen beding als verdachte worden
aangemerkt. Bovendien regelt art. 37 aanhef onder c IVRK dat de minderjarige op het
politiebureau contact met zijn ouders moet kunnen onderhouden. Het feit dat de minderjarige
niet strafrechtelijk kan worden vervolgd ter zake van een door hem voor het twaalfde jaar
gepleegd delict sluit ook de mogelijkheid van een (politie)transactie of een strafbeschikking in
dat kader uit. Als sprake is van zorgwekkend (dat wil zeggen ernstig en/of chronisch) delinquent
gedrag kan een maatregel van kinderbescherming worden opgelegd. Een verzoek daartoe kan
uitgaan van het OM zelf of van de Raad voor de Kinderbescherming. Een ondertoezichtstelling
is dan het meest waarschijnlijk en biedt de mogelijkheid om de minderjarige zo nodig uit huis te
plaatsen.
10.2.2 12-minners: de beëindigde Stop-reacte
Hoewel de Stop-reactie is afgeschaft, is in de context van de Wet maatregelen bestrijding
voetbalvandalisme en ernstige overlast via art. 172b Gemeentewet de zogenoemde avondklok
voor 12-minners ingevoerd. Hiermee heeft ook het bestuur, (lees: de burgemeester) de
mogelijkheid gekregen om 12-minners die op straat rondhangen en overlast veroorzaken –
jeugdigen die zich in ‘risicovolle omstandigheden’ bevinden – thuis te brengen.
10.3 De berechtng door de kantonrechter
De kantonrechter is bevoegd tot de berechting van overtredingen, met uitzondering van die
welke in de wet uitdrukkelijk zijn vermeld (art. 382 aanhef onder b sub 6 Sv). Dit betekent dat
overtredingen gepleegd door jeugdige personen van 12 tot 18 jaar, als het tot een vervolging
komt, in beginsel door de kantonrechter worden berecht. Een bijzondere categorie overtredingen
door jeugdigen (en hun ouders) is de overtreding van de Leerplichtwet (art. 26 Sv).
10.4 Het toepasselijke strafprocesrecht
Art. 488 Sv stelt als uitgangspunt voorop dat de bepalingen van het Wetboek van Strafvordering
(ook) van toepassing zijn op jeugdige personen, dat wil zeggen op personen in de leeftijd van 12
tot 18 jaar op het tijdstip van het plegen van het strafbare feit. Er is echter een voorbehoud; die
bepalingen gelden niet voor zover de bijzondere bepalingen van de art. 488 t/m 505 Sv (afdeling
2 van titel II Boek 4 Sv) daarvan afwijkende bepalingen bevatten. Een persoon die reeds de
leeftijd van 18 jaar heeft bereikt, wordt in beginsel door de kinderrechter berecht ter zake van
voor zijn achttiende jaar gepleegde delicten met toepassing van de art. 488 t/m 505 Sv. Met de
komst van de Wet adolescentenstrafrecht is echter de kinderrechter/meervoudige kamer
bevoegd geworden om kennis te nemen van een of meer strafbare feiten die zijn begaan nadat
de verdachte de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt indien de vervolging van deze feiten gelijktijdig
plaatsvindt met de vervolging van een of meer feiten gepleegd voor het bereiken van de leeftijd
van 18 jaar (art. 495 lid 4 Sv).
Auteur: RamonavW 2
, 10.5 Het vervolgingsbeleid
10.5.1 Algemene opmerkingen
Het feit dat slechts een bescheiden percentage van alle strafzaken tegen jeugdige personen ter
zitting met een rechterlijk vonnis wordt afgedaan, is het gevolg van een tweetal activiteiten
binnen het strafproces dat men kenmerkend voor het Nederlandse jeugdstrafrecht kan noemen:
1. De afdoening van meer dan de helft van de zaken door de politie via een waarschuwing of
een Halt-verwijzing, een en ander onder verantwoordelijkheid van het OM dat ter zake de
nodige aanwijzingen heeft gegeven.
2. De afdoening door het OM zelf van ongeveer twee derde van de ontvangen processen-
verbaal via een transactie, het aanbieden van een taakstraf of een sepot op andere gronden.
10.5.2 Afdoening en verbalisering door de polite
a. De rol van de jeugdpolite
De politie heeft voor wat betreft de afdoening van jeugdzaken twee belangrijke taken. In de
sfeer van de jeugdbescherming/jeugdhulp ontvangt en behandelt de (jeugd)politie klachten over
(ernstige) verwaarlozing en (seksuele) mishandeling van minderjarigen. In de sfeer van het
jeugdstrafrecht is de taak van de jeugdpolitie niet beperkt tot het verrichten van
opsporingsonderzoek en het (eventueel) opstellen van een proces-verbaal. De behandeling van
een jeugdstrafrecht vereist een grote mate van kundigheid in het omgaan met de jeugdige zelf,
maar ook met diens ouders/voogd en met instellingen die de jeugdige begeleiden of hulp en
steun (tegenwoordig: toezicht en begeleiding) kunnen bieden ter voorkoming van recidive.
b. Afdoening en/of verbalisering
De politie heeft bij de afdoening van jeugdstrafzaken de volgende mogelijkheden:
1. Het politiesepot in de vorm van een waarschuwing en registratie;
2. De Halt-afdoening (als voorwaardelijk politiesepot);
3. Het inzenden van het ‘proces-verbaal minderjarigen’ (PVM) aan het OM.
Ad 2 Halt-afdoening
De door de officier van justitie daartoe aangewezen opsporingsambtenaar kan met toestemming
van deze officier aan een jeugdige verdachte voorstellen dat hij deelneemt aan een
(Halt-)project. Deze toestemming behoeft overigens niet in elk individueel geval afzonderlijk te
worden gegeven. Blijkens de voorgenoemde richtlijn kunnen de politie en daartoe bevoegde
bijzondere opsporingsambtenaren een jongere zelf naar Halt doorverwijzen wanneer hij wordt
verdacht van een strafbaar feit als aangewezen in art. 1 van het Besluit aanwijzing Halt-feiten. In
principe komen alleen first offenders die bekennen en tegen wie duidelijk bewijs beschikbaar is
in aanmerking voor directe verwijzing naar Halt. Alle overige misdrijven kunnen via ZSM worden
voorgelegd aan de officier van justitie, die toestemming kan geven voor doorverwijzing naar Halt
(Halt-plus). Onder bepaalde omstandigheden mag voor een tweede of derde keer een Halt-
aanbod worden gedaan. Dit geldt niet voor leerplichtzaken.
Weigert de jeugdige deel te nemen, dan vindt strafvervolging plaats. Of het daadwerkelijk tot
een dagvaarding komt hangt af van het oordeel van de officier. Als de jeugdige het aanbod
accepteert, wordt een proces-verbaal met daarin de Halt-verwijzing naar het Halt-bureau
gezonden. Het Halt-bureau doet vervolgens een concreet voorstel voor deelname aan een
bepaald project. Dit betreft veelal het verrichten van bepaalde werkzaamheden gericht op
schadeherstel of tot algemeen nut. Ook is mogelijk dat wordt voorgesteld de schade te
vergoeden (indien de jeugdige 14 jaar of ouder is; zie art. 1:164 BW) of deel te nemen aan
andere activiteiten met een pedagogische strekking. De van de jeugdige verlangde
Auteur: RamonavW 3
