Samenvatting Uitwerking casussen Module C ouderen

CASUSSEN MODULE C OUDEREN

WEEK 1 ARTROSE EN OSTEOPOROSE
CASUS
Mw. A, 76 jaar, pijn in beide knieën ten gevolge van artrose, die in 2009 geconstateerd is met behulp
van X foto’s. Rechts is erger dan links.

Ze heeft toen ze 65 jaar was een pols gebroken na een val van de trap en is daarna verwezen naar de
valpoli van het UMCG (destijds AZG). Daar is osteoporose vastgesteld, waarvoor mw medicatie krijgt.

Mw heeft met name pijn in de knieën bij het traplopen en het lopen van langere afstanden (meer dan
200 meter). De laatste tijd merkt mw dat ze wankel op het been wordt. Vooral bij het omdraaien krijgt
ze moeite om het evenwicht te bewaren. Mw merkt ook dat ze de laatste tijd veel kleiner is geworden
en dat ze een buikje krijgt, terwijl ze verder erg mager is. Mw heeft perioden van pijn in de schouders
en bovenarmen door aanvallen van spierreuma. Mw wil graag nog blijven fietsen, want dat doet ze
graag. Ze wil zelfstandig blijven en zelf het huishouden en de boodschappen blijven doen.

Hulpvraag: pijnbestrijding, verbetering balans tijdens draaien en lopen.

Leefsituatie: mevr. woont in een appartement met echtgenoot, die 2 jaar ouder is. Mw hoeft geen trap
te lopen, maar gaat graag naar buiten. Samen maken ze veel fietstochtjes. Er zijn 2 kinderen, maar
dezen wonen verder weg en komen niet vaak langs. Mw doet het huishouden nog helemaal zelf, en
soms helpt haar man.

Voormalig werk en hobby’s: Huisvrouw. Hobby’s: fietsen, bridgen.

Persoonlijke factoren: probleemgerichte-cognitieve coping stijl. Mw is gewend om haar problemen
adequaat aan te pakken en maakt zich geen zorgen over de toekomst.

Comorbiditeit: spierreuma, osteoporose.

Medicatie: prednison 5 mg, paracetamol, Calci-chew, omeprazol, Fosamax, oxynorm (incidenteel)

,Naam: Mw. A. 76 jaar.
Klacht: pijn in beide knieën ten gevolge van artrose
Stoornis Activiteiten Participatie
Pijn in beide knieën (rechts Traplopen Huishouden
erger dan links) Langere afstanden lopen Boodschappen doen
Balans (200 meter) Bridgen
Fietsen
Perioden van pijn in
schouders en bovenarmen.
Pijn Transfers Huishouden
Gewrichtsmobiliteit Lopen Boodschappen doen
Spierlengte ADL Hobby’s
Balans
Spierkracht
Stabiliteit

Persoonlijke factoren Omgevingsfactoren
Probleemgerichte-cognitieve coping stijl. Woont in appartement zonder trap.
Mevrouw maakt zich geen zorgen over de Echtgenoot 78 jaar
toekomst 2 kinderen, wonen ver weg en komen niet
vaak thuis
Hulpvraag: pijnbestrijding, verbeteren
balans tijdens draaien en lopen. Hulp van echtgenoot tijdens huishouden.

Artrose diagnose in 2009
Spierreuma
Osteoporose

Mevrouw is kleiner en mager geworden,
wel een buikje gekregen.

Medicatie: prednison 5 mg, paracetamol, Calci-chew, omeprazol, Fosamax, oxynorm
(incidenteel)

AANVULLENDE ANAMNESES VRAGEN

- Zijn er naast het traplopen en lopen nog andere dingen waarbij u moeite heeft?
- Kunt u de pijn in uw knieën beschrijven? Is deze pijn altijd aanwezig?
- Heeft u naast de pijn nog andere klachten? Bijvoorbeeld beweeglijkheid, kracht?

MEDICATIE

- Prednison 5 mg: remmen ontstekingen en overgevoeligheidsreacties
 Bijwerkingen: oedeem, verminderde glucoseintolerantie, spieratrofie, osteoporose,
- Calci-chew: calcium (osteoporose)
 Bijwerkingen: hypercalciëmie, hypercalciurie, melk-alkali syndroom
- Omeprazol: maagzuurremmer
 Bijwerkingen: duizeligheid, fracturen, paresthesieeën, slaperigheid, spierpijn, gewrichtspijn
- Fosamax: remmen botafbraak en versterken botten
 Bijwerkingen: musculoskeletale pijn, gewrichtszwelling, perifeer oedeem, duizeligheid.
- Oxynorm: sterke pijnstiller (opiaat)
 Bijwerkingen sufheid, duizeligheid, tremor, angst

, ONDERZOEK
Inspectie
Lokaal:
- Houding
- Stand van gewrichten/botten
- Atrofie
- Roodheid
- Abnormale vervormingen
- De mate van belasting (dus meer gewicht op links of rechts), stabiliteit en angst
Functioneel:
- Transfer zit stand/stand zit
- Gangpatroon
- Op 1 been staan (Trendelenburg)

Palpatie
- Botten
- Spieren
- Temperatuur
- Pijn

Bewegingsonderzoek:
- Knieën:
 Flexie 135 graden
 Extensie 5 graden
 Endorotatie15 graden
 Exorotatie45 graden
- Schouders
 Anteflexie: 160 – 180 graden
 Retroflexie: 50 – 60 graden
 Abductie: 170 – 180 graden
 Adductie: 50 – 75 graden
 Exorotatie: 80 -90 graden
 Endorotatie: 60 – 100 graden
 Scaption: 170 – 180 graden
 Horizontale ab-/adductie: 130 graden

Specifieke testen
- Spierkracht: Chair Stand Test, MRC
- Uithoudingsvermogen
- Spierlengte: spierlengtetesten
- Balans: 2 min. step test, TUG, Tinetti, FICSIT
- Stabiliteit knie

, BEHANDELDOELEN

- Door middel van pijn dempende therapie geeft mevrouw binnen 6 weken op de VAS-schaal 2
punten minder tijdens activiteiten.
- Doormiddel van mobiliserende oefeningen heeft mevrouw na 6 weken 5-10˚ meer ROM bij de
AROM.
- Doormiddel van krachttraining van de beenmusculatuur (voornamelijk de M. Gluteus medius en de
diepe heupmusculatuur) heeft mevrouw na 6 weken, voor alle bewegingsuitslagen van de knie, 1
punt meer op de MRC schaal.
- Door het uitvoeren van pijn dempende therapie zal de kracht eveneens toenemen, doordat
mevrouw meer kracht durft te zetten.

BEHANDELING


Balans (Otago)
Patiënt op een luchtige mat neerzetten. Er moet natuurlijk eerst gekeken worden of de patiënt is staat
is om zelfstandig een tijd te blijven staan. Wanneer dit het geval is kan de therapeut allerlei middelen
gebruiken om de patiënt uit evenwicht te brengen. Dit kan bijvoorbeeld door een lichte bal aan te
gooien, maar kan ook door de patiënt lichtjes te duwen waarbij de patiënt zijn houding moet
handhaven.

Als de patiënt nog niet zelfstandig kan staan, kan je het staan al wel oefenen door met de patiënt
ergens te gaan staan waar hij/zij zich prettig voelt. Hij/zij moet zich vast kunnen pakken met 2 handen
als hij denkt de balans te verliezen. Laat te benen dan dicht naast elkaar staan en dan zolang mogelijk
proberen zonder steun van de handen te laten staan. Als de patiënt dit nog heel moeilijk vind kan je
ook kiezen om het steun vlak groter te maken. Je hebt dan namelijk meer balans.

Stabiliteit trainen (verschillende ondergronden)
Patiënt staat voor de fysiotherapeut. De therapeut staat achter de patiënt. De patiënt staat voor de
fysiotherapeut, op twee benen, en sluit haar ogen. Hierdoor wordt de visuele input weggenomen. Als
de patiënt stabiel staat, geeft de fysiotherapeut verstoringen aan de heupen van de patiënt. De patiënt
moet deze verstoringen herstellen om te kunnen blijven staan. Deze oefening kan moeilijker gemaakt
worden door de patiënt de voeten dichter bij elkaar te laten zetten, tegen elkaar te laten zetten of zelfs
één voet op te tillen.

Spierkracht verbeteren (Otago)
Quadriceps in zit extensie van de knie met gewichtje 8-10 hh
Hamstrings in stand flexie van de knie met gewichtje 8-10 hh

Pijn, actief
Bewegen binnen de pijngrens (binnen de pijngrens omdat er anders reflexinhibitie optreedt)
Mevrouw krijgt de huisoefening mee, om te bewegen binnen de pijngrens bij alle beperkte
bewegingen. De oefening mag geen pijn doen. Ze kan herhalingen blijven maken totdat ze vermoeid
gevoel of pijn krijgt.