Hoofdstuk 6 – Voortplanting
§1 Embryonale ontwikkeling
Bevruchting
Ovulatie: een eicel, omringd met cellen uit de ovaria, komt vrij uit een van de ovaria, komt in een
eileider en een zaadcel kan de eicel bevruchten
Bevruchting: het versmelten van de kern van de eicel en de zaadcel, er gaan een aantal stappen aan
vooraf; (T86B)
1) een aantal zaadcellen dringt door de follikelcellen heen
2) de zaadcellen maken contact met de eischil (eiwitlaag om cel) en geven enzymen af die de eischil
afbreken
3) één zaadcel dringt door tot het celmembraan van de eicel
4) de zaadcel geeft zijn kern af aan de eicel en het DNA van de vader komt in de celkern bij dat van
de moeder
5) er is een zygote (bevruchte eicel) gevormd de 1e delingen zijn klievingsdelingen; de cellen
groeien niet
Innesteling en ontwikkeling
1) na 5 dagen bestaat embryo uit 100 cellen door klievingsdelingen, dag 6/7 is innesteling;
vastzetten cellen baarmoederslijmvlies
2) de meeste cellen gaan rond de blastulaholte zitten - de buitenste laag cellen heet de trofoblast,
die het begin van de placenta vormen - uit de kiemschijfcellen (laag in trofoblast) ontwikkelt zich het
embryo
3) de kiemschijfcellen delen en tussen de nieuwe cellen vormen zich het dooierblaasje en de
amnionholte
4) de trofoblast vormt uitstulpingen die de voedingsstoffen/zuurstof uit de bloedvaten van de moeder
opnemen en CO2 en andere afvalstoffen teruggeven
5) tussen de trofoblast en de kiemschijf ontstaat de hechtsteel (begin navelstreng) die de
transportroute tussen embryo en placenta vormt. De amnionholte verdringt de blastulaholte en komt
tegen de trofoblast te liggen. Het dooierblaasje vormt de eerste bloedcellen.
6) de amnionholte groeit en vult de hele blastulaholte met vruchtwater.
7) het vruchtwater zit in twee vruchtvliezen; het amnion en chorion - de wand van het amnion vormt
het binnenste vlies en de trofoblast vormt het chorion, het buitenste vlies. Ze groeien met het embryo
mee.
Ontwikkeling geslachtsorganen
Eerst ontstaan de gangen van Wolff en Müller en de genitale knop en groeve. Op de Y ligt het SRY-gen
dat een andere genen remt/activeert, waardoor zich rond de 6e week de testes (zaadballen)
ontwikkelen. De gangen van Wolff worden zaadleiders en de genitale knop wordt de eikel van de penis.
De randen van de genitale groeven vormen de balzak. Zonder SRY-gen wordt het embryo een meisje;
gangen van Müller worden eileiders, genitale knop de clitoris en genitale groeve de grote
schaamlippen.
Van embryo tot foetus
3 weken na bevruchting is het bloedvatenstelsel gevormd. De navelstreng heeft 1 ader en 2 slagaders.
De navelstrengader voert voedingsstoffen/zuurstof vanuit de placenta toe. De
navelstrengslagaders vervoeren bloed met CO2/andere afvalstoffen via de placenta naar het bloed
van de moeder. De placenta bevat bloedvaten van de moeder én het embryo. Het bloed van de
moeder omspoelt de vlokken van het embryo. De uitwisseling gaat via de celmembranen van de
vlokken. Na 12 weken heeft het alle organen en is het een een foetus van 3cm.
Vrouwelijke geslachtsorganen
Ovaria: ontwikkeling van eicellen; vanaf de puberteit tot de menopauze rijpt er elke maand in 1 van
de eierstokken 1 eicel die de eileider opvangt, een onbevruchte eicel sterft na 24 uur af
Trilhaartjes in de eileider & peristaltische spierbewegingen sturen de eicel richting de baarmoeder (~5
dagen)
De baarmoeder bestaat uit een dikke spierlaag met binnenin het baarmoederslijmvlies dat elke maand
opnieuw wordt gevormd voor een mogelijke zwangerschap en afgestoten wordt bij een menstruatie
Een pH van 3,8-4,5 voorkomt ontwikkeling van ongewenste bacteriën
Maagdenvlies: randje weefsel dat als kraagje rond de ingang van de vagina zit en bij de 1 e
geslachtsgemeenschap stuk gaat
Mannelijke geslachtsorganen
Zaadballen: bestaan uit gekronkelde zaadbuisjes met bindweefsel en zitten in scrotum (balzak) bij
kou trekken onderhuidse spiertjes in de balzak de zaadballen tegen het warme lichaam en bij warmt
ontspannen ze waardoor de temperatuur van de zaadballen ongeveer 2°C lager is dan de
§1 Embryonale ontwikkeling
Bevruchting
Ovulatie: een eicel, omringd met cellen uit de ovaria, komt vrij uit een van de ovaria, komt in een
eileider en een zaadcel kan de eicel bevruchten
Bevruchting: het versmelten van de kern van de eicel en de zaadcel, er gaan een aantal stappen aan
vooraf; (T86B)
1) een aantal zaadcellen dringt door de follikelcellen heen
2) de zaadcellen maken contact met de eischil (eiwitlaag om cel) en geven enzymen af die de eischil
afbreken
3) één zaadcel dringt door tot het celmembraan van de eicel
4) de zaadcel geeft zijn kern af aan de eicel en het DNA van de vader komt in de celkern bij dat van
de moeder
5) er is een zygote (bevruchte eicel) gevormd de 1e delingen zijn klievingsdelingen; de cellen
groeien niet
Innesteling en ontwikkeling
1) na 5 dagen bestaat embryo uit 100 cellen door klievingsdelingen, dag 6/7 is innesteling;
vastzetten cellen baarmoederslijmvlies
2) de meeste cellen gaan rond de blastulaholte zitten - de buitenste laag cellen heet de trofoblast,
die het begin van de placenta vormen - uit de kiemschijfcellen (laag in trofoblast) ontwikkelt zich het
embryo
3) de kiemschijfcellen delen en tussen de nieuwe cellen vormen zich het dooierblaasje en de
amnionholte
4) de trofoblast vormt uitstulpingen die de voedingsstoffen/zuurstof uit de bloedvaten van de moeder
opnemen en CO2 en andere afvalstoffen teruggeven
5) tussen de trofoblast en de kiemschijf ontstaat de hechtsteel (begin navelstreng) die de
transportroute tussen embryo en placenta vormt. De amnionholte verdringt de blastulaholte en komt
tegen de trofoblast te liggen. Het dooierblaasje vormt de eerste bloedcellen.
6) de amnionholte groeit en vult de hele blastulaholte met vruchtwater.
7) het vruchtwater zit in twee vruchtvliezen; het amnion en chorion - de wand van het amnion vormt
het binnenste vlies en de trofoblast vormt het chorion, het buitenste vlies. Ze groeien met het embryo
mee.
Ontwikkeling geslachtsorganen
Eerst ontstaan de gangen van Wolff en Müller en de genitale knop en groeve. Op de Y ligt het SRY-gen
dat een andere genen remt/activeert, waardoor zich rond de 6e week de testes (zaadballen)
ontwikkelen. De gangen van Wolff worden zaadleiders en de genitale knop wordt de eikel van de penis.
De randen van de genitale groeven vormen de balzak. Zonder SRY-gen wordt het embryo een meisje;
gangen van Müller worden eileiders, genitale knop de clitoris en genitale groeve de grote
schaamlippen.
Van embryo tot foetus
3 weken na bevruchting is het bloedvatenstelsel gevormd. De navelstreng heeft 1 ader en 2 slagaders.
De navelstrengader voert voedingsstoffen/zuurstof vanuit de placenta toe. De
navelstrengslagaders vervoeren bloed met CO2/andere afvalstoffen via de placenta naar het bloed
van de moeder. De placenta bevat bloedvaten van de moeder én het embryo. Het bloed van de
moeder omspoelt de vlokken van het embryo. De uitwisseling gaat via de celmembranen van de
vlokken. Na 12 weken heeft het alle organen en is het een een foetus van 3cm.
Vrouwelijke geslachtsorganen
Ovaria: ontwikkeling van eicellen; vanaf de puberteit tot de menopauze rijpt er elke maand in 1 van
de eierstokken 1 eicel die de eileider opvangt, een onbevruchte eicel sterft na 24 uur af
Trilhaartjes in de eileider & peristaltische spierbewegingen sturen de eicel richting de baarmoeder (~5
dagen)
De baarmoeder bestaat uit een dikke spierlaag met binnenin het baarmoederslijmvlies dat elke maand
opnieuw wordt gevormd voor een mogelijke zwangerschap en afgestoten wordt bij een menstruatie
Een pH van 3,8-4,5 voorkomt ontwikkeling van ongewenste bacteriën
Maagdenvlies: randje weefsel dat als kraagje rond de ingang van de vagina zit en bij de 1 e
geslachtsgemeenschap stuk gaat
Mannelijke geslachtsorganen
Zaadballen: bestaan uit gekronkelde zaadbuisjes met bindweefsel en zitten in scrotum (balzak) bij
kou trekken onderhuidse spiertjes in de balzak de zaadballen tegen het warme lichaam en bij warmt
ontspannen ze waardoor de temperatuur van de zaadballen ongeveer 2°C lager is dan de
