Samenvatting deel Mediakunde 3

Samenvatting Beeldtaal
Communicatie- en mediakunde 3
Bachelor Communicatie, jaar 2
Hanzehogeschool Groningen

Hoofdstuk 4. Gestalt
Hoe kan het dat we kunnen onderscheiden wat de voor- en achtergrond is? Hoe kunnen we
onderscheid maken tussen twee verschillende objecten? Wat zijn de karakteristieken waardoor
we dat kunnen? Dit zijn vragen waarop de Gestalt-theorie gebaseerd is.
Hoe mensen de wereld zien, is niet persé hoe die is, aangezien iedereen los interpreteert.

Gestalt = eenvoud. Dit is het grootste karakteristiek van Gestalt. Als de Gestalt wetten goed
uitgevoerd worden, garandeert het visuele eenheid en daardoor ook visueel begrip.

Gestalt-wetten
Er zijn enkele Gestalt-wetten, die ervoor zorgen dat mensen beelden beter kunnen begrijpen.
Deze wetten zorgen voor rust in het hoofd, wat belangrijk is als er een boodschap overgebracht
moet worden.

De wet van voor- en achtergrond
Het gaat hier om het onderscheiden van een figuur uit een ander figuur. Op de achtergrond kun je
meer dingen zien, die soms expres zijn ingebracht. Denk aan de vaas en de twee gezichten, of het
FedEx logo met de pijl tussen de letters.

De wet van de eenvoud
‘Less is more’, objecten worden begrepen in de meest simpele vorm. Deze manier is het meest
gebruikersvriendelijk, omdat er geen afleidingen zijn.

De wet van nabijheid
Dingen die dicht bij elkaar staan, worden als eenheid gezien. Op een jaarkalender zie je een maand
als eenheid, omdat er 12 aparte maanden zijn met ieder een aantal dagen. Een foto naast een tekst
legt uit waar de tekst over gaat.

De wet van overeenkomst
Dit houdt in dat dingen als één onderdeel worden gezien als ze hetzelfde zijn. Denk aan een schap in
de supermarkt met dezelfde producten. Producten die op elkaar lijken, zie je dan als één geheel. Het
element dat gelijk moet zijn maakt niet uit, het kan gaan om een kleur, vorm, beweging of materiaal,
zelfs een lettertype kan hier voor zorgen.

De wet van symmetrie
Mensen vinden het fijner om naar een symmetrisch beeld te kijken. We vinden mensen knapper als
ze een symmetrisch gezicht hebben bijvoorbeeld. Designs zijn ook vaak symmetrisch, zodat de
gebruiker ze fijner vindt. Maar je kunt ook bewust kiezen voor niet symmetrisch.

De wet van de gelijke achtergrond
Deze wet houdt in dat onderdelen met dezelfde achtergrond vaak als een geheel worden gezien. Je
kunt hierbij denken aan een website met verschillende vlakken. Je kunt de website opdelen door
twee achtergrondkleuren te kiezen. Ook achtergronden in tabellen helpen hierbij.

De wet van gelijke bestemming

, Deze wet geldt vooral voor bewegende dingen, maar het houdt in dat dingen die in dezelfde richting
bewegen ook dezelfde kant op gaan. Het bord met de rolstoel wijst vaak ook uit waar de route heen
gaat, anders leidt dit tot verwarring.

De wet van geslotenheid
Deze wet bestaat eigenlijk uit twee verschillende wetten, namelijk die van ingeslotenheid en die van
het ingevulde hiaat.

De wet van de ingeslotenheid
Je hersenen zien iets als eenheid, als het is ingesloten door bijvoorbeeld een lijn.
Advertenties zijn ook vaak omlijnd, zodat het meer een eenheid lijkt.

De wet van het ingevulde hiaat
Mensen sluiten vaak zelf vormen in hun hoofd. Denk aan logo’s die niet geheel gesloten zijn,
of het symbool van een rolstoel. Het is niet een geheel gesloten lijn, maar toch snappen
mensen wat er staat.

De wet van de continuïteit
Deze wet houdt in dat mensen lijnen die onderbroken zijn, toch als doorlopende lijn zien. Dus
objecten die continu achter elkaar geplaatst worden, worden gezien als eenheid. Denk bijvoorbeeld
aan een grafiek met staven.

De wet van ervaring
Mensen vullen beelden aan met ervaring. Als ze iets kennen vanuit hun ervaring, vullen ze zelf een
beeld automatisch aan in hun gedachten.