Motor Control 6: ouderenmotoriek
SOMATISCH MENTAAL ZIEKTEN
Trager Onzeker Doelloos
Krommer Twijfelend Dwangmatig
Schuifelend Afwachtend Angstig
Stijver Bang Ontremd
Trillend Opgewonden
Breedsporig lopen Blij
Balans zoekende Verdrietig
Gebruik van de handen Somber
Arm in arm Gehaast
Mank Rust
Ingetogen Content
Lopen met gebogen knieën Overschatting
Aangepaste schoenen Impulsief
Gebruik loophulpmiddel
Kleinere staplengte
Krachteloos
Economisch
Trage start
Kort van adem
Uit het lood zitten
Vervoersmiddelen
Zitten
Hoofdstuk 8:
De ontwikkeling van posturele controle is een essentieel onderdeel van het ontwikkelen van een
complexe beweging, zoals voortbeweging en manipulatie van bewegen.
Samenhangend met Gesell’s ontwikkelingsprincipes blijkt posturele ontwikkeling gekenmerkt te
worden door een cephalocaudale progressie van controle. Dat wil zeggen dat het begint bij het hoofd
en steeds een stukje lager gaat. Hoofd ontwikkelt eerst en daarna de nek etc.
Het ontstaan van posturele controle wordt gekenmerkt door zowel de aanwezigheid van beperkte
aangeboren onderdelen van reactieve controle en de latere onwikkeling van verfijnde regels die
sensorische input ontvangt van de positie van het lichaam ten opzichte van het milieu, naar
motorische handelingen die de positie van het lichaam controleert.
a. controle begint in het hoofd. De eerste vorm is zicht (vision)
b. wanneer baby’s beginnen om zelfstandig te gaan zitten, het leren om zintuigelijke en
motorische informatie te coördineren met betrekking tot het hoofd en de romp.
c. Het in kaart brengen van de individuele zintuigen om actie te ondernemen kan overgaan in het
in kaart brengen van meerdere zintuigen tegelijk. Dit is dan ook nodig om gecoördineerde
posturele bewegingen uit te voeren.
, Les:
Periode van de bejaarde. 65 jaar en ouder:
- Vanaf het 50ste levensjaar begint er een geleidelijke achteruitgang van motore kwaliteiten
(motoriek).
- Hierbij lijkt het of de oudere mens minder wil gaan bewegen.
Bewegingsverloop is objectief aangepast in de tijd en ruimte:
- Kracht:
door het minder gebruiken van bewegingen zal dit afnemen maar dit is niet een direct gevolg
van het ouder worden maar meer het bewegingspatroon dat je hebt naar mate je ouder wordt.
- Snelheid:
dit is kwetsbaar bij het ouder worden. De prikkelgeleiding vertraagt.
- Uithoudingsvermogen
heeft geen effect op ouderdom.
- Lenigheid:
in principe geen invloed maar je moet het bijhouden. Door inactiviteit zal je achteruit gaan in
lenigheid, maar niet door het ouder worden.
- Evenwicht:
het evenwicht is vaak een probleem. Het geeft ouderen vaak een gevoel dat ze zich niet
stabiel voelen. Het blijkt voor hun dat bijvoorbeeld de vloer beweegt. Wanneer de ervaring niet
echt binnen komt zal er vaak geen opvangreactie zijn wanneer je valt. Dit is vaak wat gebeurt
bij ouderen.
Validiteit:
- lichamelijke oefeningen voor bejaarden:
het verleggen van de grenzen met bewegingen.
- Bejaarden gymnastiek:
bewegingen uitvoeren die je al kunt. Je blijft constant in comfortzone. Je wordt niet beter in je
dagelijkse bewegingen.
Bradykinesie: langzamer bewegen
Rigiditeit: stijf zijn
Kinesthesie: houding
Het onzeker gaan voelen met bewegen is dat de ouderen banger worden om te vallen. Haar steady-
state balans zal verdwijnen omdat ze direct verstijft wanneer ze ligt uit balans worden gehaald.
Wanneer die gebeurt zal je ook direct als een paal naar de grond gaan en gebruik je ook geen
opvangreactie.
Hoe erger het onzekere gevoel wordt hoe ernstiger het wordt en hoe minder de oudere op zich zelf
durft te bewegen. Dit kan uit komen op het alleen voortbewegen met een hulp dus wanneer iemand
hem of haar vasthoudt of een loop hulpmiddel.
Wanneer je geen feed-forward systeem meer hebt dan moet je telkens ter plekke bedenken wat je wilt
doen. Ouderen zullen het feed-forward systeem uitschakelen. Het is de bedoeling voor de fysio om dit
weer aan te gaan spreken. Zodat het voortbewegen voor de oudere weer vergemakkelijkt wordt.
Base of support wordt bij ouderen steeds kleiner. Dit betekent dat de pasbreedte minder wordt. Je valt
dus eerder om bij een kleine laterale disbalans.
SOMATISCH MENTAAL ZIEKTEN
Trager Onzeker Doelloos
Krommer Twijfelend Dwangmatig
Schuifelend Afwachtend Angstig
Stijver Bang Ontremd
Trillend Opgewonden
Breedsporig lopen Blij
Balans zoekende Verdrietig
Gebruik van de handen Somber
Arm in arm Gehaast
Mank Rust
Ingetogen Content
Lopen met gebogen knieën Overschatting
Aangepaste schoenen Impulsief
Gebruik loophulpmiddel
Kleinere staplengte
Krachteloos
Economisch
Trage start
Kort van adem
Uit het lood zitten
Vervoersmiddelen
Zitten
Hoofdstuk 8:
De ontwikkeling van posturele controle is een essentieel onderdeel van het ontwikkelen van een
complexe beweging, zoals voortbeweging en manipulatie van bewegen.
Samenhangend met Gesell’s ontwikkelingsprincipes blijkt posturele ontwikkeling gekenmerkt te
worden door een cephalocaudale progressie van controle. Dat wil zeggen dat het begint bij het hoofd
en steeds een stukje lager gaat. Hoofd ontwikkelt eerst en daarna de nek etc.
Het ontstaan van posturele controle wordt gekenmerkt door zowel de aanwezigheid van beperkte
aangeboren onderdelen van reactieve controle en de latere onwikkeling van verfijnde regels die
sensorische input ontvangt van de positie van het lichaam ten opzichte van het milieu, naar
motorische handelingen die de positie van het lichaam controleert.
a. controle begint in het hoofd. De eerste vorm is zicht (vision)
b. wanneer baby’s beginnen om zelfstandig te gaan zitten, het leren om zintuigelijke en
motorische informatie te coördineren met betrekking tot het hoofd en de romp.
c. Het in kaart brengen van de individuele zintuigen om actie te ondernemen kan overgaan in het
in kaart brengen van meerdere zintuigen tegelijk. Dit is dan ook nodig om gecoördineerde
posturele bewegingen uit te voeren.
, Les:
Periode van de bejaarde. 65 jaar en ouder:
- Vanaf het 50ste levensjaar begint er een geleidelijke achteruitgang van motore kwaliteiten
(motoriek).
- Hierbij lijkt het of de oudere mens minder wil gaan bewegen.
Bewegingsverloop is objectief aangepast in de tijd en ruimte:
- Kracht:
door het minder gebruiken van bewegingen zal dit afnemen maar dit is niet een direct gevolg
van het ouder worden maar meer het bewegingspatroon dat je hebt naar mate je ouder wordt.
- Snelheid:
dit is kwetsbaar bij het ouder worden. De prikkelgeleiding vertraagt.
- Uithoudingsvermogen
heeft geen effect op ouderdom.
- Lenigheid:
in principe geen invloed maar je moet het bijhouden. Door inactiviteit zal je achteruit gaan in
lenigheid, maar niet door het ouder worden.
- Evenwicht:
het evenwicht is vaak een probleem. Het geeft ouderen vaak een gevoel dat ze zich niet
stabiel voelen. Het blijkt voor hun dat bijvoorbeeld de vloer beweegt. Wanneer de ervaring niet
echt binnen komt zal er vaak geen opvangreactie zijn wanneer je valt. Dit is vaak wat gebeurt
bij ouderen.
Validiteit:
- lichamelijke oefeningen voor bejaarden:
het verleggen van de grenzen met bewegingen.
- Bejaarden gymnastiek:
bewegingen uitvoeren die je al kunt. Je blijft constant in comfortzone. Je wordt niet beter in je
dagelijkse bewegingen.
Bradykinesie: langzamer bewegen
Rigiditeit: stijf zijn
Kinesthesie: houding
Het onzeker gaan voelen met bewegen is dat de ouderen banger worden om te vallen. Haar steady-
state balans zal verdwijnen omdat ze direct verstijft wanneer ze ligt uit balans worden gehaald.
Wanneer die gebeurt zal je ook direct als een paal naar de grond gaan en gebruik je ook geen
opvangreactie.
Hoe erger het onzekere gevoel wordt hoe ernstiger het wordt en hoe minder de oudere op zich zelf
durft te bewegen. Dit kan uit komen op het alleen voortbewegen met een hulp dus wanneer iemand
hem of haar vasthoudt of een loop hulpmiddel.
Wanneer je geen feed-forward systeem meer hebt dan moet je telkens ter plekke bedenken wat je wilt
doen. Ouderen zullen het feed-forward systeem uitschakelen. Het is de bedoeling voor de fysio om dit
weer aan te gaan spreken. Zodat het voortbewegen voor de oudere weer vergemakkelijkt wordt.
Base of support wordt bij ouderen steeds kleiner. Dit betekent dat de pasbreedte minder wordt. Je valt
dus eerder om bij een kleine laterale disbalans.
