Notariële praktijk & hypotheekrechten
1 Algemene Inleiding
1.1 Wat doet een notaris?
Er zijn 3 grote categorieën van taken die een notaris doet:
1) Notariële akten maken & die verlijden + de nodige formaliteiten hieromtrent in
orde brengen
2) Aangiftes doen van nalatenschappen
3) Advies verlenende taak
1.2 Wat zijn de voornaamste akten die notarieel worden verleden?
1.2.1 Categorie 1: Onroerend goederenrecht
• Verkoop
• Krediet
• Afstand Iemand doet afstand van zijn rechten. Bv. Eigenaars van 1 huis treden
uit onverdeeldheid, er wordt dan 1 persoon eigenaar
• Schenking OG
• Erfpacht en opstal
• Levenslange huur
• Basisakte opmaken bij appartementen
• Verkavelingsakte opstellen
1.2.2 Categorie 2: Familiaal vermogensrecht
• Huwelijkscontracten
• Schenkingen en erfenissen
• EOT Echtscheidingen onderlinge toestand
• Ger. Vereffening-verdelingen na echtscheiding, overlijden (v/e nalatenschap)
1.2.3 CAT.3: vennootschaps- en rechtspersonenrecht
• Oprichting
• Statutenwijziging (incl. ontbinding) (cfr. Liquidatiebonus)
• Fusie
Dit zijn alle vennootschappen met beperkte burgerlijke aansprakelijkheid
2 Inleiding + inrichting van het notariaat + deontologische regels in de
praktijk
2.1 Inleiding en historiek
2.1.1 Belangrijkste wetgeving voor de inrichting v/h notarisambt en
deontologie
, • Wet van 16 maart 1803 tot regeling van het notarisambt (‘Organieke Wet op het
Notariaat’) Ventôswet
• Het Algemeen Reglementair Kader met betrekking tot de regels van de notariële
praktijk. (Tekst aangepast aan de beslissingen van de algemene vergadering van
25 januari 2005 en van 26 april 2005) + deontologische code van 22 juni 2004
2.1.2 Verleden – heden – toekomst
A. Verleden:
1) Romeinen
Notarius – tabellio – nood aan geschriften die de samenleving regelden
Notarius was iemand die noties maakte voor een meester
De tabellio stond ten dienste van het publiek
2) Late middeleeuwen
-Notarius was nu een volwaardig hoofdberoep
-Notarius maakte akten op met authentieke bewijswaarde & uitvoerbare kracht
3) Ventôsewet (Organieke wet Notariaat) 1803
- Notaris zijn is nu een ambt De wet maakt v/d notaris een ambt waardoor een
notaris overheidsgezag krijgt
B. Heden:
1) In 2000 belangrijke vernieuwingen aangebracht aan de Organieke Wet Notariaat:
- Een objectivering v/d benoemingen d.m.v. examens de personen met de
beste resultaten worden nu notaris
- Nieuwe regeling omtrent klachtenbehandeling
- Mogelijkheid om te associëren hierdoor werd het mogelijk om notariaten
op te richten in vennootschapsvorm (max. van 12 notarissen per kantoor)
2) Wet van 6 juli 2017 (Potpourri V) voert ook hervormingen door voor het notariaat:
(in werking sinds 3/08/17)
- Kleine wijzigingen aan de bevoegdheid wanneer er een te nauwe band is
tussen de notaris en de partijen bij de akte mag de notaris de akte niet verlijden
- Digitalisering (cfr. De akte op afstand) Is aan strenge voorwaarden
onderworpen
,C. Toekomst:
• Behoudsgezinde beroepsgroep
• Hebben te maken met een snel evoluerende maatschappij:
- Daarom blijft sterke professionalisering nodig
- Er zijn nieuwe technologieën beschikbaar zoals vb. elektronische
neerlegging van de aktes, elektronische handtekening, nota-click aktes
blijven geregistreerd bij het registratiekantoor
Nota-click: hier kan je een online bod doen bij een huis van een openbare verkoop met
alle garanties als bij een gewone openbare verkoop
• Is er sprake van concurrentie met andere juristen? Já
- Er bestaan nu grote law-firms die zich voornamelijk bezighouden met:
successieplanning + familiale bemiddeling en zo eigenlijk sommige zaken
van notarissen “afsnoepen”
- Er komt ook kritiek vanuit Europa op de vestigingswet, het vaste tarief, …
Men is van mening dat het in strijd is met het vrij verkeer van personen
nl. werknemers, vrijheid van vestiging. Er is ook kritiek op de hoge erelonen
van notarissen.
2.2 De notaris
2.2.1 Definitie
art. 1 OW:
‘Notarissen zijn openbare ambtenaren (a), aangesteld om alle (b) akten en contracten
te verlijden waaraan partijen de authenticiteit van overheidsakten moeten of willen (c)
doen verlenen, de dagtekening (d) ervan te verzekeren, ze in bewaring te houden (e) en
er grossen en uitgiften (f) van af te geven’
• Oefent een door de wet ingesteld ambt uit en is met een deel van het
overheidsgezag belast
• Maar er zijn verschillende ‘rollen’ voor de notaris (6):
- Openbaar ambtenaar
- Juridische dienstverlener (‘vrij beroep’)
- Raadsman
- Vertrouwenspersoon
- Bemiddelaar
- Schepper van recht
A. Openbaar ambtenaar
= bekleed met deel van overheidsgezag
Gevolg: De akten die hij opmaakt zijn akten met authentieke bewijswaarde en
uitvoerbare kracht (‘die zich uitstrekt tot alle verbintenissen aangegaan in de akte’)
, - Authentieke bewijswaarde De inhoud staat ontegensprekelijk vast behalve
als je valsheid in geschrifte kan aantonen. Bv. Een notarieel testament kan niet
betwist worden
- Uitvoerbare kracht Onmiddellijke tenuitvoerlegging mogelijk en dit zonder
vonnis. Indien iets uit een notariële akte niet word nageleefd kan dit
afgedwongen worden door een betekening door een GRDW
• De notaris haalt zijn bevoegdheid uit de wet en niet uit zijn benoeming.
A. Openbaar ambtenaar- Kenmerken en gevolgen
1) Het notariaat is onoverdraagbaar en buiten de handel
- Het notariaat kan niet overgaan door vererving of een contractuele overdracht
- Wel vergoeding mogelijk bij overdracht a/e andere notaris is afhankelijk v/h
gemiddeld aantal aktes dat per jaar verleden wordt
- De benoeming van een notaris gebeurd door de minister van Justitie:
*De eerste 3 jaar moet je een stage lopen of bekwaamheidsattest Is
betaald, ook EU-onderdanen kunnen een bekwaamheidsattest bekomen
*Daarna leg je een vergelijkend examen af Je moet bij de zoveel beste
kandidaten zitten dat ze nodig hebben. Hebben ze er bv. 52 nodig dan
moet je tot de 52 beste horen
*Als laatste moet je dan postuleren= solliciteren voor vacante standplaats
- De notaris kan zijn opdracht niet delegeren Hij moet de aktes zelf tekenen
en toelichten
A. Openbaar ambtenaar – kenmerken en gevolgen
2) Specifieke bepalingen uit Sw van toepassing
- Sommige misdrijven worden zwaarder bestraft indien ze gepleegd zijn op
een openbaar ambtenaar
vb. Smaad (art. 276 Sw), opzettelijke slagen en verwondingen (art. 280 Sw)
Sommige misdrijven worden zwaarder bestraft indien ze gepleegd zijn door een
openbaar ambtenaar:
Vb. Valsheid in geschrifte (art. 194-195 Sw) – def. Cass. 2010 waarheid
vermommen om 1 of ander nadeel toe te brengen. Het nadeel dat geleden is
mag zowel publiek als privaat zijn.
Vb. Verduisteren van geld (240 Sw), kwaadwillig vernietigen titels (art. 241 Sw),
nalatigheid (art. 242 Sw)
1 Algemene Inleiding
1.1 Wat doet een notaris?
Er zijn 3 grote categorieën van taken die een notaris doet:
1) Notariële akten maken & die verlijden + de nodige formaliteiten hieromtrent in
orde brengen
2) Aangiftes doen van nalatenschappen
3) Advies verlenende taak
1.2 Wat zijn de voornaamste akten die notarieel worden verleden?
1.2.1 Categorie 1: Onroerend goederenrecht
• Verkoop
• Krediet
• Afstand Iemand doet afstand van zijn rechten. Bv. Eigenaars van 1 huis treden
uit onverdeeldheid, er wordt dan 1 persoon eigenaar
• Schenking OG
• Erfpacht en opstal
• Levenslange huur
• Basisakte opmaken bij appartementen
• Verkavelingsakte opstellen
1.2.2 Categorie 2: Familiaal vermogensrecht
• Huwelijkscontracten
• Schenkingen en erfenissen
• EOT Echtscheidingen onderlinge toestand
• Ger. Vereffening-verdelingen na echtscheiding, overlijden (v/e nalatenschap)
1.2.3 CAT.3: vennootschaps- en rechtspersonenrecht
• Oprichting
• Statutenwijziging (incl. ontbinding) (cfr. Liquidatiebonus)
• Fusie
Dit zijn alle vennootschappen met beperkte burgerlijke aansprakelijkheid
2 Inleiding + inrichting van het notariaat + deontologische regels in de
praktijk
2.1 Inleiding en historiek
2.1.1 Belangrijkste wetgeving voor de inrichting v/h notarisambt en
deontologie
, • Wet van 16 maart 1803 tot regeling van het notarisambt (‘Organieke Wet op het
Notariaat’) Ventôswet
• Het Algemeen Reglementair Kader met betrekking tot de regels van de notariële
praktijk. (Tekst aangepast aan de beslissingen van de algemene vergadering van
25 januari 2005 en van 26 april 2005) + deontologische code van 22 juni 2004
2.1.2 Verleden – heden – toekomst
A. Verleden:
1) Romeinen
Notarius – tabellio – nood aan geschriften die de samenleving regelden
Notarius was iemand die noties maakte voor een meester
De tabellio stond ten dienste van het publiek
2) Late middeleeuwen
-Notarius was nu een volwaardig hoofdberoep
-Notarius maakte akten op met authentieke bewijswaarde & uitvoerbare kracht
3) Ventôsewet (Organieke wet Notariaat) 1803
- Notaris zijn is nu een ambt De wet maakt v/d notaris een ambt waardoor een
notaris overheidsgezag krijgt
B. Heden:
1) In 2000 belangrijke vernieuwingen aangebracht aan de Organieke Wet Notariaat:
- Een objectivering v/d benoemingen d.m.v. examens de personen met de
beste resultaten worden nu notaris
- Nieuwe regeling omtrent klachtenbehandeling
- Mogelijkheid om te associëren hierdoor werd het mogelijk om notariaten
op te richten in vennootschapsvorm (max. van 12 notarissen per kantoor)
2) Wet van 6 juli 2017 (Potpourri V) voert ook hervormingen door voor het notariaat:
(in werking sinds 3/08/17)
- Kleine wijzigingen aan de bevoegdheid wanneer er een te nauwe band is
tussen de notaris en de partijen bij de akte mag de notaris de akte niet verlijden
- Digitalisering (cfr. De akte op afstand) Is aan strenge voorwaarden
onderworpen
,C. Toekomst:
• Behoudsgezinde beroepsgroep
• Hebben te maken met een snel evoluerende maatschappij:
- Daarom blijft sterke professionalisering nodig
- Er zijn nieuwe technologieën beschikbaar zoals vb. elektronische
neerlegging van de aktes, elektronische handtekening, nota-click aktes
blijven geregistreerd bij het registratiekantoor
Nota-click: hier kan je een online bod doen bij een huis van een openbare verkoop met
alle garanties als bij een gewone openbare verkoop
• Is er sprake van concurrentie met andere juristen? Já
- Er bestaan nu grote law-firms die zich voornamelijk bezighouden met:
successieplanning + familiale bemiddeling en zo eigenlijk sommige zaken
van notarissen “afsnoepen”
- Er komt ook kritiek vanuit Europa op de vestigingswet, het vaste tarief, …
Men is van mening dat het in strijd is met het vrij verkeer van personen
nl. werknemers, vrijheid van vestiging. Er is ook kritiek op de hoge erelonen
van notarissen.
2.2 De notaris
2.2.1 Definitie
art. 1 OW:
‘Notarissen zijn openbare ambtenaren (a), aangesteld om alle (b) akten en contracten
te verlijden waaraan partijen de authenticiteit van overheidsakten moeten of willen (c)
doen verlenen, de dagtekening (d) ervan te verzekeren, ze in bewaring te houden (e) en
er grossen en uitgiften (f) van af te geven’
• Oefent een door de wet ingesteld ambt uit en is met een deel van het
overheidsgezag belast
• Maar er zijn verschillende ‘rollen’ voor de notaris (6):
- Openbaar ambtenaar
- Juridische dienstverlener (‘vrij beroep’)
- Raadsman
- Vertrouwenspersoon
- Bemiddelaar
- Schepper van recht
A. Openbaar ambtenaar
= bekleed met deel van overheidsgezag
Gevolg: De akten die hij opmaakt zijn akten met authentieke bewijswaarde en
uitvoerbare kracht (‘die zich uitstrekt tot alle verbintenissen aangegaan in de akte’)
, - Authentieke bewijswaarde De inhoud staat ontegensprekelijk vast behalve
als je valsheid in geschrifte kan aantonen. Bv. Een notarieel testament kan niet
betwist worden
- Uitvoerbare kracht Onmiddellijke tenuitvoerlegging mogelijk en dit zonder
vonnis. Indien iets uit een notariële akte niet word nageleefd kan dit
afgedwongen worden door een betekening door een GRDW
• De notaris haalt zijn bevoegdheid uit de wet en niet uit zijn benoeming.
A. Openbaar ambtenaar- Kenmerken en gevolgen
1) Het notariaat is onoverdraagbaar en buiten de handel
- Het notariaat kan niet overgaan door vererving of een contractuele overdracht
- Wel vergoeding mogelijk bij overdracht a/e andere notaris is afhankelijk v/h
gemiddeld aantal aktes dat per jaar verleden wordt
- De benoeming van een notaris gebeurd door de minister van Justitie:
*De eerste 3 jaar moet je een stage lopen of bekwaamheidsattest Is
betaald, ook EU-onderdanen kunnen een bekwaamheidsattest bekomen
*Daarna leg je een vergelijkend examen af Je moet bij de zoveel beste
kandidaten zitten dat ze nodig hebben. Hebben ze er bv. 52 nodig dan
moet je tot de 52 beste horen
*Als laatste moet je dan postuleren= solliciteren voor vacante standplaats
- De notaris kan zijn opdracht niet delegeren Hij moet de aktes zelf tekenen
en toelichten
A. Openbaar ambtenaar – kenmerken en gevolgen
2) Specifieke bepalingen uit Sw van toepassing
- Sommige misdrijven worden zwaarder bestraft indien ze gepleegd zijn op
een openbaar ambtenaar
vb. Smaad (art. 276 Sw), opzettelijke slagen en verwondingen (art. 280 Sw)
Sommige misdrijven worden zwaarder bestraft indien ze gepleegd zijn door een
openbaar ambtenaar:
Vb. Valsheid in geschrifte (art. 194-195 Sw) – def. Cass. 2010 waarheid
vermommen om 1 of ander nadeel toe te brengen. Het nadeel dat geleden is
mag zowel publiek als privaat zijn.
Vb. Verduisteren van geld (240 Sw), kwaadwillig vernietigen titels (art. 241 Sw),
nalatigheid (art. 242 Sw)
