Verdieping: Omgaan met tolken/tolkvaardigheden
Minor Taal en Cultuur Nederlandse Gebarentaal 2017-2018
Deze uitgebreide samenvatting bevat eigen aantekeningen van de hoorcolleges en stof uit de
PowerPoints, zowel de informatie als de daarin opgenomen filmpjes. Daarnaast is ALLE opgegeven
literatuur samengevat (websites, artikelen, etc). De samenvatting is uitgewerkt aan de hand van de
verschillende leerdoelen.
Wanneer gesprekspartners elkaars taal niet spreken, is het mogelijk om een tolk gebarentaal
of een schrijftolk in te zetten. Wat zijn de mogelijkheden en aandachtspunten als bij een
gesprek tussen horende en dove mensen een tolk Gebarentaal/schrijftolk wordt ingezet?
Bijeenkomst 1 – Wat is een tolk NGT/Schrijftolk? Informatie over het beroep.
Is Nederlandse Gebarentaal universeel?
Nee. Voor elk land zijn er eigen tolken nodig.
Competenties tolk NGT:
Deze hoef je niet allemaal letterlijk te weten voor het tentamen, alleen wat het tolk zijn
inhoudt en hoe het proces gaat.
Leerdoel: de student is in staat een opsomming te geven van wat het beroep Tolk NGT
inhoudt.
Wat doet een tolk gebarentaal?
, • Een tolk gebarentaal verzorgt de communicatie tussen dove/slechthorende en
horende mensen.
(Belangrijk is dat je daar een neutrale houding in hebt en je niet ergens mee gaat
bemoeien, alleen doorgeven wat er gezegd wordt. Geen partijdigheid)
• De tolk vertaalt tussen twee talen: NL-NGT-NMG-Vierhanden gebarentaal (bijv. NL
naar NGT, of NL naar NMG)
• De situaties lopen uiteen van een doktersbezoek, gesprek met een logopedist, een
workshop, een vergadering, een kerkdienst tot een (inter)nationaal congres.
Welke soorten tolken zijn er?
• Tolken NGT
• Tolken NMG
• Tolken vierhanden gebarentaal
• Teamtolken
• Beeldtolken
• Muziektolken
Tolken NMG = Tolk Nederland Met Gebaren. Dus de Nederlandse tekst wordt ondersteund
met gebaren in de volgorde van de gewone Nederlandse taal. NGT daarentegen heeft een
eigen grammatica en volgorde.
Teamtolken = Internationaal onderzoek toont aan dat tolken gebarentaal een grote kans
hebben op fysieke klachten, zoals RSI en mentale overbelasting als zij bijvoorbeeld
onvoldoende pauzeren of te veel uren tolken per dag. Het inzetten van twee of meer tolken
op een intensieve of langdurige opdracht verkleint de kans op klachten aanzienlijk.
Teamtolken werken met z’n tweeën samen en wisselen elkaar af, maar controleren wel
elkaars vertaling.
Filmpjes:
- Tolk NGT Sesamstraat: https://www.youtube.com/watch?v=tC2WBYwWV_c
Soort tolk: Tolk NGT
- Documentaire Idfa 2017 ‘Doof kind’, over docent NGT Tobias, die zijn doof-zijn in een
rijke cultuur heeft veranderd: https://www.youtube.com/watch?v=S15jEWUE5L8
Soort tolk: Tolk NGT
- Filmpje over ‘tolk op afstand’, via Tolkmatch is de tolk zichtbaar op een
computerscherm: https://www.youtube.com/watch?v=tA4LAFx7fZ8
Soort tolk: Beeldtolken
- Visuele muziek, voorstelling waarin liedjes worden getolkt:
https://www.youtube.com/watch?v=1D3_D_DcId4
Soort tolk: Muziektolken
- Vierhandengebaren, gebaren met doofblinden op de HU:
https://www.youtube.com/watch?v=JaU85ks3lxA
Soort tolk: Tolken vierhanden gebarentaal
- Liefdesgedicht van Wim Emmerik, bekende dove man die gedichten in gebarentaal
vertaald of zelf maakt:
https://www.youtube.com/watch?v=ddyrTjO6Z8Y
Soort tolk: Meer een soort beeldende kunstzinnige vorm van NGT
, - Liedje “Can’t stop the feeling” in NGT:
https://www.youtube.com/watch?v=blfGFz2FO0g
Soort tolk: Muziektolk
Welke opleiding heeft een tolk gebarentaal gevolgd?
Een tolk NGT doet de 4-jarige HBO Bachelor opleiding bij de HU, IGT&D. Dit is de enige
opleiding in Nederland.
De beroepsvereniging NBTG
De Nederlandse Beroepsvereniging Tolken Gebarentaal (NBTG) behartigt de belangen van
tolken gebarentaal in Nederland. De voortdurende professionalisering van het beroep is een
van de kerntaken van de NBTG.
Ook vertegenwoordigt de NBTG de tolken tijdens overleg met overheidsinstellingen en is de
NBTG gesprekspartner van onder meer belangenorganisaties van doven en slechthorenden
en bemiddelingsbureaus voor tolken.
Leerdoel: de student is in staat een opsomming te geven van wat het beroep schrijftolk
inhoudt.
Wat doet een schrijftolk?
• Een schrijftolk verzorgt de communicatie tussen (plots)dove/ slechthorende en
horende mensen.
• De schrijftolk vertaalt binnen één taal op een speciaal toetsenbord, een velotype of
veyboard; NL-tekst, of een braille regel (500 tpm bij afstuderen, 900 tpm =
spreeksnelheid)
• De situaties lopen zeer uiteen.
Filmpjes schrijftolk aan het werk:
- Wat doet een schrijftolk: https://www.youtube.com/watch?v=vCOG-wczvks
De schrijftolk is een oplossing voor mensen die geen gebarentaal beheersen. Bij
uitstek geschikt voor slechthorenden en mensen die plotseling doof zijn geworden.
De laatste jaren neemt de vraag naar schrijftolken toe.
- Schrijftolk inzetten op het werk: https://www.youtube.com/watch?v=ukfGkjsTV0Q
Tijdens vergaderingen, congressen en events zet de slechthorende Renske een
schrijftolk in. Tolkinzet op het werk wordt vergoed vanuit de tolkvoorziening voor
werksituaties. Deze voorziening kun je aanvragen bij UWV.
Welke opleiding heeft een schrijftolk gevolgd?
Een schrijftolk doet de Ad (Associate degree) schrijftolken opleiding.
Een Associate degree van twee jaar bij het IGT&D.
Daarna kan je bij het 3e jaar van de gewone tolkopleiding instromen als je dat wilt.
De beroepsvereniging NSV
Beroepsvereniging voor schrijftolken. In 2009 opgericht.
Minor Taal en Cultuur Nederlandse Gebarentaal 2017-2018
Deze uitgebreide samenvatting bevat eigen aantekeningen van de hoorcolleges en stof uit de
PowerPoints, zowel de informatie als de daarin opgenomen filmpjes. Daarnaast is ALLE opgegeven
literatuur samengevat (websites, artikelen, etc). De samenvatting is uitgewerkt aan de hand van de
verschillende leerdoelen.
Wanneer gesprekspartners elkaars taal niet spreken, is het mogelijk om een tolk gebarentaal
of een schrijftolk in te zetten. Wat zijn de mogelijkheden en aandachtspunten als bij een
gesprek tussen horende en dove mensen een tolk Gebarentaal/schrijftolk wordt ingezet?
Bijeenkomst 1 – Wat is een tolk NGT/Schrijftolk? Informatie over het beroep.
Is Nederlandse Gebarentaal universeel?
Nee. Voor elk land zijn er eigen tolken nodig.
Competenties tolk NGT:
Deze hoef je niet allemaal letterlijk te weten voor het tentamen, alleen wat het tolk zijn
inhoudt en hoe het proces gaat.
Leerdoel: de student is in staat een opsomming te geven van wat het beroep Tolk NGT
inhoudt.
Wat doet een tolk gebarentaal?
, • Een tolk gebarentaal verzorgt de communicatie tussen dove/slechthorende en
horende mensen.
(Belangrijk is dat je daar een neutrale houding in hebt en je niet ergens mee gaat
bemoeien, alleen doorgeven wat er gezegd wordt. Geen partijdigheid)
• De tolk vertaalt tussen twee talen: NL-NGT-NMG-Vierhanden gebarentaal (bijv. NL
naar NGT, of NL naar NMG)
• De situaties lopen uiteen van een doktersbezoek, gesprek met een logopedist, een
workshop, een vergadering, een kerkdienst tot een (inter)nationaal congres.
Welke soorten tolken zijn er?
• Tolken NGT
• Tolken NMG
• Tolken vierhanden gebarentaal
• Teamtolken
• Beeldtolken
• Muziektolken
Tolken NMG = Tolk Nederland Met Gebaren. Dus de Nederlandse tekst wordt ondersteund
met gebaren in de volgorde van de gewone Nederlandse taal. NGT daarentegen heeft een
eigen grammatica en volgorde.
Teamtolken = Internationaal onderzoek toont aan dat tolken gebarentaal een grote kans
hebben op fysieke klachten, zoals RSI en mentale overbelasting als zij bijvoorbeeld
onvoldoende pauzeren of te veel uren tolken per dag. Het inzetten van twee of meer tolken
op een intensieve of langdurige opdracht verkleint de kans op klachten aanzienlijk.
Teamtolken werken met z’n tweeën samen en wisselen elkaar af, maar controleren wel
elkaars vertaling.
Filmpjes:
- Tolk NGT Sesamstraat: https://www.youtube.com/watch?v=tC2WBYwWV_c
Soort tolk: Tolk NGT
- Documentaire Idfa 2017 ‘Doof kind’, over docent NGT Tobias, die zijn doof-zijn in een
rijke cultuur heeft veranderd: https://www.youtube.com/watch?v=S15jEWUE5L8
Soort tolk: Tolk NGT
- Filmpje over ‘tolk op afstand’, via Tolkmatch is de tolk zichtbaar op een
computerscherm: https://www.youtube.com/watch?v=tA4LAFx7fZ8
Soort tolk: Beeldtolken
- Visuele muziek, voorstelling waarin liedjes worden getolkt:
https://www.youtube.com/watch?v=1D3_D_DcId4
Soort tolk: Muziektolken
- Vierhandengebaren, gebaren met doofblinden op de HU:
https://www.youtube.com/watch?v=JaU85ks3lxA
Soort tolk: Tolken vierhanden gebarentaal
- Liefdesgedicht van Wim Emmerik, bekende dove man die gedichten in gebarentaal
vertaald of zelf maakt:
https://www.youtube.com/watch?v=ddyrTjO6Z8Y
Soort tolk: Meer een soort beeldende kunstzinnige vorm van NGT
, - Liedje “Can’t stop the feeling” in NGT:
https://www.youtube.com/watch?v=blfGFz2FO0g
Soort tolk: Muziektolk
Welke opleiding heeft een tolk gebarentaal gevolgd?
Een tolk NGT doet de 4-jarige HBO Bachelor opleiding bij de HU, IGT&D. Dit is de enige
opleiding in Nederland.
De beroepsvereniging NBTG
De Nederlandse Beroepsvereniging Tolken Gebarentaal (NBTG) behartigt de belangen van
tolken gebarentaal in Nederland. De voortdurende professionalisering van het beroep is een
van de kerntaken van de NBTG.
Ook vertegenwoordigt de NBTG de tolken tijdens overleg met overheidsinstellingen en is de
NBTG gesprekspartner van onder meer belangenorganisaties van doven en slechthorenden
en bemiddelingsbureaus voor tolken.
Leerdoel: de student is in staat een opsomming te geven van wat het beroep schrijftolk
inhoudt.
Wat doet een schrijftolk?
• Een schrijftolk verzorgt de communicatie tussen (plots)dove/ slechthorende en
horende mensen.
• De schrijftolk vertaalt binnen één taal op een speciaal toetsenbord, een velotype of
veyboard; NL-tekst, of een braille regel (500 tpm bij afstuderen, 900 tpm =
spreeksnelheid)
• De situaties lopen zeer uiteen.
Filmpjes schrijftolk aan het werk:
- Wat doet een schrijftolk: https://www.youtube.com/watch?v=vCOG-wczvks
De schrijftolk is een oplossing voor mensen die geen gebarentaal beheersen. Bij
uitstek geschikt voor slechthorenden en mensen die plotseling doof zijn geworden.
De laatste jaren neemt de vraag naar schrijftolken toe.
- Schrijftolk inzetten op het werk: https://www.youtube.com/watch?v=ukfGkjsTV0Q
Tijdens vergaderingen, congressen en events zet de slechthorende Renske een
schrijftolk in. Tolkinzet op het werk wordt vergoed vanuit de tolkvoorziening voor
werksituaties. Deze voorziening kun je aanvragen bij UWV.
Welke opleiding heeft een schrijftolk gevolgd?
Een schrijftolk doet de Ad (Associate degree) schrijftolken opleiding.
Een Associate degree van twee jaar bij het IGT&D.
Daarna kan je bij het 3e jaar van de gewone tolkopleiding instromen als je dat wilt.
De beroepsvereniging NSV
Beroepsvereniging voor schrijftolken. In 2009 opgericht.
