MENSEN MET EEN VERSTANDELIJKE BEPERKING IN ZUID-AFRIKA
ZUID-AFRIKA IN EEN NOTENDOP
Bevolking: :48 miljoen met 50 procent op platteland en 50 % in de steden.
3 Hoofdsteden
o Pretoria (bestuurlijk: minister en president)
o Kaapstad (wetgevend: kamer en senaat)
o Bloemfontein (rechterlijk: gerechtshoven )
Verdeling bevolkingsgroepen
o 77% Afrikanen
o 10 % kleurlingen
o 11% witte mensen (Engelstaligen en Afrikaans sprekenden)
o 3 % Aziaten
MAATSCHAPPELIJKE PROBLEMEN
Apartheidsregime (uitsluiting en discriminatie) : 1948 tot 1994. Rol van ANC (African National Congres) maar
speelt vandaag nog altijd door.
Multiculturele samenleving met veel discriminatie tussen de verschillende rassen.
Grote maatschappelijke problemen:
o Grote criminaliteit: mede door grote kloof tussen arm en rijk.
o Grote werkloosheid: velen leven in townships)
Township = waar de zwarte leven. Ze leven apart van de blanken.
o Groot aantal HIV patiënten
Het continent Afrika telt de helft van alle HIV gevallen over de wereld
In Zuid-Afrika 1 op 4 tussen 15-45 jaar is besmet
Heeft ook te maken met de overheid, die zei dat het maar een armoede ziekte is. ‘je moet maar citroen drinken dan
zal het beteren’
Binnen de familie gestigmatiseerd worden
ZUID-AFRIKA IS HET VOORBEELD VOOR AFRIKA
Sociale zekerheidsstelsel: ‘social grants’ (tegemoetkoming/uitkering) zoals
o Pensioen
o Kindergeld
o Tegemoetkoming voor mensen met een beperking:
day dependency grant (voor beperking en jonger dan 18 jaar)
disability grant voor volwassenen met een beperking.
Probleem
o Mensen weten niet altijd of ze daar recht op hebben of vinden de weg niet om het aan te vragen (gebrek
aan informatie).
o Vaak komt het niet de persoon in kwestie ten goede maar leeft de ganse familie van de
tegemoetkoming.
,AIDS EN ZUID-AFRIKA
MBEKI (1999-2008)-ANC
- Hij wordt beschouwd als intellectueel, tegen de multinationals en zorgde daarom voor eigen, betaalbare
medicatie tegen HIV, naar het einde toe van zijn regering.
- Mensen zijn ziek als gevolg van armoede maar niet door het Hiv-virus. Dus, medicijnen helpen niet maar
wel armoede ‘armenziekte’ aanpakken.
ZUMA (2008-2018)-ANC
- Zoeloe, niet geschoold, herder maar erg populair.
- Corruptieschandalen en verkrachtingszaak.
CYRIL RAMAPHOSA SINDS 2018 – ANC
- Pakt de corruptie aan door integere mensen in te schakelen
- pakt de criminaliteit aan onder meer met anti-bende groepen
Maar bijna de helft van de bevolking is werkloos, de armoede stijgt, de ongelijkheid is nog groter geworden dan ze al
was en het land kampt met voortdurende stroomonderbrekingen.
Maar ook in opspraak gekomen: farmgate
FARMGATE
Een mysterieuze roofoverval in 2020 in zijn privéboerderij lag aan de basis van "Farmgate". Ramaphosa deed destijds
aangifte van de overval, maar vermeldde er toen niet bij dat er ook geld was gestolen. Later, tijdens de
ondervragingen, gaf hij toe dat er 580.000 dollar aan cash geld was gestolen. Geld dat niet in een kluis lag
opgeborgen, maar verstopt zat in een sofa. Geld waarover Ramaphosa een ongeloofwaardige uitleg gaf. Hij werd
beschuldigd van witwassen van zwart geld.
Hij vermeed op het nippertje een afzettingsprocedure. Zal hij na 2024 verder kunnen regeren?
BEELDVORMING MENSEN MET EEN BEPERKING
Straf voorouders: : uitdrijven van de boze geesten door heksen en traditionele genezers.
Straf of wil van God: rol kerkgemeenschappen, gelaten aanvaarden, bidden om genezing.
o Geloof is ontzettend belangrijk
o Malafiede sektes : alles geven, terwijl je zelf amper iets hebt
Maatschappelijk: kind met defect (geen potentie) dat beschermd moet worden.
o Heeft ook te maken met kennis, vele denken nog dat dit iets speciaal is. Niet het idee dat het echt een
genetisch iets is…
Historische gegevens: invloed van het apartheidsregime nl. mensen met een beperking worden bij uitstek
gediscrimineerd.
Buitengewoon onderwijs wordt wel ingezet, maar wanneer deze mensen volwassen zijn, worden ze vaak aan
hun lot overgelaten.
, SOCIO-DEMOGRAFISCHE GEGEVENS
Verband tussen armoede (de helft leeft onder de armoedegrens) en beperking.
Aantal mensen met een beperking weet men niet:
o Probleem van definitie: wanneer spreken we van blind, doof, beperking,…
o Gebrek aan cijfermateriaal: oorlog en geweld maar ook andere redenen…
o Geen adequate onderzoeksmethodes.
Verspreiding : gebrek aan degelijk cijfermateriaal.
ONGELIJKHEID TEN AANZIEN VAN MENSEN MET EEN BEPERKING
Ongelijke onderwijskansen: 1 op de 3 geen scholing.
Ongelijke tewerkstellingskansen: praktisch nihil.
Ongelijke toegang tot nutsvoorzieningen.
Ongelijkheid in het jaarlijkse inkomen.
Ongelijke toegang tot de gezondheidszorg.
In Europa geldt er een categoriaal denken (ziektebeelden en leeftijden worden gescheiden). De categorieën die wij
onderscheiden, zorgen ervoor dat er kan gespecialiseerd worden. Anderzijds is het een meerwaarde dat mensen met
een beperking gemengd onder elkaar zitten. Er wordt per individu gekeken i.p.v. categoriaal.
Kritische kanttekening: vanuit Europa worden er soms grote inzamelacties gedaan van hulpbronnen (vb. rolstoelen).
Als er heel geavanceerde rolstoelen aankomen, kan het zijn dat deze gewoonweg niet gebruikt worden omdat
mensen bang zijn om ermee te werken, het is te complex en ze zijn er niet mee bekend.
MAATREGELEN VAN DE OVERHEID
Inclusief onderwijs: zie South African School Act van 1996 (weinig resultaat) maar er is ook buitengewoon
onderwijs. Er geldt een moderne visie in theorie, maar in de praktijk wordt dit nog niet bereikt.
Uitbetalen van social grants.
Positieve discriminatiemaatregelen:
o Speciaal orgaan dat controleert: kijken of er geen discriminatie is.
o Positieve discriminatiemaatregelen t.a.v. de doelgroep
vb. er geldt een tewerkstelling van 1% personen met een beperking bij de overheid.
KANTTEKENINGEN BIJ DE HULPVERLENING
Overheid doet weinig versus NGO neemt initiatief: (lokale) mensen moeten initiatief nemen.
Plaatselijke NGO versus buitenlandse NGO: belang van tewerkstellen van lokale bewoners.
NGO: soms Westers hulpverleningsdenken implementeren-leidinggeven-instroom geld: dikwijls zijn
leidinggevenden nog Westers en komt het geld ook van het Westen.
Tekort aan preventie: wel borden in het straatbeeld vb. ‘neem anticonceptie’, rond gezinsplanning etc. maar dit
is nog steeds een werkpunt.
Gebrek aan een gedifferentieerd aanbod.
Gebrek aan opvang voor ‘volwassenen’: focus ligt op kinderen vb.onderwijsgelegenheden.
Gebrek aan geschoold personeel: sociaal werker bestaat, maar vb. opvoeder begeleider niet. ‘Goede
medewerkers’ (geschoolden) worden niet aangenomen omdat ze te veel geld kosten. Als er geschoold personeel
is, worden ze vaak ingezet op bureau.
ZUID-AFRIKA IN EEN NOTENDOP
Bevolking: :48 miljoen met 50 procent op platteland en 50 % in de steden.
3 Hoofdsteden
o Pretoria (bestuurlijk: minister en president)
o Kaapstad (wetgevend: kamer en senaat)
o Bloemfontein (rechterlijk: gerechtshoven )
Verdeling bevolkingsgroepen
o 77% Afrikanen
o 10 % kleurlingen
o 11% witte mensen (Engelstaligen en Afrikaans sprekenden)
o 3 % Aziaten
MAATSCHAPPELIJKE PROBLEMEN
Apartheidsregime (uitsluiting en discriminatie) : 1948 tot 1994. Rol van ANC (African National Congres) maar
speelt vandaag nog altijd door.
Multiculturele samenleving met veel discriminatie tussen de verschillende rassen.
Grote maatschappelijke problemen:
o Grote criminaliteit: mede door grote kloof tussen arm en rijk.
o Grote werkloosheid: velen leven in townships)
Township = waar de zwarte leven. Ze leven apart van de blanken.
o Groot aantal HIV patiënten
Het continent Afrika telt de helft van alle HIV gevallen over de wereld
In Zuid-Afrika 1 op 4 tussen 15-45 jaar is besmet
Heeft ook te maken met de overheid, die zei dat het maar een armoede ziekte is. ‘je moet maar citroen drinken dan
zal het beteren’
Binnen de familie gestigmatiseerd worden
ZUID-AFRIKA IS HET VOORBEELD VOOR AFRIKA
Sociale zekerheidsstelsel: ‘social grants’ (tegemoetkoming/uitkering) zoals
o Pensioen
o Kindergeld
o Tegemoetkoming voor mensen met een beperking:
day dependency grant (voor beperking en jonger dan 18 jaar)
disability grant voor volwassenen met een beperking.
Probleem
o Mensen weten niet altijd of ze daar recht op hebben of vinden de weg niet om het aan te vragen (gebrek
aan informatie).
o Vaak komt het niet de persoon in kwestie ten goede maar leeft de ganse familie van de
tegemoetkoming.
,AIDS EN ZUID-AFRIKA
MBEKI (1999-2008)-ANC
- Hij wordt beschouwd als intellectueel, tegen de multinationals en zorgde daarom voor eigen, betaalbare
medicatie tegen HIV, naar het einde toe van zijn regering.
- Mensen zijn ziek als gevolg van armoede maar niet door het Hiv-virus. Dus, medicijnen helpen niet maar
wel armoede ‘armenziekte’ aanpakken.
ZUMA (2008-2018)-ANC
- Zoeloe, niet geschoold, herder maar erg populair.
- Corruptieschandalen en verkrachtingszaak.
CYRIL RAMAPHOSA SINDS 2018 – ANC
- Pakt de corruptie aan door integere mensen in te schakelen
- pakt de criminaliteit aan onder meer met anti-bende groepen
Maar bijna de helft van de bevolking is werkloos, de armoede stijgt, de ongelijkheid is nog groter geworden dan ze al
was en het land kampt met voortdurende stroomonderbrekingen.
Maar ook in opspraak gekomen: farmgate
FARMGATE
Een mysterieuze roofoverval in 2020 in zijn privéboerderij lag aan de basis van "Farmgate". Ramaphosa deed destijds
aangifte van de overval, maar vermeldde er toen niet bij dat er ook geld was gestolen. Later, tijdens de
ondervragingen, gaf hij toe dat er 580.000 dollar aan cash geld was gestolen. Geld dat niet in een kluis lag
opgeborgen, maar verstopt zat in een sofa. Geld waarover Ramaphosa een ongeloofwaardige uitleg gaf. Hij werd
beschuldigd van witwassen van zwart geld.
Hij vermeed op het nippertje een afzettingsprocedure. Zal hij na 2024 verder kunnen regeren?
BEELDVORMING MENSEN MET EEN BEPERKING
Straf voorouders: : uitdrijven van de boze geesten door heksen en traditionele genezers.
Straf of wil van God: rol kerkgemeenschappen, gelaten aanvaarden, bidden om genezing.
o Geloof is ontzettend belangrijk
o Malafiede sektes : alles geven, terwijl je zelf amper iets hebt
Maatschappelijk: kind met defect (geen potentie) dat beschermd moet worden.
o Heeft ook te maken met kennis, vele denken nog dat dit iets speciaal is. Niet het idee dat het echt een
genetisch iets is…
Historische gegevens: invloed van het apartheidsregime nl. mensen met een beperking worden bij uitstek
gediscrimineerd.
Buitengewoon onderwijs wordt wel ingezet, maar wanneer deze mensen volwassen zijn, worden ze vaak aan
hun lot overgelaten.
, SOCIO-DEMOGRAFISCHE GEGEVENS
Verband tussen armoede (de helft leeft onder de armoedegrens) en beperking.
Aantal mensen met een beperking weet men niet:
o Probleem van definitie: wanneer spreken we van blind, doof, beperking,…
o Gebrek aan cijfermateriaal: oorlog en geweld maar ook andere redenen…
o Geen adequate onderzoeksmethodes.
Verspreiding : gebrek aan degelijk cijfermateriaal.
ONGELIJKHEID TEN AANZIEN VAN MENSEN MET EEN BEPERKING
Ongelijke onderwijskansen: 1 op de 3 geen scholing.
Ongelijke tewerkstellingskansen: praktisch nihil.
Ongelijke toegang tot nutsvoorzieningen.
Ongelijkheid in het jaarlijkse inkomen.
Ongelijke toegang tot de gezondheidszorg.
In Europa geldt er een categoriaal denken (ziektebeelden en leeftijden worden gescheiden). De categorieën die wij
onderscheiden, zorgen ervoor dat er kan gespecialiseerd worden. Anderzijds is het een meerwaarde dat mensen met
een beperking gemengd onder elkaar zitten. Er wordt per individu gekeken i.p.v. categoriaal.
Kritische kanttekening: vanuit Europa worden er soms grote inzamelacties gedaan van hulpbronnen (vb. rolstoelen).
Als er heel geavanceerde rolstoelen aankomen, kan het zijn dat deze gewoonweg niet gebruikt worden omdat
mensen bang zijn om ermee te werken, het is te complex en ze zijn er niet mee bekend.
MAATREGELEN VAN DE OVERHEID
Inclusief onderwijs: zie South African School Act van 1996 (weinig resultaat) maar er is ook buitengewoon
onderwijs. Er geldt een moderne visie in theorie, maar in de praktijk wordt dit nog niet bereikt.
Uitbetalen van social grants.
Positieve discriminatiemaatregelen:
o Speciaal orgaan dat controleert: kijken of er geen discriminatie is.
o Positieve discriminatiemaatregelen t.a.v. de doelgroep
vb. er geldt een tewerkstelling van 1% personen met een beperking bij de overheid.
KANTTEKENINGEN BIJ DE HULPVERLENING
Overheid doet weinig versus NGO neemt initiatief: (lokale) mensen moeten initiatief nemen.
Plaatselijke NGO versus buitenlandse NGO: belang van tewerkstellen van lokale bewoners.
NGO: soms Westers hulpverleningsdenken implementeren-leidinggeven-instroom geld: dikwijls zijn
leidinggevenden nog Westers en komt het geld ook van het Westen.
Tekort aan preventie: wel borden in het straatbeeld vb. ‘neem anticonceptie’, rond gezinsplanning etc. maar dit
is nog steeds een werkpunt.
Gebrek aan een gedifferentieerd aanbod.
Gebrek aan opvang voor ‘volwassenen’: focus ligt op kinderen vb.onderwijsgelegenheden.
Gebrek aan geschoold personeel: sociaal werker bestaat, maar vb. opvoeder begeleider niet. ‘Goede
medewerkers’ (geschoolden) worden niet aangenomen omdat ze te veel geld kosten. Als er geschoold personeel
is, worden ze vaak ingezet op bureau.
