Samenvatting Aardrijkskunde havo 4 Buitenland flex : wereldbeeld

Samenvatting havo 4 - hoofdstuk 1: Wereldbeeld:

docent: Dhr. Wentink

Wat moet ik leren?
Dit hoofdstuk is verdeeld tussen drie toetsen. Voor het gemak zijn er kleuren toegevoegd wat bij welke
toets hoort. De eindtoets gaat over alles, dus ook alles wat niet ingedeeld is in kleuren.

Toets 1
Toets 2
Eindtoets

Waar wil ik heen?

ECONOMIE 1 DEMOGRAFIE 2 CULTUUR 3
WELVAART BEVOLKINGSSPREIDING WAT IS CULTUUR?
ECONOMISCHE VERHOUDINGEN MIGRATIE GODSDIENSTEN
CENTRUM EN PERIFERIE VERSTEDELIJKING
BEVOLKINGSGROEI EN ONTWIKKELING



TOEGEPAST OP MEXICO EN DE VS 4 BEGRIPPENLIJST 5 VAARDIGHEDEN 6
ECONOMIE: MEXICO EN VS HOE-HOE-ZIN
DEMOGRAFIE: MEXICO EN VS OORZAAK GEVOLG
CULTUUR: MEXICO EN VS ALGEMENE REGEL
SITUATIEBESCHRIJVING



ECONOMIE
Welvaart
Welvaart is de mate in hoeverre alle behoeften kunnen worden
bevredigd met gebruik van de beschikbare middelen. In een land
met meer welvaart, zijn er meer middelen om aan alle behoeften
te voorzien. Hoe meten we welvaart? Dit doen we meestal door
gebruik te maken van het BBP (Bruto Binnenlands Product) per
hoofd. Het BBP is alles wat een land in één jaar verdiend. Het
BBP per hoofd is dat bedrag verdeeld per persoon. Op die
manier kun je landen uitstekend met elkaar vergelijken. De
nadelen hiervan zijn verschillen in valuta en dat de informele
sector niet meegenomen wordt. Echter kunnen er binnenlands
ook grote verschillen zijn in welvaart. Dit heet regionale
ongelijkheid. De lonen in de Randstad zijn vaak hoger dan die in
Friesland. Dit zijn dus voorbeelden van gebieden waarbij de
welvaart ongelijk verdeeld is. Welvaart is echter ook vaak ongelijk verdeeld tussen de bevolking. Dit is sociale
ongelijkheid. Hierbij kijken we naar de verdeling van welvaart tussen mensen en niet tussen gebieden.

, Welzijn is de mate waarin er materiële en immateriële tevredenheid is. Zijn alle
voorzieningen waar behoefte naar is aanwezig of niet? Denk dus ook aan
scholing, ziekenhuizen, infrastructuur en bijvoorbeeld recreatiemogelijkheden.
Hoe meten we welzijn? Dit doen we door gebruik te maken van het VN-
welzijnsindex. De Engelse benaming hiervoor is HDI (Human Development Index).
Dit is een internationale meting van welzijn en ontwikkeling in een land door de
Verenigde Naties. De meting gaat van 0 tot 1, waarbij 1 een land volledig
ontwikkeld is. Belangrijke voorbeelden van gemeten onderwerpen zijn:
alfabetiseringsgraad, levensverwachting en BBP. In de wereldranglijst staat
Nederland op plek 7 en Noorwegen op 1.

Economische verhoudingen
BBP (Bruto Binnenlands Product): is alles wat een land in één jaar verdiend.

BBP per hoofd: is dat bedrag verdeeld per persoon.

BRP (Bruto Regionaal Product):is alles wat er in een regio wordt verdiend.




Als je landen vergelijkt met BBP per hoofd is het belangrijk het begrip koopkracht mee te nemen. Je kan in Mexico
meer kopen voor 1 dollar dan in de VS.

Centrum en Periferie
Waarschijnlijk kan je zo een paar arme landen en zo een paar rijke
landen opnoemen. Je weet vaak heel goed waar er veel economische
activiteit is. Landen waar veel economische activiteit is noemen we de
centrumlanden. Dat is de plek waar het allemaal gebeurd. De plekken
waar bijna geen economische activiteit is noemen we de periferie.
Landen of plekken die er tussen zitten noemen we de
semiperiferie(semi staat voor “half”).Dit kan dus ook binnenlands.
Nederland is een centrumland, maar Friesland of de Achterhoek is
dan weer de periferie van Nederland. Het is daar niet persé armer,
maar er is wel veel minder economische activiteit.

Tussen centrum en periferie is er altijd veel uitwisseling. Deze is vaak heel typerend.
• Arbeid: gaat van de periferie naar het centrum.
• Kapitaal: gaat van het centrum naar de periferie.
• Goederen: gaat van de periferie naar het centrum.