Veiligheid en bestuur
Les 1 leerdoel 3. Het beschrijven van de beleidscyclus en zijn fases.
Beleid
Beleid heeft twee bekende definities:
1. Beleid is het streven naar het bereiken van bepaalde doeleinden met bepaalde middelen en bepaalde tijdskneuzen
(Hoogerwerf)
2. Beleid is een politieke bekrachtigd plan (Van de Graaf en Hoppe)
Er is een over nagedacht, het is weloverwogen, doelgericht, gericht op het oplossen, verminderen of voorkomen van
(veiligheid/maatschappelijke) problemen.
Het beleid komt tot stand in een beleidsproces dat bestaat uit een aantal fasen (de beleidscyclus).
De totstandkoming van beleid kent vijf fasen. De middelste fase (evaluatie) is een continue ‘check van de fasen.
Beleidscyclus de 5 fasen waaruit het model bestaat:
1. Agendavorming
2. Beleidsvoorbereiding
3. Beleidsbepaling
4. Beleidsuitvoering / naleving en handhaving
5. Beleidsevaluatie
Fase 1: Agendavorming
- Er komen signalen richting de politiek vanuit de samenleving dat er iets aan de hand is.
- problemen onder burgers noemen we de publieke agenda.
- problemen die de aandacht hebben van beleidsmakers, maar niet leven onder de bevolking noemen we de
bestuurlijke agenda.
- Als een onderwerp op zowel de publieke als bestuurlijke agenda staat, staat het op de politieke agenda.
In de fase agendavorming, vindt er een strijd om aandacht plaats: hoe notering op de agenda.
De plaatsing op de agenda is afhankelijk van:
* De ernst van het probleem
* Het overwinnen van hindernissen (barrières)
* aandacht in het verleden
* Toevallige omstandigheden
Fase 2: beleidsvoorbereiding
In deze fase wordt het beleid ontworpen. Aan het einde van deze fase moet er een inhoudelijk beleidsontwerp liggen.
De stappen zijn:
1. Analyseer de beleidsopdracht
2. Analyseer de probleemsituatie
3. Analyseer de oorzaken en gevolgen van de probleemsituatie
4. Formuleer het einddoel en tussendoelen
5. Inventariseer en selecteer beleidsinstrumenten en hun effecten
6. Ontwerp een plan voor de beleidsuitvoering
7. Maak een afweging van de kosten en baten
8. Formuleer het beleidsontwerp
Fase 3 beleidsbepaling
In deze fase neemt de politiek een besluit over het beleidsontwerp. In het beleidsontwerp staan beleidsalternatieven
,met een keuzeadvies. Keuzes worden gemaakt over: in te zetten middelen en te bereiken doelen.
Degene die een keuze maken zijn: de ministers, de leden van de tweede kamer, wethouders en gemeenteraad.
Fase 4 beleidsuitvoering, naleving en handhaving
De woorden (het beleidsplan) van het beleidsplan moeten nog worden omgezet in daden (beleidseffecten)
Er wordt een praktische invulling gegeven aan de doelen, middelen en tijdkeuzes: het uitvoeringsplan.
De uitvoering gebeurt vaak met behulp van partners (actoren). Het is daarom belangrijk dat de overheid toeziet op de
naleving en handhaving van het beleidsplan in de uitvoering. Dat afwijkingen niet te groot zijn/worden.
Fase 5: Beleidsevaluatie
Het gaat om de waardering of beoordeling van het beleid. De geformuleerde doelstellingen fungeren als maatstaf.
N.a.v evaluatie kan beleid: gewijzigd of ongewijzigd worden voortgezet, of worden gestopt. Het bijstellen (wijzigen) van
beleid noemen we de terugkoppeling of feedback.
Als gevolg van de evaluatie kan de beleidscyclus opnieuw starten.
IVK-Handelingscyclus
Stap 1: Signaleren en agenderen
‘Het herkennen en benoemen van veiligheidsvraagstukken op basis van
trends en ontwikkelingen. Bepalen van de urgentie en het op de agenda
plaatsen bij beslissers’
Stap 2: Analyseren (van veiligheidsvraagstukken)
‘Integraal analyseren van een veiligheidsvraagstuk en het
diagnostiseren van de oorzaken vanuit vier invalshoeken: tijd, ruimte,
actoren en disciplines’
Stap 3: Ontwerpen van maatregelen
‘Ontwerpen van oplossingen voor veiligheidsvraagstukken op basis van
heldere ontwerpcriteria die voortkomen uit de analyse’
Stap 4: Implementeren van veiligheidsmaatregelen
‘Ontwikkelingen van een implementatieplan en het monitoren van de implementatie van het veiligheidsbeleid. In feite
gaat het hier om de implementatie van een verandering. Door de implementatie te monitoren kan het
veranderingsproces goed worden ondersteund en waar nodig bijgestuurd’
Stap 5: Evalueren van het effect van veiligheidsmaatregelen
‘Evalueren van de effecten van het veiligheidsbeleid (doorgevoerde verandering of product), maar ook het evalueren
van de potentiële effectiviteit van (beleids)alternatieven’
Beleidscyclus / IVK-handelingscyclus
Beleidscyclus IVK-handelingscyclus
Agendavorming Signaleren en agenderen
Beleidsvoorbereiding Analyseren
Beleidsvoorbereiding / -bepaling Ontwerpen
Beleidsuitvoering Implementeren
Beleidsevaluatie Evalueren
,
Les 1 leerdoel 3. Het beschrijven van de beleidscyclus en zijn fases.
Beleid
Beleid heeft twee bekende definities:
1. Beleid is het streven naar het bereiken van bepaalde doeleinden met bepaalde middelen en bepaalde tijdskneuzen
(Hoogerwerf)
2. Beleid is een politieke bekrachtigd plan (Van de Graaf en Hoppe)
Er is een over nagedacht, het is weloverwogen, doelgericht, gericht op het oplossen, verminderen of voorkomen van
(veiligheid/maatschappelijke) problemen.
Het beleid komt tot stand in een beleidsproces dat bestaat uit een aantal fasen (de beleidscyclus).
De totstandkoming van beleid kent vijf fasen. De middelste fase (evaluatie) is een continue ‘check van de fasen.
Beleidscyclus de 5 fasen waaruit het model bestaat:
1. Agendavorming
2. Beleidsvoorbereiding
3. Beleidsbepaling
4. Beleidsuitvoering / naleving en handhaving
5. Beleidsevaluatie
Fase 1: Agendavorming
- Er komen signalen richting de politiek vanuit de samenleving dat er iets aan de hand is.
- problemen onder burgers noemen we de publieke agenda.
- problemen die de aandacht hebben van beleidsmakers, maar niet leven onder de bevolking noemen we de
bestuurlijke agenda.
- Als een onderwerp op zowel de publieke als bestuurlijke agenda staat, staat het op de politieke agenda.
In de fase agendavorming, vindt er een strijd om aandacht plaats: hoe notering op de agenda.
De plaatsing op de agenda is afhankelijk van:
* De ernst van het probleem
* Het overwinnen van hindernissen (barrières)
* aandacht in het verleden
* Toevallige omstandigheden
Fase 2: beleidsvoorbereiding
In deze fase wordt het beleid ontworpen. Aan het einde van deze fase moet er een inhoudelijk beleidsontwerp liggen.
De stappen zijn:
1. Analyseer de beleidsopdracht
2. Analyseer de probleemsituatie
3. Analyseer de oorzaken en gevolgen van de probleemsituatie
4. Formuleer het einddoel en tussendoelen
5. Inventariseer en selecteer beleidsinstrumenten en hun effecten
6. Ontwerp een plan voor de beleidsuitvoering
7. Maak een afweging van de kosten en baten
8. Formuleer het beleidsontwerp
Fase 3 beleidsbepaling
In deze fase neemt de politiek een besluit over het beleidsontwerp. In het beleidsontwerp staan beleidsalternatieven
,met een keuzeadvies. Keuzes worden gemaakt over: in te zetten middelen en te bereiken doelen.
Degene die een keuze maken zijn: de ministers, de leden van de tweede kamer, wethouders en gemeenteraad.
Fase 4 beleidsuitvoering, naleving en handhaving
De woorden (het beleidsplan) van het beleidsplan moeten nog worden omgezet in daden (beleidseffecten)
Er wordt een praktische invulling gegeven aan de doelen, middelen en tijdkeuzes: het uitvoeringsplan.
De uitvoering gebeurt vaak met behulp van partners (actoren). Het is daarom belangrijk dat de overheid toeziet op de
naleving en handhaving van het beleidsplan in de uitvoering. Dat afwijkingen niet te groot zijn/worden.
Fase 5: Beleidsevaluatie
Het gaat om de waardering of beoordeling van het beleid. De geformuleerde doelstellingen fungeren als maatstaf.
N.a.v evaluatie kan beleid: gewijzigd of ongewijzigd worden voortgezet, of worden gestopt. Het bijstellen (wijzigen) van
beleid noemen we de terugkoppeling of feedback.
Als gevolg van de evaluatie kan de beleidscyclus opnieuw starten.
IVK-Handelingscyclus
Stap 1: Signaleren en agenderen
‘Het herkennen en benoemen van veiligheidsvraagstukken op basis van
trends en ontwikkelingen. Bepalen van de urgentie en het op de agenda
plaatsen bij beslissers’
Stap 2: Analyseren (van veiligheidsvraagstukken)
‘Integraal analyseren van een veiligheidsvraagstuk en het
diagnostiseren van de oorzaken vanuit vier invalshoeken: tijd, ruimte,
actoren en disciplines’
Stap 3: Ontwerpen van maatregelen
‘Ontwerpen van oplossingen voor veiligheidsvraagstukken op basis van
heldere ontwerpcriteria die voortkomen uit de analyse’
Stap 4: Implementeren van veiligheidsmaatregelen
‘Ontwikkelingen van een implementatieplan en het monitoren van de implementatie van het veiligheidsbeleid. In feite
gaat het hier om de implementatie van een verandering. Door de implementatie te monitoren kan het
veranderingsproces goed worden ondersteund en waar nodig bijgestuurd’
Stap 5: Evalueren van het effect van veiligheidsmaatregelen
‘Evalueren van de effecten van het veiligheidsbeleid (doorgevoerde verandering of product), maar ook het evalueren
van de potentiële effectiviteit van (beleids)alternatieven’
Beleidscyclus / IVK-handelingscyclus
Beleidscyclus IVK-handelingscyclus
Agendavorming Signaleren en agenderen
Beleidsvoorbereiding Analyseren
Beleidsvoorbereiding / -bepaling Ontwerpen
Beleidsuitvoering Implementeren
Beleidsevaluatie Evalueren
,
