Methoden sociaal werk groepsdynamica – samenvatting
HOOFDSTUK 0: intro
Leerdoelen groepsdynamica:
o Kennis & inzicht vergroten voor een goed functionerende groep
o Inzicht in groepsdynamische werkingsmechanismen (kunnen toepassen)
o Kennis & inzicht in hoe de groep er kan in slagen gedrag of systemen te veranderen
o De groep als methode binnen SW
Testgedrag van de leider = kijken hoe de anderen reageren op leiding, hoe ver men kan gaan
als leider
SW’er mag niet te snel leider worden, soms moet je een stap achteruit doen
Bv: als leider een stap achteruit doet, krijgen de anderen de kans om een stap naar
voor te doen, waardoor ze veel kunnen leren
In een groep die goed functioneert, gun je de anderen om hun talenten te tonen &
gebruiken
Het is belangrijk dat iedereen een rol krijgt/neemt waar taken aan vast hangen, waardoor ze
zich nuttig voelen in de groep (ze voegen iets toe aan de groep, ze dragen bij aan de groep)
Valkuil: enkel aandacht geven aan degenen die aandacht vragen
Dus: aandacht verdelen aan iedereen in de groep (zowel degenen die aandacht
vragen als degenen die zich terugtrekken)
3 belangrijkste motieven voor keuze om als groep te werken:
1. Motief belanghebbenden/cliëntperspectief
(H)erkenning ervaren:
o Herkennen = iets zien dat is gelukt, goed is
Erkennen = iets uitspreken over wat je hebt gezien
o Soms komt erkenning beter over van iemand uit dezelfde situatie, dan als een
begeleider/SW’er het zegt
o In groep met anderen in dezelfde situatie kan zorgen voor zich minder alleen te
voelen, ervaringen te delen => bondgenoten
, Bv – bondgenoten
Als je altijd alleen naar het OCMW gaat voor schuldbemiddeling, heb je het
gevoel dat je alleen bent en dat jij het probleem bent & dat de SW’er jou
moet helpen
Je bent meer dan cliënt alleen:
o Je helpt anderen & je wordt geholpen
o Je kan iets betekenen voor anderen
o In groep kan je veel meer vanuit gelijkwaardigheid vertrekken mensen met
dezelfde problematiek zitten samen
o Leermoment: leren van ervaring & tips van anderen, feedback geven & ontvangen
Andere factoren:
o Politiserend karakter: sneller geneigd zijn om te merken dat veel mensen met
hetzelfde probleem te maken hebben, persoonlijk falen maakt plaats voor de
gedachte dat de maatschappij niet om kan met bepaalde
zaken/tekorten/beperkingen/anders zijn…, in de groep wordt duidelijk dat de
maatschappij niet goed om kan met anders zijn.
o Veilige omgeving voor experimenteren: helpt om meer vertrouwen te creëren
waardoor ze leren om uit comfort zone te stappen (experimenteren)
o Informatieoverdracht: tips & ervaring delen
o Preventieve werking: zich niet alleen voelen (want: eenzaamheid kan leiden tot
andere problemen), door ervaring te delen kan men misschien tijdig in eigen situatie
handelen om toekomstige problemen te vermijden
o Anonimiteit: geen 1 op 1, je maakt deel uit van de groep
o Altruïsme: iets doen voor de groep om iets te betekenen voor de groep, zonder iets
terug te willen
o Groepscohesie: gevoel hebben dat je ergens deel van uitmaakt, band opbouwen in
groep
2. Motief organisatie
Aanwezigheid van groepswerk:
o Kan voor breder hulpaanbod zorgen: hulpverlening aanpassen aan doelgroep
(sommigen functioneren beter in groep, anderen beter in 1 op 1 relatie)
= methodische verrijking
o Groepswerk brengt aandacht voor context & maatschappelijke factor van de
problematiek
, 3. Motief functie
= groep als middel/functie
o SW’ers zullen altijd in een team werken, en sommigen zullen ook met een groep
werken
Een groep kan:
o Constructief werken: versterkend enkel als groep goed functioneert
OF
o Destructief werken: afbrekend als groep niet goed functioneert
Bv - Greta Thunberg
Constructief: samen als groep (mensen) protesteren voor beter beleid rond
klimaatprobleem
Destructief: kritiek van mensen (die misschien tegen Greta’s visies zijn)
HOOFDSTUK 1: tussen psychologie en sociologie
Groepsdynamica = de studie van het gedrag van mensen in kleine groepen
Groepen bepalen ieders identiteit: door het feit dat je in een bepaalde groep zit, heb je een
bepaalde rol/naam in die groep
De primaire groep (meestal gezin) is de bemiddelaar tussen de cultuur en de maatschappij
enerzijds & het individu anderzijds
Weerstanden tegen groepsdynamisch denken:
o Spanning tussen individu & groep: andere waarden, negatieve ervaringen met vorige
groepen (destructief)
o Neiging tot narcisme: zichzelf beter vinden dan anderen, waardoor er een
superioriteitsgevoel bestaan (van zichzelf of de groep waar deze persoon tot
behoort)
HOOFDSTUK 0: intro
Leerdoelen groepsdynamica:
o Kennis & inzicht vergroten voor een goed functionerende groep
o Inzicht in groepsdynamische werkingsmechanismen (kunnen toepassen)
o Kennis & inzicht in hoe de groep er kan in slagen gedrag of systemen te veranderen
o De groep als methode binnen SW
Testgedrag van de leider = kijken hoe de anderen reageren op leiding, hoe ver men kan gaan
als leider
SW’er mag niet te snel leider worden, soms moet je een stap achteruit doen
Bv: als leider een stap achteruit doet, krijgen de anderen de kans om een stap naar
voor te doen, waardoor ze veel kunnen leren
In een groep die goed functioneert, gun je de anderen om hun talenten te tonen &
gebruiken
Het is belangrijk dat iedereen een rol krijgt/neemt waar taken aan vast hangen, waardoor ze
zich nuttig voelen in de groep (ze voegen iets toe aan de groep, ze dragen bij aan de groep)
Valkuil: enkel aandacht geven aan degenen die aandacht vragen
Dus: aandacht verdelen aan iedereen in de groep (zowel degenen die aandacht
vragen als degenen die zich terugtrekken)
3 belangrijkste motieven voor keuze om als groep te werken:
1. Motief belanghebbenden/cliëntperspectief
(H)erkenning ervaren:
o Herkennen = iets zien dat is gelukt, goed is
Erkennen = iets uitspreken over wat je hebt gezien
o Soms komt erkenning beter over van iemand uit dezelfde situatie, dan als een
begeleider/SW’er het zegt
o In groep met anderen in dezelfde situatie kan zorgen voor zich minder alleen te
voelen, ervaringen te delen => bondgenoten
, Bv – bondgenoten
Als je altijd alleen naar het OCMW gaat voor schuldbemiddeling, heb je het
gevoel dat je alleen bent en dat jij het probleem bent & dat de SW’er jou
moet helpen
Je bent meer dan cliënt alleen:
o Je helpt anderen & je wordt geholpen
o Je kan iets betekenen voor anderen
o In groep kan je veel meer vanuit gelijkwaardigheid vertrekken mensen met
dezelfde problematiek zitten samen
o Leermoment: leren van ervaring & tips van anderen, feedback geven & ontvangen
Andere factoren:
o Politiserend karakter: sneller geneigd zijn om te merken dat veel mensen met
hetzelfde probleem te maken hebben, persoonlijk falen maakt plaats voor de
gedachte dat de maatschappij niet om kan met bepaalde
zaken/tekorten/beperkingen/anders zijn…, in de groep wordt duidelijk dat de
maatschappij niet goed om kan met anders zijn.
o Veilige omgeving voor experimenteren: helpt om meer vertrouwen te creëren
waardoor ze leren om uit comfort zone te stappen (experimenteren)
o Informatieoverdracht: tips & ervaring delen
o Preventieve werking: zich niet alleen voelen (want: eenzaamheid kan leiden tot
andere problemen), door ervaring te delen kan men misschien tijdig in eigen situatie
handelen om toekomstige problemen te vermijden
o Anonimiteit: geen 1 op 1, je maakt deel uit van de groep
o Altruïsme: iets doen voor de groep om iets te betekenen voor de groep, zonder iets
terug te willen
o Groepscohesie: gevoel hebben dat je ergens deel van uitmaakt, band opbouwen in
groep
2. Motief organisatie
Aanwezigheid van groepswerk:
o Kan voor breder hulpaanbod zorgen: hulpverlening aanpassen aan doelgroep
(sommigen functioneren beter in groep, anderen beter in 1 op 1 relatie)
= methodische verrijking
o Groepswerk brengt aandacht voor context & maatschappelijke factor van de
problematiek
, 3. Motief functie
= groep als middel/functie
o SW’ers zullen altijd in een team werken, en sommigen zullen ook met een groep
werken
Een groep kan:
o Constructief werken: versterkend enkel als groep goed functioneert
OF
o Destructief werken: afbrekend als groep niet goed functioneert
Bv - Greta Thunberg
Constructief: samen als groep (mensen) protesteren voor beter beleid rond
klimaatprobleem
Destructief: kritiek van mensen (die misschien tegen Greta’s visies zijn)
HOOFDSTUK 1: tussen psychologie en sociologie
Groepsdynamica = de studie van het gedrag van mensen in kleine groepen
Groepen bepalen ieders identiteit: door het feit dat je in een bepaalde groep zit, heb je een
bepaalde rol/naam in die groep
De primaire groep (meestal gezin) is de bemiddelaar tussen de cultuur en de maatschappij
enerzijds & het individu anderzijds
Weerstanden tegen groepsdynamisch denken:
o Spanning tussen individu & groep: andere waarden, negatieve ervaringen met vorige
groepen (destructief)
o Neiging tot narcisme: zichzelf beter vinden dan anderen, waardoor er een
superioriteitsgevoel bestaan (van zichzelf of de groep waar deze persoon tot
behoort)
