College 5 mondhygiëniste en ziekenhuis
Focusonderzoek
- waarom: elimineren potentiële infectiehaarden die tijdens of na operatie/kanker therapie tot
complicaties kunnen leiden
- wanneer: voor grote OK (transplantatie, open hart operatie), als iemand in behandeling is voor
kanker waarbij iemand in een (neutropene) DIP kan raken
- wat: IOO, parodontiumstatus, röntgendiagnostiek (OPG en SOLO)
STAMPEN: wat geeft ontsteking? Wat zijn focussen?
Lees ook de richtlijn MKA
door over focus onderzoeken!
- pockets van groter dan 5
mm wordt bedoelt: pockets
met botafbraak. Als het een
pseudopocket is (dus alleen
tandvleesontsteking) telt het
niet mee
- als er tijd is ga je het
behandelen, maar vaak is er
geen tijd. Dus dan ga je
sneller extraheren.
- bij radiotherapie in
hoofdhals gebied en bij
stamceltransplantatie moet je
nog twee weken wachten totdat de is hersteld van de chirurgie/behandeling (de behandeling van het
focus onderzoek).
- bij hematologische maligniteit kan het geïndiceerd zijn (een deel van) de thk behandeling uit te
voeren na chemotherapiekuur, wanneer remissie is bereikt (wanneer cellen weer op orde zijn;
wanneer de DIP over is).
- zowel afweer als stolling moeten op peil zijn voor behandeling
, Effect alle soorten kankertherapie
- neutropenie - cariës (door droge mond of medicijnen)
- mucositis* - candida*
- droge mond* - Graft Versus Host Disease
- speekselklieren beschadigd*
* = chemo/radio
o DIP (neutropenie)
- Neutropeen is in de volksmond dip: de neutrofiele (segmentkernige) granulocyten zijn lager dan 0,5
x 109/L (bepaalde waarde: hiervoor wordt iedere dag bloed geprikt, om dit te meten). Dit duurt
ongeveer 2 weken, afhankelijk van de
Dit soort cellen worden kapot gemaakt door chemotherapie omdat chemotherapie alle snel-delende
cellen kapot maakt, inclusief dit. Men heeft hierdoor een verminderde tot geen weerstand. Mensen
zijn hierdoor dus heel vatbaar voor infecties!
Daarom is het geadviseerd….
- om iedere dag een nieuwe handtandenborstel te gebruiken en deze zacht te maken door het onder
de warme kraan te houden (dus geen elektrisch!!!)
- interdentaal reinigen alleen als iemand dit al dagelijks deed omdat het anders nieuwe ‘wonden’
maakt
- als poetsen niet meer lukt: spoelen met perio-aid (0,12%), is chemische tandenborstel. Doet niks
voor mucositis.
- 10 keer per dag spoelen met NaCl 0,9%. Zout is reinigend, houdt de mond vochtiger en haalt
aangekoekt slijm weg. Dit doet niks voor mucositis.
- lippen vet houden met vaseline
- gescheurde mondhoeken insmeren met dunne laag zinkzalf
o Mucositis
Orale mucositis = ontsteking van het mondslijmvlies (mucositis), want de gevoelige cellen worden
beschadigd door de bestrijding voor kanker. Gaat gepaard met roodheid en zwelling van mucosa +
zweren (soort blaren, zijn geen blaren).
Wie krijgt chemotherapie:
- bijna 100% van hoofd-hals kanker patiënten die met radiotherapie in aanraking komen
- 89% die radiotherapie en chemotherapie gecombineerd krijgen, krijgen mucositis
- 40% van de mensen die chemotherapie krijgen, krijgen mucositis. Dus niet iedereen met chemo
krijgt dit.
Beïnvloedt van kwaliteit van leven negatief en leidt tot verlengde ziekenhuisopname + vertraging
behandeling.
Plaatje: vijf stadia van mucositis. Beschermlaag is weg, waardoor bacteriën er in kunnen komen.
Gradaties mucositis via WHO score:
Gradatie 1: gevoeligheid en erytheem
Graad 2: ulceraties met vaste voeding
Graad 3: ulceraities waarbij men niet
meer vaste voeding kan eten
Graad 4: sondevoeding omdat iemand
niet meer kan eten en morfine. Morfine
kan lokaal: met spoeling of inslikken
dus overall.
Focusonderzoek
- waarom: elimineren potentiële infectiehaarden die tijdens of na operatie/kanker therapie tot
complicaties kunnen leiden
- wanneer: voor grote OK (transplantatie, open hart operatie), als iemand in behandeling is voor
kanker waarbij iemand in een (neutropene) DIP kan raken
- wat: IOO, parodontiumstatus, röntgendiagnostiek (OPG en SOLO)
STAMPEN: wat geeft ontsteking? Wat zijn focussen?
Lees ook de richtlijn MKA
door over focus onderzoeken!
- pockets van groter dan 5
mm wordt bedoelt: pockets
met botafbraak. Als het een
pseudopocket is (dus alleen
tandvleesontsteking) telt het
niet mee
- als er tijd is ga je het
behandelen, maar vaak is er
geen tijd. Dus dan ga je
sneller extraheren.
- bij radiotherapie in
hoofdhals gebied en bij
stamceltransplantatie moet je
nog twee weken wachten totdat de is hersteld van de chirurgie/behandeling (de behandeling van het
focus onderzoek).
- bij hematologische maligniteit kan het geïndiceerd zijn (een deel van) de thk behandeling uit te
voeren na chemotherapiekuur, wanneer remissie is bereikt (wanneer cellen weer op orde zijn;
wanneer de DIP over is).
- zowel afweer als stolling moeten op peil zijn voor behandeling
, Effect alle soorten kankertherapie
- neutropenie - cariës (door droge mond of medicijnen)
- mucositis* - candida*
- droge mond* - Graft Versus Host Disease
- speekselklieren beschadigd*
* = chemo/radio
o DIP (neutropenie)
- Neutropeen is in de volksmond dip: de neutrofiele (segmentkernige) granulocyten zijn lager dan 0,5
x 109/L (bepaalde waarde: hiervoor wordt iedere dag bloed geprikt, om dit te meten). Dit duurt
ongeveer 2 weken, afhankelijk van de
Dit soort cellen worden kapot gemaakt door chemotherapie omdat chemotherapie alle snel-delende
cellen kapot maakt, inclusief dit. Men heeft hierdoor een verminderde tot geen weerstand. Mensen
zijn hierdoor dus heel vatbaar voor infecties!
Daarom is het geadviseerd….
- om iedere dag een nieuwe handtandenborstel te gebruiken en deze zacht te maken door het onder
de warme kraan te houden (dus geen elektrisch!!!)
- interdentaal reinigen alleen als iemand dit al dagelijks deed omdat het anders nieuwe ‘wonden’
maakt
- als poetsen niet meer lukt: spoelen met perio-aid (0,12%), is chemische tandenborstel. Doet niks
voor mucositis.
- 10 keer per dag spoelen met NaCl 0,9%. Zout is reinigend, houdt de mond vochtiger en haalt
aangekoekt slijm weg. Dit doet niks voor mucositis.
- lippen vet houden met vaseline
- gescheurde mondhoeken insmeren met dunne laag zinkzalf
o Mucositis
Orale mucositis = ontsteking van het mondslijmvlies (mucositis), want de gevoelige cellen worden
beschadigd door de bestrijding voor kanker. Gaat gepaard met roodheid en zwelling van mucosa +
zweren (soort blaren, zijn geen blaren).
Wie krijgt chemotherapie:
- bijna 100% van hoofd-hals kanker patiënten die met radiotherapie in aanraking komen
- 89% die radiotherapie en chemotherapie gecombineerd krijgen, krijgen mucositis
- 40% van de mensen die chemotherapie krijgen, krijgen mucositis. Dus niet iedereen met chemo
krijgt dit.
Beïnvloedt van kwaliteit van leven negatief en leidt tot verlengde ziekenhuisopname + vertraging
behandeling.
Plaatje: vijf stadia van mucositis. Beschermlaag is weg, waardoor bacteriën er in kunnen komen.
Gradaties mucositis via WHO score:
Gradatie 1: gevoeligheid en erytheem
Graad 2: ulceraties met vaste voeding
Graad 3: ulceraities waarbij men niet
meer vaste voeding kan eten
Graad 4: sondevoeding omdat iemand
niet meer kan eten en morfine. Morfine
kan lokaal: met spoeling of inslikken
dus overall.
