Volledige samenvatting sociaal recht in de praktijk: sociaal zekerheidsrecht + arbeidsrecht

SOCIAAL ZEKERHEIDSRECHT
HOOFDSTUK 1: ALGEMEENHEDEN

1.1 DOEL VAN DE SOCIALE ZEKERHEID

Elke burger zekerheid te verschaffen wanneer bepaalde sociale risico’s zich voordoen.

 Uitkering: vervangend of aanvullend inkomen
 Compensatie van kosten: terugbetaling of rechtstreekse betaling van bep kosten

1.2 TAKKEN VAN DE SOCIALE ZEKERHEID

 Ziekte- en invaliditeitsverzekering
 Werkloosheidsverzekering
 Rust-en overlevingspensioen
 Jaarlijkse vakantie
 Beroepsziekteverzekering
 Arbeidsongevallenverzekering
 Groeipakket (gezinsbijslag)

1.3 RESIDUAIRE STELSELS

Een systeem van sociale bijstand  waarborg van voldoende bestaansmiddelen als de bestaanszekerheid van
de burger wordt bedreigd

 Personen die geen aanspraak kunnen maken op klassieke takken v SZ kunnen in aanmerking komen
voor 1 vd volgende SB uitkeringen:
 Leefloon
 Inkomensgarantie voor ouderen (IGO)
 Tegemoetkoming aan personen met een handicap
 SB heeft geen band met arbeid, wel onderzoek naar bestaansmiddelen

1.4 SOCIALEZEKERHEIDSSTELSELS

3 verschillende stelsels:

1) Stelsel voor werknemers
WN & WG verbonden door arbeidsovereenkomst (meeste WN onder alg stelsel SZ)
Arbeiders & bediende
2) Stelsel voor zelfstandigen
Geen AO, maar aannemingsovereenkomst met opdrachtgever
3) Stelsel voor ambtenaren
Tewerkgesteld bij overheidsdienst
Werken in contractueel (alg stelsel SZ) of statutair verband (vast benoemd)




1

,1.5 KENMERKEN VAN DE SOCIALE ZEKERHEID

 Verplicht, geen afwijking mogelijk (van openbare orde)
 Financiering door bijdragen van WN’s & WG’s en door subsidies (zie verder hoofdstuk 5)
 Centralisering van het beheer bij de RSZ (Rijksdienst voor Sociale Zekerheid)
 Solidariteitsprincipe (belastingen)
 Voldoen aan de voorwaarden volstaat, behoeftigheid is niet nodig  behoeftigheid = we gaan niet
kijken hvl geld er op de bankrekening staat, bij leefloon wel zo. Als je in aanmerking komt is dat zo.

1.6 BEVOEGDHEID VOOR DE SOCIALE ZEKERHEID

Federale overheid  uitzondering: controle werklozen (gewesten) & gezinsbijslag (gemeenschappen)

HOOFDSTUK 2: KRUISPUNTBANK VAN DE SOCIALE ZEKERHEID

 Gegevens worden slechts eenmaal opgevraagd
 Vanaf dan kan elke sociale zekerheidsinstelling die de gegevens nodig heeft deze opvragen via de KSZ
 Geen gegevensbank, enkel een netwerk
 INSZ nummer= uniek identificatienummer = rijksregisternummer
 Automatische toekenning van rechten wordt beoogd (vb: sociale tarieven gas of elektriciteit owv een
bepaald statuut)
 Kruispuntbank werd uitgebreid met portaalsite: www.socialsecurity.be: online diensten, inloggen met
itsme vb student@work
Portaalsite = toegangspoort tot alle info over de sociale zekerheid. Online diensten en info voor
professionals, burgers & ondernemingen

HOOFDSTUK 3: HANDVEST VAN DE SOCIAAL VERZEKERDE

3.1 DOEL VAN DE WET

Bevolking moet goed w geïnformeerd en beschermd dmv regels voor SZinstellingen die ze moeten naleven
indien contact met de burger.

3.2 TOEPASSINGSGEBIED

Alle SZ & bijstandsstelsel + iedere instelling v SZ:

3.3 VERPLICHTINGEN VAN DE SOCIALEZEKERHEIDSINSTELLINGEN

 Alle nuttige inlichtingen te verstrekken over rechten & plichten
 Raad geven indien verzekerde hierom vraagt
 Indien een verkeerde instelling werd gecontacteerd met een vraag, deze vraag doorsturen naar de
juiste instelling
 Inlichtingen in begrijpelijke taal uitdrukken
 Gemotiveerde beslissingen ter kennis brengen van de belanghebbenden met vermelding van de
mogelijkheden tot beroep
IAW: als de overheid een beslissing maakt dan moet de verzekerde hiervan op de hoogte gebracht
worden + vermelding van beroep (welke stappen ze kunnen ondernemen als ze het er niet mee eens
zijn)




2

,HOOFDSTUK 4: TOEPASSINGSGEBIED VAN DE SOCIALEZEKERHEIDSWETGEVING

4.1 WAAR IS DE BELGISCHE SOCIALEZEKERHEIDSWETGEVING VAN TOEPASSING?

 Werknemers die in BE werken
 Werkgever die in BE is gevestigd
 Werkgever die in buitenland is gevestigd die in BE een exploitatiezetel heeft waarvan WN afhangt

4.2 PERSONEN OP WIE BELGISCHE SOCIALE ZEKERHEIDSWETGEVING VAN TOEPASSING IS

 WN verbonden door arbeidsovereenkomst
 Uitbereidingen en gelijkstellingen
Bv uitzendkrachten, sporters
 Uitsluitingen en beperkingen: jobstudenten, onthaalouders, vrijwilligers

4.3 GEVOLGEN VAN ONDERWERPING

Verplichting om bijdragen te betalen aan RSZ

HOOFDSTUK 5: RIJKSDIENST VOOR SOCIALE ZEKERHEID (RSZ)

5.1 STRUCTUUR VAN DE SOCIALE ZEKERHEID: CENTRALISERENDE EN HERVERDELENDE WERKING




BEREKENING VAN DE SOCIALE BIJDRAGEN: PRINCIPE
% berekend op het brutoloon

 Werkgeversbijdrage
 Werknemersbijdrage

Werkgever moet zorgen voor betaling van alle bijdragen: werknemersbijdrage afhouden van loon werknemer

Inhoudingen vergeten: niet meer verhalen op werknemer




3

, BASISSCHEMA BRUTO-NETTOLOON-LOONKOST




BEREKENING VAN DE SOCIALE BIJDRAGEN: LOON
 Loon = geheel van bedragen en voordelen waarop de werknemer door zijn dienstbetrekking recht
heeft
 Op basis v arbeidsovereenkomst, cao, ondernemingsregels
 Vb v loon: loon voor overuren, commissieloon, voordelen in natura, eindejaarspremie,
gewaarborgd loon
 Vb v voordelen & vergoedingen die vrijgesteld zijn v sociale bijdragen: maaltijdcheques,
ecocheques, privégebruik bedrijfsgsm & bedrijfswagen
 Berekeningsbasis:
 Voor bedienden: 100% van het brutoloon
 Voor arbeiders: 108% van het brutoloon
Enkelvoudig vakantiegeld voor arbeiders


BEREKENING VAN DE BIJDRAGEN: BIJDRAGEVOETEN
Sociale bijdrage werkgever: 1 globale bijdrage (die bijdrage voor de verschillende sectoren omvat) en een reeks
bijzondere bijdragen op het (niet-geplafonneerde) brutoloon van de werknemers:

 In totaal +- 30% vh brutoloon = patronale bijdrage = werknemersbijdrage

Sociale bijdrage werknemer: 13.07% van het brutoloon = werknemersbijdrage


BEREKENING VAN DE BIJDRAGEN: BIJZONDERE SOCIALEZEKERHEIDSBIJDRAGEN
Bijzondere werkgeversbijdragen

 Loonmatigingsbijdrage
 Op specifieke bestanddelen van het loon, bv op extralegale pensioenen, bedrijfsvoertuigen,
resultaatgebonden loonbonus

Bijzondere werknemersbijdragen: bv. dubbelvakantiegeld, bijzondere bijdrage SZ, solidariteitsbijdrage op
winstdeelname, mobiliteitsbudget

Bijzondere bijdragen voor studentenarbeid & flexijobs

 Solidariteitsbijdrage voor studentenarbeid: WG  5.42% WN  2.71%
 Flexi-job  25% WG bijdrage




4