Methodisch handelen 2
College: Mondgezondheid meten Periode: 2
● Gezondheid volgens e gezondheidsraad en ZonMw (2010) = gezondheid is het vermogen om zich aan te passen en
een eigen regie te voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven.
● Mondgezondheid = mondgezondheid is te meten op het niveau: - Het klinische, pathofysiologische beeld
- Functionaliteit van de mond
- Omliggende weefsels
- Het individuele functioneren
- Het sociaal en maatschappelijk participeren
● Normatieve mondgezondheid = perspectief MH: normatief(perspectief professional) goed vast te stellen.
● Subjectieve/ zelf ervaren mondgezondheid = perspectief pt: ervaren (subjectieve) mondgezondheid wijkt vaak af
van de normatieve mondgezondheid. Er is blijkbaar een verschil tussen niet ziek voelen en gezond zijn (en andersom).
● Ontstekingskenmerken = - Rubor: roodheid
- Calor: warmte
- Tumor: zwelling
- Dolor: pijn
- Functio laesa: functie vermindering
● Multicausale theorie = plaquefactoren: retentiefactoren, pathogeniteit & co-factoren.
● Co-factoren = roken, stress, systeemaandoeningen, medicijnen, hormonen, erfelijkheid
● Risico-indicatoren = klinisch waarneembare condities mondgezondheid: rubor, calor, tumor, dolor, functio laesa.
Meetbaar fenomeen dat aangeeft dat er een risico bestaat. Bv. neiging tot bloeden, pusafvloed, pocketsondeerdiepte,
recessie, mobiliteit, cariës, laesies harde/zachte weefsels.
● Risico-factoren = vb. Slechte mondhygiëne, ongezond dieet, roken, medicijnen, stress. De aanwezigheid van deze
(pathogene) factoren verhogen de kans/het risico op ziekte.
● Kwantificeren = door metingen zorgvuldig uit te voeren en correct te interpreteren is de mondgezondheid objectief
in getallen uit te drukken.
● Definitieve uitkomsten = bestaan uit resultaatmetingen met een directe klinische relevantie voor de pt.
● Surrogaat uitkomsten = hebben geen duidelijke directe betekenis voor de pt. Deze wordt meestal aangenomen als
voorloper van een definitieve uitkomstmaat.
● Betrouwbaarheid = hoe nauwkeurig zijn de metingen? Bij herhaling dien je hetzelfde meetresultaat te krijgen.
● Validiteit = meet je wat je beweert te meten?
* Leerdoelen:
1. Kent de definities van gezondheid en mondgezondheid.
Zie hierboven.
2. Begrijpt dat mondgezondheid te benaderen is vanuit verschillende perspectieven.
Normatieve en subjectieve mondgezondheid.
3. Kent de begrippen risicofactoren en –indicatoren.
Risicofactor = de aanwezigheid van deze (pathogene) factoren verhogen de kans/het risico op ziekte.
Risico-indicator = meetbaar fenomeen dat aangeeft dat er een risico bestaat.
4. Kent de begrippen surrogaat uitkomsten en definitieve uitkomsten.
Zie hierboven.
5. Kent criteria validiteit en betrouwbaarheid en kan deze toepassen.
6. Begrijpt dat validiteit en betrouwbaarheid de belangrijkste criteria zijn bij het beoordelen van de correctheid van de
(mondgezondheid-) metingen.
College: Meetinstrumentarium 01-02-2016
* Verschillende perspectieven:
- Behandelaar (MH)
- Patiënt
- Zorg autoriteiten (overheid en zorgverzekeraars)
1
,* Doel van meten BEHANDELAAR: * Doel van meten PATIENT: * Doel van meten ZORG AUTORITEITEN:
- Analyseren mondgezondheid (lange - De mondgezondheid inzichtelijk - Controleren of MH op de juiste
termijn) maken wijze tot een behandelvoorstel
- Stellen diagnose - Probleembesef creëren komen
- Opstellen behandelplan - Behandelplan onderbouwen - Controleren of er terecht wordt
- Analyseren van zelfzorg - Motiveren gedeclareerd
- Evalueren behandelresultaat - Effect v/d zelfzorg inzichtelijk - Indirect zorggebruik in kaart
- Risico’s inschatten maken / evalueren brengen en zorguitgaven reguleren
- Interpreteren tandheelkundig - MH instructie baseren op
wetenschappelijke meetresultaat
onderzoeksresultaten
* Veel voorkomende meetinstrumenten:
➢ Plaque indices / scores:
- PCR [plaque control record] wel / geen plaque (vloeistof).
- PI [plaque index] dikte v/d plaque categoriseren (pocketsonde).
- QHPI [quigley Hein plaque index] uitgebreidheid v/d plaque categoriseren (vloeistof).
➢ Bloeding indices / scores:
- BOP [bleeding on probing] wel / geen bloeding (pocketsonde).
- EIBI [eastman interdental bleeding index] wel / geen bloeding (houten tandenstoker).
- BOMP [bleeding on marginal probing] wel / geen bloeding (pocketsonde).
- SBI [sulcus bleeding index] mate van bloeding, roodheid en zwelling categoriseren (pocketsonde).
- PBI [papillary bleeding index] mate van bloeding categoriseren (pocketsonde).
➢ Cariës indices / scores:
- DMFT [decayed missing filled tooth] aantal aangedane elementen kwantificeren (min 3e M) (visuele inspectie).
- DMFS [decayed missing filled surfaces] aantal aangedane vlakken kwantificeren (min 3e M) (visuele inspectie).
- ICDAS [interdental cariës detection assessment system] mate van caries progressieve categoriseren (visuele inspectie).
➢ Gingivitis idices / scores:
- GI [gingival index] mate van bloeding, roodheid en zwelling categoriseren (pocketsonde).
- MGI [modified gingival index] mate van spontane bloeding, roodheid en zwelling categoriseren (visuele inspectie).
➢ Parodontitis indices / scores:
- DPSI [dutch periodental screening index] Parodontale gezondheid categoriseren (pocketsonde).
- PISA [periodental inflamed surface area] Parodontale ontstekingsoppervlak kwantificeren (pocketsonde).
- PPD [parodontium status] (pocketsonde).
- PRA [periodental risk assessment] risico op progressie parodontitis categoriseren (pocketsonde, rontgen,
anamnese en visuele inspectie).
* LET OP: er zijn ook andere instrumenten: esthetiek, gebitslijtage, functie, tandsteen, halitose (foetor ex ore), pijn, etc.
* Kenmerken meetinstrumenten:
❖ Bleeding on Probing:
Wanneer geïndiceerd / doelen: - Om de gezondheid v/h parodontium te meten.*
* Afhankelijk van fase in het - Om het risico op progressie van parodontitis te meten.*
behandeltraject en andere - Om de mate van zelfzorg te meten.*
klinische parameters. - Om een behandelplan te bepalen (i.c.m. andere klinische parameters.*
Wat meet het instrument: Percentage bloeding na het sonderen v/d pocketbodem.
Procedure van het meten: Boek Dental hygiëne pp 325
Bedreiging validiteit: - Wanneer de bloedingneiging beïnvloed wordt (roken, medicatie, trauma door
te hard sonderen).
- Meting na instrumentatie.
Bedreiging betrouwbaarheid: - Als er bij herhaalde metingen geen rekening houdt met de omstandigheden
beschreven in de linker kolom.
- De procedure niet goed opgevolgd wordt.
❖ Eastman interdental bleeding index:
Wanneer geïndiceerd / doelen: - Wanneer je de gezondheid van interdentale gingivitis / papil wil meten om de
parodontale situatie in kaart te brengen.
2
, - Om de effectiviteit v/d interdentale reiniging (zelfzorg) te meten.
Wat meet het instrument: Percentage interdentale bloeding.
Procedure van het meten: http://onlinelibrary.wiley.com/wol1/doi/10.1034/j.1600051x.2002.290302.x/full
Bedreiging validiteit: - Tijd tussen laatste poetsbeurt en meting.
- Oppervlakte ruwheid (structuur, tandsteen, arrested cariës / remineralisatie).
Bedreiging betrouwbaarheid: Bij herhaalde metingen geen rekening houdt met de omstandigheden
beschreven in de linker kolom.
❖ Dutch periodontal screening index:
Wanneer geïndiceerd / doelen: - Periodieke screening v/d Parodontale situatie.
- Parodontale behandelbehoefte vast stellen.
Wat meet het instrument: Ontsteking, retentie factoren, pocketdiepte en aanhechtingsverlies.
Procedure van het meten: http://onlinelibrary.wiley.com/wol1/doi/10.1111/j.1600051X.2009.01495.x/full
Bedreiging validiteit: - Wanneer de bloedingneiging beïnvloed wordt (roken, medicatie, trauma door
te hard sonderen).
- Meting na instrumentatie.
Bedreiging betrouwbaarheid: - Foutief hanteren v/d pocketsonde.
- Als er bij herhaalde metingen geen rekening houdt met de omstandigheden
beschreven in de linker kolom.
- Foutieve interpretatie v/d waarneming.
❖ Plaque control record:
Wanneer geïndiceerd / doelen: - Om de effectiviteit v/d zelfzorg te meten.*
- Om de pt risicobewust te maken.*
- Om de pt te instrueren en motiveren.*
- Om de recall termijn te bepalen (i.c.m. andere klinische parameters.*
- Percentage met plaque bedekte dental vlakken.*
Wat meet het instrument: Percentage met plaque bedekte dental vlakken.
Procedure van het meten: http://www.mah.se/CAPP/Methods-and-Indices/Oral-Hygiene- Indices/Plaque-
Control-Record/
Bedreiging validiteit: - Tijd tussen poetsbeurt en meting.
- Oppervlakte ruwheid (structuur, arrested cariës / remineralisatie).
Bedreiging betrouwbaarheid: - Als je bij herhaalde metingen geen rekening houdt met de omstandigheden
beschreven in de linker kolom.
- De procedure niet goed opgevolgd wordt.
* Peodontium status:
Wanneer geïndiceerd / doelen: - Wanneer de mate van Parodontale ontsteking en afbraak in kaart gebracht
dient te worden.
- Om de juiste diagnose te stellen.*
- Om een voorlopig behandelplan op te stellen.*
- Om het resultaat vast te stellen v/d initiële behandeling.
- Om prognose te bepalen.*
- Om een verdere behandelingsplanning te maken (bv. parodontale chirurgie).*
Wat meet het instrument: Bloeding, pocketdiepte, mobiliteit, furcatie, plaque en aanhechtingsverlies.
Procedure van het meten: Boek Dental hygiëne pp 315.
Bedreiging validiteit: - Wanneer de bloedingneiging beïnvloed wordt (roken, medicatie, trauma door
te hard sonderen).
- Meting na instrumentatie.
Bedreiging betrouwbaarheid: - Foutief hanteren v/d pocketsonde.
- Hoeveelheiddruk.
- Als de procedure niet goed opgevolgd wordt.
- Foutieve interpretatie v/d waarneming.
- Aanwezigheid tandsteen / restauraties.
3
, * Leerdoelen:
1. Begrijpt dat mondgezondheid te benaderen is vanuit verschillende perspectieven.
Behandelaar (MH), patiënt en zorg autoriteiten (overheid en zorgverzekeraars).
2. Kent de begrippen risicofactoren en risico-indicatoren.
Risicofactor = geeft een risico op een ziekte. Bv. roken.
Risico-indicator = meetbaar fenomeen. Bv. bloeding bij pocket.
3. Kent de begrippen surrogaat uitkomsten en definitieve uitkomsten.
Surrogaat uitkomsten = de pt kan er nog geen last van hebben. Bv. verdiepte pockets, bloedingen.
Definitieve uitkomsten = de pt heeft er last van. bv. cariës.
4. Weet wat de criteria validiteit en betrouwbaarheid inhouden en kan deze toepassen.
Validiteit = meet je wat je beweert te meten?
Betrouwbaarheid = hoe nauwkeurig zijn de metingen? Bij herhaling dien je hetzelfde meetresultaat te krijgen.
5. Begrijpt dat het ‘meten’ van de mondgezondheid onlosmakelijk verbonden is met de termen validiteit en
betrouwbaarheid.
6. Kent het doel van het meten (vanuit verschillende perspectieven).
7. Maakt kennis met verschillende meetinstrumenten.
-- Bleeding on Probing om de gezondheid v/h parodontium te meten. + Om het risico op progressie van
parodontitis te meten. + Om de mate van zelfzorg te meten. + Om een behandelplan te bepalen (i.c.m. andere
klinische parameters.
-- Eastman interdental bleeding index wanneer je de gezondheid van interdentale gingivitis / papil wil
meten om de parodontale situatie in kaart te brengen. + Om de effectiviteit v/d interdentale reiniging
(zelfzorg) te meten.
-- Dutch periodontal screening index periodieke screening v/d Parodontale situatie. + Parodontale
behandelbehoefte vast stellen. + Om de effectiviteit v/d zelfzorg te meten.
-- Plaque control record om de pt risicobewust te maken. + Om de pt te instrueren en motiveren. + Om de
recall termijn te bepalen (i.c.m. andere klinische parameters. + Percentage met plaque bedekte dental vlakken.
-- Peodontium status wanneer de mate van Parodontale ontsteking en afbraak in kaart gebracht dient te
worden. + Om de juiste diagnose te stellen. + Om een voorlopig behandelplan op te stellen. + Om het resultaat
vast te stellen v/d initiële behandeling. Om prognose te bepalen. + Om een verdere behandelingsplanning te
maken (bv. parodontale chirurgie).
8. Weet dat elk instrument een specifieke procedure heeft.
9. Kan de verschillende kenmerken van een meetinstrument beschrijven.
Pocketsonde meetinstrument.
College: NICPP 12-02-2016
* Doel NICPP: het ‘Niet Invasieve Cariës Preventie Programma’ is gebaseerd op een preventief beleid, zowel bij de
aanwezigheid van glazuurcariës als bij de preventie van cariës.
* Huidige standpunt:
- Alle restauratieve procedures die gericht zijn op de behandeling van cariës geven schadelijke bijwerkingen.
- Door toename aan kennis en mogelijkheden over cariësdiagnostiek, het effect van preventieve behandelingen en
verbeterde vulmaterialen heeft er een verschuiving plaatsgevonden van restauratieve naar preventieve
behandeling van cariës.
- Gericht op minimaal invasieve tandheelkunde: er wordt zo min mogelijk weefsel opgeofferd. De restauratie wordt
zo klein mogelijk gehouden.
- In tegenstelling tot de traditionele principes van Black (veel, ook gezond, weefsel wordt opgeofferd).
* De NCIPP is afgeleid van:
- Nexo-methode: kinderen een gezond gebit laten houden tegen zo laag mogelijke kosten, door:
o Educatie
o Intensieve training goede mondhygiëne
o Vroegtijdige professionele niet-restauratieve interventie
- Officiële naam: NOCTP methode: non-operative cariës treatment and prevention.
4
College: Mondgezondheid meten Periode: 2
● Gezondheid volgens e gezondheidsraad en ZonMw (2010) = gezondheid is het vermogen om zich aan te passen en
een eigen regie te voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven.
● Mondgezondheid = mondgezondheid is te meten op het niveau: - Het klinische, pathofysiologische beeld
- Functionaliteit van de mond
- Omliggende weefsels
- Het individuele functioneren
- Het sociaal en maatschappelijk participeren
● Normatieve mondgezondheid = perspectief MH: normatief(perspectief professional) goed vast te stellen.
● Subjectieve/ zelf ervaren mondgezondheid = perspectief pt: ervaren (subjectieve) mondgezondheid wijkt vaak af
van de normatieve mondgezondheid. Er is blijkbaar een verschil tussen niet ziek voelen en gezond zijn (en andersom).
● Ontstekingskenmerken = - Rubor: roodheid
- Calor: warmte
- Tumor: zwelling
- Dolor: pijn
- Functio laesa: functie vermindering
● Multicausale theorie = plaquefactoren: retentiefactoren, pathogeniteit & co-factoren.
● Co-factoren = roken, stress, systeemaandoeningen, medicijnen, hormonen, erfelijkheid
● Risico-indicatoren = klinisch waarneembare condities mondgezondheid: rubor, calor, tumor, dolor, functio laesa.
Meetbaar fenomeen dat aangeeft dat er een risico bestaat. Bv. neiging tot bloeden, pusafvloed, pocketsondeerdiepte,
recessie, mobiliteit, cariës, laesies harde/zachte weefsels.
● Risico-factoren = vb. Slechte mondhygiëne, ongezond dieet, roken, medicijnen, stress. De aanwezigheid van deze
(pathogene) factoren verhogen de kans/het risico op ziekte.
● Kwantificeren = door metingen zorgvuldig uit te voeren en correct te interpreteren is de mondgezondheid objectief
in getallen uit te drukken.
● Definitieve uitkomsten = bestaan uit resultaatmetingen met een directe klinische relevantie voor de pt.
● Surrogaat uitkomsten = hebben geen duidelijke directe betekenis voor de pt. Deze wordt meestal aangenomen als
voorloper van een definitieve uitkomstmaat.
● Betrouwbaarheid = hoe nauwkeurig zijn de metingen? Bij herhaling dien je hetzelfde meetresultaat te krijgen.
● Validiteit = meet je wat je beweert te meten?
* Leerdoelen:
1. Kent de definities van gezondheid en mondgezondheid.
Zie hierboven.
2. Begrijpt dat mondgezondheid te benaderen is vanuit verschillende perspectieven.
Normatieve en subjectieve mondgezondheid.
3. Kent de begrippen risicofactoren en –indicatoren.
Risicofactor = de aanwezigheid van deze (pathogene) factoren verhogen de kans/het risico op ziekte.
Risico-indicator = meetbaar fenomeen dat aangeeft dat er een risico bestaat.
4. Kent de begrippen surrogaat uitkomsten en definitieve uitkomsten.
Zie hierboven.
5. Kent criteria validiteit en betrouwbaarheid en kan deze toepassen.
6. Begrijpt dat validiteit en betrouwbaarheid de belangrijkste criteria zijn bij het beoordelen van de correctheid van de
(mondgezondheid-) metingen.
College: Meetinstrumentarium 01-02-2016
* Verschillende perspectieven:
- Behandelaar (MH)
- Patiënt
- Zorg autoriteiten (overheid en zorgverzekeraars)
1
,* Doel van meten BEHANDELAAR: * Doel van meten PATIENT: * Doel van meten ZORG AUTORITEITEN:
- Analyseren mondgezondheid (lange - De mondgezondheid inzichtelijk - Controleren of MH op de juiste
termijn) maken wijze tot een behandelvoorstel
- Stellen diagnose - Probleembesef creëren komen
- Opstellen behandelplan - Behandelplan onderbouwen - Controleren of er terecht wordt
- Analyseren van zelfzorg - Motiveren gedeclareerd
- Evalueren behandelresultaat - Effect v/d zelfzorg inzichtelijk - Indirect zorggebruik in kaart
- Risico’s inschatten maken / evalueren brengen en zorguitgaven reguleren
- Interpreteren tandheelkundig - MH instructie baseren op
wetenschappelijke meetresultaat
onderzoeksresultaten
* Veel voorkomende meetinstrumenten:
➢ Plaque indices / scores:
- PCR [plaque control record] wel / geen plaque (vloeistof).
- PI [plaque index] dikte v/d plaque categoriseren (pocketsonde).
- QHPI [quigley Hein plaque index] uitgebreidheid v/d plaque categoriseren (vloeistof).
➢ Bloeding indices / scores:
- BOP [bleeding on probing] wel / geen bloeding (pocketsonde).
- EIBI [eastman interdental bleeding index] wel / geen bloeding (houten tandenstoker).
- BOMP [bleeding on marginal probing] wel / geen bloeding (pocketsonde).
- SBI [sulcus bleeding index] mate van bloeding, roodheid en zwelling categoriseren (pocketsonde).
- PBI [papillary bleeding index] mate van bloeding categoriseren (pocketsonde).
➢ Cariës indices / scores:
- DMFT [decayed missing filled tooth] aantal aangedane elementen kwantificeren (min 3e M) (visuele inspectie).
- DMFS [decayed missing filled surfaces] aantal aangedane vlakken kwantificeren (min 3e M) (visuele inspectie).
- ICDAS [interdental cariës detection assessment system] mate van caries progressieve categoriseren (visuele inspectie).
➢ Gingivitis idices / scores:
- GI [gingival index] mate van bloeding, roodheid en zwelling categoriseren (pocketsonde).
- MGI [modified gingival index] mate van spontane bloeding, roodheid en zwelling categoriseren (visuele inspectie).
➢ Parodontitis indices / scores:
- DPSI [dutch periodental screening index] Parodontale gezondheid categoriseren (pocketsonde).
- PISA [periodental inflamed surface area] Parodontale ontstekingsoppervlak kwantificeren (pocketsonde).
- PPD [parodontium status] (pocketsonde).
- PRA [periodental risk assessment] risico op progressie parodontitis categoriseren (pocketsonde, rontgen,
anamnese en visuele inspectie).
* LET OP: er zijn ook andere instrumenten: esthetiek, gebitslijtage, functie, tandsteen, halitose (foetor ex ore), pijn, etc.
* Kenmerken meetinstrumenten:
❖ Bleeding on Probing:
Wanneer geïndiceerd / doelen: - Om de gezondheid v/h parodontium te meten.*
* Afhankelijk van fase in het - Om het risico op progressie van parodontitis te meten.*
behandeltraject en andere - Om de mate van zelfzorg te meten.*
klinische parameters. - Om een behandelplan te bepalen (i.c.m. andere klinische parameters.*
Wat meet het instrument: Percentage bloeding na het sonderen v/d pocketbodem.
Procedure van het meten: Boek Dental hygiëne pp 325
Bedreiging validiteit: - Wanneer de bloedingneiging beïnvloed wordt (roken, medicatie, trauma door
te hard sonderen).
- Meting na instrumentatie.
Bedreiging betrouwbaarheid: - Als er bij herhaalde metingen geen rekening houdt met de omstandigheden
beschreven in de linker kolom.
- De procedure niet goed opgevolgd wordt.
❖ Eastman interdental bleeding index:
Wanneer geïndiceerd / doelen: - Wanneer je de gezondheid van interdentale gingivitis / papil wil meten om de
parodontale situatie in kaart te brengen.
2
, - Om de effectiviteit v/d interdentale reiniging (zelfzorg) te meten.
Wat meet het instrument: Percentage interdentale bloeding.
Procedure van het meten: http://onlinelibrary.wiley.com/wol1/doi/10.1034/j.1600051x.2002.290302.x/full
Bedreiging validiteit: - Tijd tussen laatste poetsbeurt en meting.
- Oppervlakte ruwheid (structuur, tandsteen, arrested cariës / remineralisatie).
Bedreiging betrouwbaarheid: Bij herhaalde metingen geen rekening houdt met de omstandigheden
beschreven in de linker kolom.
❖ Dutch periodontal screening index:
Wanneer geïndiceerd / doelen: - Periodieke screening v/d Parodontale situatie.
- Parodontale behandelbehoefte vast stellen.
Wat meet het instrument: Ontsteking, retentie factoren, pocketdiepte en aanhechtingsverlies.
Procedure van het meten: http://onlinelibrary.wiley.com/wol1/doi/10.1111/j.1600051X.2009.01495.x/full
Bedreiging validiteit: - Wanneer de bloedingneiging beïnvloed wordt (roken, medicatie, trauma door
te hard sonderen).
- Meting na instrumentatie.
Bedreiging betrouwbaarheid: - Foutief hanteren v/d pocketsonde.
- Als er bij herhaalde metingen geen rekening houdt met de omstandigheden
beschreven in de linker kolom.
- Foutieve interpretatie v/d waarneming.
❖ Plaque control record:
Wanneer geïndiceerd / doelen: - Om de effectiviteit v/d zelfzorg te meten.*
- Om de pt risicobewust te maken.*
- Om de pt te instrueren en motiveren.*
- Om de recall termijn te bepalen (i.c.m. andere klinische parameters.*
- Percentage met plaque bedekte dental vlakken.*
Wat meet het instrument: Percentage met plaque bedekte dental vlakken.
Procedure van het meten: http://www.mah.se/CAPP/Methods-and-Indices/Oral-Hygiene- Indices/Plaque-
Control-Record/
Bedreiging validiteit: - Tijd tussen poetsbeurt en meting.
- Oppervlakte ruwheid (structuur, arrested cariës / remineralisatie).
Bedreiging betrouwbaarheid: - Als je bij herhaalde metingen geen rekening houdt met de omstandigheden
beschreven in de linker kolom.
- De procedure niet goed opgevolgd wordt.
* Peodontium status:
Wanneer geïndiceerd / doelen: - Wanneer de mate van Parodontale ontsteking en afbraak in kaart gebracht
dient te worden.
- Om de juiste diagnose te stellen.*
- Om een voorlopig behandelplan op te stellen.*
- Om het resultaat vast te stellen v/d initiële behandeling.
- Om prognose te bepalen.*
- Om een verdere behandelingsplanning te maken (bv. parodontale chirurgie).*
Wat meet het instrument: Bloeding, pocketdiepte, mobiliteit, furcatie, plaque en aanhechtingsverlies.
Procedure van het meten: Boek Dental hygiëne pp 315.
Bedreiging validiteit: - Wanneer de bloedingneiging beïnvloed wordt (roken, medicatie, trauma door
te hard sonderen).
- Meting na instrumentatie.
Bedreiging betrouwbaarheid: - Foutief hanteren v/d pocketsonde.
- Hoeveelheiddruk.
- Als de procedure niet goed opgevolgd wordt.
- Foutieve interpretatie v/d waarneming.
- Aanwezigheid tandsteen / restauraties.
3
, * Leerdoelen:
1. Begrijpt dat mondgezondheid te benaderen is vanuit verschillende perspectieven.
Behandelaar (MH), patiënt en zorg autoriteiten (overheid en zorgverzekeraars).
2. Kent de begrippen risicofactoren en risico-indicatoren.
Risicofactor = geeft een risico op een ziekte. Bv. roken.
Risico-indicator = meetbaar fenomeen. Bv. bloeding bij pocket.
3. Kent de begrippen surrogaat uitkomsten en definitieve uitkomsten.
Surrogaat uitkomsten = de pt kan er nog geen last van hebben. Bv. verdiepte pockets, bloedingen.
Definitieve uitkomsten = de pt heeft er last van. bv. cariës.
4. Weet wat de criteria validiteit en betrouwbaarheid inhouden en kan deze toepassen.
Validiteit = meet je wat je beweert te meten?
Betrouwbaarheid = hoe nauwkeurig zijn de metingen? Bij herhaling dien je hetzelfde meetresultaat te krijgen.
5. Begrijpt dat het ‘meten’ van de mondgezondheid onlosmakelijk verbonden is met de termen validiteit en
betrouwbaarheid.
6. Kent het doel van het meten (vanuit verschillende perspectieven).
7. Maakt kennis met verschillende meetinstrumenten.
-- Bleeding on Probing om de gezondheid v/h parodontium te meten. + Om het risico op progressie van
parodontitis te meten. + Om de mate van zelfzorg te meten. + Om een behandelplan te bepalen (i.c.m. andere
klinische parameters.
-- Eastman interdental bleeding index wanneer je de gezondheid van interdentale gingivitis / papil wil
meten om de parodontale situatie in kaart te brengen. + Om de effectiviteit v/d interdentale reiniging
(zelfzorg) te meten.
-- Dutch periodontal screening index periodieke screening v/d Parodontale situatie. + Parodontale
behandelbehoefte vast stellen. + Om de effectiviteit v/d zelfzorg te meten.
-- Plaque control record om de pt risicobewust te maken. + Om de pt te instrueren en motiveren. + Om de
recall termijn te bepalen (i.c.m. andere klinische parameters. + Percentage met plaque bedekte dental vlakken.
-- Peodontium status wanneer de mate van Parodontale ontsteking en afbraak in kaart gebracht dient te
worden. + Om de juiste diagnose te stellen. + Om een voorlopig behandelplan op te stellen. + Om het resultaat
vast te stellen v/d initiële behandeling. Om prognose te bepalen. + Om een verdere behandelingsplanning te
maken (bv. parodontale chirurgie).
8. Weet dat elk instrument een specifieke procedure heeft.
9. Kan de verschillende kenmerken van een meetinstrument beschrijven.
Pocketsonde meetinstrument.
College: NICPP 12-02-2016
* Doel NICPP: het ‘Niet Invasieve Cariës Preventie Programma’ is gebaseerd op een preventief beleid, zowel bij de
aanwezigheid van glazuurcariës als bij de preventie van cariës.
* Huidige standpunt:
- Alle restauratieve procedures die gericht zijn op de behandeling van cariës geven schadelijke bijwerkingen.
- Door toename aan kennis en mogelijkheden over cariësdiagnostiek, het effect van preventieve behandelingen en
verbeterde vulmaterialen heeft er een verschuiving plaatsgevonden van restauratieve naar preventieve
behandeling van cariës.
- Gericht op minimaal invasieve tandheelkunde: er wordt zo min mogelijk weefsel opgeofferd. De restauratie wordt
zo klein mogelijk gehouden.
- In tegenstelling tot de traditionele principes van Black (veel, ook gezond, weefsel wordt opgeofferd).
* De NCIPP is afgeleid van:
- Nexo-methode: kinderen een gezond gebit laten houden tegen zo laag mogelijke kosten, door:
o Educatie
o Intensieve training goede mondhygiëne
o Vroegtijdige professionele niet-restauratieve interventie
- Officiële naam: NOCTP methode: non-operative cariës treatment and prevention.
4
