START IN DE JURIDISCHE
WERELD 2
HANZE HOGESCHOOL GRONINGEN 11 oktober 2023
,Inhoudsopgave
Samenvatting boek........................................................................................................................................ 2
Hoofdstuk 2..........................................................................................................................................................2
§2.2 Rechtshandeling.......................................................................................................................................2
§2.3 Overeenkomsten......................................................................................................................................7
§2.4 Nakoming, tekortkoming in de nakoming en de gevolgen daarvan......................................................13
§2.5 Verbintenissen uit de wet......................................................................................................................22
§2.6 Onrechtmatige daad..............................................................................................................................22
§2.7 Aansprakelijkheid voor personen en zaken...........................................................................................24
§2.9 Inleiding goederenrecht.........................................................................................................................26
§2.10 Overdracht (algemeen)........................................................................................................................32
§2.11 Overdracht van registergoederen........................................................................................................33
§2.12 Overdracht van roerende zaken (niet-registergoederen)....................................................................34
§2.13 Derdenbescherming............................................................................................................................36
§2.14 Samenhang contracten- en goederenrecht.........................................................................................39
1
,Samenvatting boek
Basisboek recht, 17e druk
Mr O.A.P van der Roest
Hoofdstuk 2
§2.2 Rechtshandeling
Aanbod en aanvaarding zijn beide aan te merken als rechtshandelingen.
§2.2.1 Begrip rechtshandeling
Onderscheid tussen rechtsfeiten en andere feiten, en rechtshandelingen en feitelijke handelingen,
wordt het begrip rechtshandeling besproken.
Rechtsfeiten en andere feiten
Feiten die belangrijk zijn voor het recht – rechtsfeiten. Aan deze feiten verbindt het recht een
rechtsgevolg.
Vb; A ruimt zijn zolder op en zet een radio, bankstel en lampen bij het grofvuil. Vuil wordt die dag
opgehaald. Rechtsfeit. Art 5:18 bw verbindt hieraan dat het rechtsgevolg van A de eigendom van deze
zaken verliest.
Fieten waar geen rechtsgevolg aan is gekoppeld – andere feiten
Vb; fietsen naar school. Avondje stappen
Bloot rechtsfeit
= rechtsfeiten waarbij het rechtsgevolg intreedt zonder dat daarvoor een menselijke handeling nodig
is.
Vb.; geboorte van een kind
Vb; meerderjarig worden
Vb; overlijden
Rechtshandelingen en feitelijke handelingen
Rechtshandeling
= sprake van wanneer de menselijke handeling is gericht op het intreden van een rechtsgevolg
Vb; koop ovk
Feitelijke handeling
= rechtsgevolg treedt in zonder dat de menselijke handeling gericht is geweest op het intreden van
het rechtsgevolg. Kan rechtmatig en onrechtmatig en wordt ook zo onderscheiden.
Vb; A slaat B in de kroeg. B heeft een gebroken neus en daardoor schade van €1500. De wil van A was
wel gericht op het slaan van B, maar niet op het intreden van het daaraan verbonden rechtsgevolg,
schadevergoeding. Er is sprake van een feitelijke handeling van A die jegens B een onrechtmatige
daad oplevert.
Wettelijke regeling
Art 3:33 bw
Een rechtshandeling vereist een op een rechtsgevolg gerichte wil die zich door een verklaring heeft
geopenbaard.
Verklaring geopenbaard: art 3:37 lid 1 – kan in iedere vorm geschieden -> mondeling of schriftelijk.
Zelfs in gedragingen besloten liggen, zoals knikken of je handopsteken tijdens een veiling.
§2.2.2 Eenzijdige en meerzijdige rechtshandelingen
Eenzijdige rechtshandeling
2
, De wilsverklaring van 1 persoon is voldoende voor het ontstaan van het rechtsgevolg. Vaak gericht
naar een ander. Dan is er sprake van een eenzijdig gerichte rechtshandeling.
Vb; A biedt B stenen aan voor €200. – doen van een aanbod
Vb; B verklaart aan A de stenen te willen kopen voor €200. – aanvaarding
Vb; opzeggen van huurovk
Vb; ontslag op staande voet
Meerzijdige rechtshandeling
Voor het ontstaan van een rechtsgevolg zijn er twee of meer personen nodig. Deze is per definitie tot
een ander gericht.
Vb; A biedt B een caravan aan voor €2000. B accepteert het aanbod van A.
Aanbod en aanvaarding als eenzijdige rechtshandeling. Wil en verklaring moeten overeenstemmen,
dat is het geval. A heeft nu de plicht de caravan te leveren en heeft het recht op betaling. B is nu de
plicht het bedrag te betalen en het recht op de caravan.
§2.2.3 Moment waarop de rechtshandeling werking heeft
Gerichte rechtshandeling? Rechtshandeling moet om werking te hebben de ander hebben bereikt,
art 3:37 lid 3 bw.
Schriftelijke wilsverklaring? Mag ervan uitgaan dat wanneer de verklaring wordt toegezonden ook de
ontvanger heeft bereikt. Wet gaat uit van genuanceerde ontvangsttheorie, zelfde artikel, tweede zin.
Niet tijdig lezen of weggegooid door partner is eigen handelen van ontvanger. Zijn probleem,
rechtshandeling treedt wel in.
§2.2.4 Ongeldigheid van rechtshandelingen
Aan eenzijdige en meerzijdige ovk kunnen allerlei gebreken hangen die ongeldigheid van de
rechtshandeling oplevert.
Nietigheid
Nietige rechtshandeling is een rechtshandeling die niet geldig is en ook nooit geldig is geweest. De
rechtshandeling bestaat in dat geval niet. Niet nodig om op nietigheid een beroep te doen, rechter zal
dit zelf constateren.
Vernietigbaarheid
Is er sprake van vernietigbaarheid? Dan mag degene die tot vernietiging bevoegd is beslissen of hij de
rechtshandeling wil vernietigen of in stand wil laten.
Indien de rechtshandeling wordt vernietigd, dan geschiedt dit met terugwerkende kracht. Wil zeggen
dat het terugwerkt tot het tijdstip waarop de rechtshandeling is verricht, art 3:53 lid 1 bw. Na
vernietiging wordt geacht dat de rechtshandeling vanaf het begin ongeldig was
Verschil: Vernietigen is een bevoegdheid. Je hebt de keuze om wel of niet te vernietigen. Zo niet, dan
blijft de rechtshandeling geldig.
Vernietiging geschiedt door een buitengerechtelijke verklaring of door rechterlijke uitspraak, art 3:49
bw
Gevolgen van nietigheid en vernietigbaarheid met betrekking tot verrichte prestatie
Rechtshandeling nietig – nooit geldig geweest
Rechtshandeling vernietigd – nooit geldig geweest te zijn
Beide zonder rechtsgrond verricht. Wordt aangeduid met de term onverschuldigde betaling. Degene
die onverschuldigd heeft betaald, is gerechtigd het gepresteerde van de ontvanger terug te vorderen,
art 6:203 bw.
§2.2.5 Gronden voor ongeldigheid van rechtshandelingen
3
WERELD 2
HANZE HOGESCHOOL GRONINGEN 11 oktober 2023
,Inhoudsopgave
Samenvatting boek........................................................................................................................................ 2
Hoofdstuk 2..........................................................................................................................................................2
§2.2 Rechtshandeling.......................................................................................................................................2
§2.3 Overeenkomsten......................................................................................................................................7
§2.4 Nakoming, tekortkoming in de nakoming en de gevolgen daarvan......................................................13
§2.5 Verbintenissen uit de wet......................................................................................................................22
§2.6 Onrechtmatige daad..............................................................................................................................22
§2.7 Aansprakelijkheid voor personen en zaken...........................................................................................24
§2.9 Inleiding goederenrecht.........................................................................................................................26
§2.10 Overdracht (algemeen)........................................................................................................................32
§2.11 Overdracht van registergoederen........................................................................................................33
§2.12 Overdracht van roerende zaken (niet-registergoederen)....................................................................34
§2.13 Derdenbescherming............................................................................................................................36
§2.14 Samenhang contracten- en goederenrecht.........................................................................................39
1
,Samenvatting boek
Basisboek recht, 17e druk
Mr O.A.P van der Roest
Hoofdstuk 2
§2.2 Rechtshandeling
Aanbod en aanvaarding zijn beide aan te merken als rechtshandelingen.
§2.2.1 Begrip rechtshandeling
Onderscheid tussen rechtsfeiten en andere feiten, en rechtshandelingen en feitelijke handelingen,
wordt het begrip rechtshandeling besproken.
Rechtsfeiten en andere feiten
Feiten die belangrijk zijn voor het recht – rechtsfeiten. Aan deze feiten verbindt het recht een
rechtsgevolg.
Vb; A ruimt zijn zolder op en zet een radio, bankstel en lampen bij het grofvuil. Vuil wordt die dag
opgehaald. Rechtsfeit. Art 5:18 bw verbindt hieraan dat het rechtsgevolg van A de eigendom van deze
zaken verliest.
Fieten waar geen rechtsgevolg aan is gekoppeld – andere feiten
Vb; fietsen naar school. Avondje stappen
Bloot rechtsfeit
= rechtsfeiten waarbij het rechtsgevolg intreedt zonder dat daarvoor een menselijke handeling nodig
is.
Vb.; geboorte van een kind
Vb; meerderjarig worden
Vb; overlijden
Rechtshandelingen en feitelijke handelingen
Rechtshandeling
= sprake van wanneer de menselijke handeling is gericht op het intreden van een rechtsgevolg
Vb; koop ovk
Feitelijke handeling
= rechtsgevolg treedt in zonder dat de menselijke handeling gericht is geweest op het intreden van
het rechtsgevolg. Kan rechtmatig en onrechtmatig en wordt ook zo onderscheiden.
Vb; A slaat B in de kroeg. B heeft een gebroken neus en daardoor schade van €1500. De wil van A was
wel gericht op het slaan van B, maar niet op het intreden van het daaraan verbonden rechtsgevolg,
schadevergoeding. Er is sprake van een feitelijke handeling van A die jegens B een onrechtmatige
daad oplevert.
Wettelijke regeling
Art 3:33 bw
Een rechtshandeling vereist een op een rechtsgevolg gerichte wil die zich door een verklaring heeft
geopenbaard.
Verklaring geopenbaard: art 3:37 lid 1 – kan in iedere vorm geschieden -> mondeling of schriftelijk.
Zelfs in gedragingen besloten liggen, zoals knikken of je handopsteken tijdens een veiling.
§2.2.2 Eenzijdige en meerzijdige rechtshandelingen
Eenzijdige rechtshandeling
2
, De wilsverklaring van 1 persoon is voldoende voor het ontstaan van het rechtsgevolg. Vaak gericht
naar een ander. Dan is er sprake van een eenzijdig gerichte rechtshandeling.
Vb; A biedt B stenen aan voor €200. – doen van een aanbod
Vb; B verklaart aan A de stenen te willen kopen voor €200. – aanvaarding
Vb; opzeggen van huurovk
Vb; ontslag op staande voet
Meerzijdige rechtshandeling
Voor het ontstaan van een rechtsgevolg zijn er twee of meer personen nodig. Deze is per definitie tot
een ander gericht.
Vb; A biedt B een caravan aan voor €2000. B accepteert het aanbod van A.
Aanbod en aanvaarding als eenzijdige rechtshandeling. Wil en verklaring moeten overeenstemmen,
dat is het geval. A heeft nu de plicht de caravan te leveren en heeft het recht op betaling. B is nu de
plicht het bedrag te betalen en het recht op de caravan.
§2.2.3 Moment waarop de rechtshandeling werking heeft
Gerichte rechtshandeling? Rechtshandeling moet om werking te hebben de ander hebben bereikt,
art 3:37 lid 3 bw.
Schriftelijke wilsverklaring? Mag ervan uitgaan dat wanneer de verklaring wordt toegezonden ook de
ontvanger heeft bereikt. Wet gaat uit van genuanceerde ontvangsttheorie, zelfde artikel, tweede zin.
Niet tijdig lezen of weggegooid door partner is eigen handelen van ontvanger. Zijn probleem,
rechtshandeling treedt wel in.
§2.2.4 Ongeldigheid van rechtshandelingen
Aan eenzijdige en meerzijdige ovk kunnen allerlei gebreken hangen die ongeldigheid van de
rechtshandeling oplevert.
Nietigheid
Nietige rechtshandeling is een rechtshandeling die niet geldig is en ook nooit geldig is geweest. De
rechtshandeling bestaat in dat geval niet. Niet nodig om op nietigheid een beroep te doen, rechter zal
dit zelf constateren.
Vernietigbaarheid
Is er sprake van vernietigbaarheid? Dan mag degene die tot vernietiging bevoegd is beslissen of hij de
rechtshandeling wil vernietigen of in stand wil laten.
Indien de rechtshandeling wordt vernietigd, dan geschiedt dit met terugwerkende kracht. Wil zeggen
dat het terugwerkt tot het tijdstip waarop de rechtshandeling is verricht, art 3:53 lid 1 bw. Na
vernietiging wordt geacht dat de rechtshandeling vanaf het begin ongeldig was
Verschil: Vernietigen is een bevoegdheid. Je hebt de keuze om wel of niet te vernietigen. Zo niet, dan
blijft de rechtshandeling geldig.
Vernietiging geschiedt door een buitengerechtelijke verklaring of door rechterlijke uitspraak, art 3:49
bw
Gevolgen van nietigheid en vernietigbaarheid met betrekking tot verrichte prestatie
Rechtshandeling nietig – nooit geldig geweest
Rechtshandeling vernietigd – nooit geldig geweest te zijn
Beide zonder rechtsgrond verricht. Wordt aangeduid met de term onverschuldigde betaling. Degene
die onverschuldigd heeft betaald, is gerechtigd het gepresteerde van de ontvanger terug te vorderen,
art 6:203 bw.
§2.2.5 Gronden voor ongeldigheid van rechtshandelingen
3
