Samenvatting Preventie en Bestraffing van Criminaliteit

Week 1: Van resocialisatie naar risk society

(Garland, 2000)
Garland, D. (2000). The culture of high crime societies. British Journal of Criminology, 40(3), 347-375.
https://doi.org/10.1093/bjc/40.3.347

(Zedner, 2007)
Zedner, L. (2007). Pre-crime and post-criminology? Theoretical Criminology, 11(2), 261-281.
https://doi.org/10.1177/1362480607075851

Hoorcollege
Penal-welfare state (1950-1970/80)
Kenmerken:
 Welvaartsmaatschappij 1960-1970 (1990 NL)
 Oorzaken van criminaliteit:
o Sociale omgeving
o Maatschappelijke kansen
 Staat is verantwoordelijk voor dit probleem
 Straffen gericht op corrigeren van afwijkend gedrag, doel is resocialisatie
 Grote rol voor experts
 Daders staan centraal

Waar komt dit idee vandaan?
 Bredere populariteit van de verzorgingsstaat
 Opkomst van experts en professionals
 Modernistisch idee over de samenleving: technisch, niet emotioneel
 Support van de middenklasse & elite

Kritische noten over dit discourse:
 Leuk in theorie, werkt het ook in de praktijk?
 Wie zijn eigenlijk die experts?
 Staat als de centrale actor?
 Wie is dan die ‘normale’ burger?

Penal welfarism in crisis: post 1970s
 Kritiek komt uit twee hoeken:
o Het systeem werkt niet want het is niet rechtvaardig
→ Idealistisch idee van de middenklasse die werd opgelegd aan de lagere klassen
(VS)
o Het systeem werkt niet want het is te ‘soft’ → Criminaliteit werd de normaalste zaak
van de wereld en verdween niet, penal welfarism faalde in de aanpak van
criminaliteit

→ De opkomst van de veiligheidsmaatschappij

Overgang van resocialisatie naar risicomanagement (1970-1980)
→ Verandering in perceptie van veiligheid en maatregelen
1970/80: VS & VK
1990: NL

High crime society:

,  Criminologies of everyday life
 Groter gevoel van zekerheid en controle
 Vertaalt zich in 2 nieuwe ontwikkelingen

Kenmerken van ‘crime complex’ volgens Garland:
 Criminaliteit onderdeel van het dagelijks leven
 Grotere rol voor private bedrijven
 Crime consciousness in media en publiek discourse
 Criminaliteit op politieke agenda
 (Potentiële) slachtoffers centraal
 Staat ineffectief
 Emotionele dimensie van criminaliteit

Trend 1: Harder straffen
 Resocialisatie: Van romantisch naar realistisch
o Van nadruk resocialisatie naar vergelding
o Resocialisatie is afhankelijk van het gedrag van de gedetineerde
o Niet de dader centraal maar de slachtoffers en samenleving als geheel

Trend 2: Preventief optreden tegen criminaliteit
 Voorkomen is beter dan genezen
o Nadruk op het voorkomen van criminaliteit
o Bredere trend van individualisering en terugtrekkende overheid →
Responsabilisering
o Public-private partnerships

De veiligheidsmaatschappij (post-1980)
Veiligheidsdenken (Zedner):
1. Preventieve blik op veiligheid
2. Shift van crimineel gedrag naar risico & risico management
3. Nadruk op het voorkomen of minimaliseren van schade

Wat is de rol van criminologie?
Voorbeeld: De strijd tegen witwassen en financiering terrorisme
 De logica:
o Banken en financiële instituties dragen verantwoordelijkheid voor het veilig houden
van het financiële stelsel
o Door monitoring en verzamelen data kunnen we risico-indeling maken van
verschillende transacties
o Voorkomen van financieel crimineel gedrag
 Kenmerken van ML/TF (Money Laundering & Terrorism Financing) bestrijding:
o Financiële criminaliteit onderdeel van het dagelijks leven
o Grotere rol voor banken en financiële instituties
o Preventieve maatregel financiële veiligheid
o Public-private samenwerking
o Gericht op meten, monitoren en ingrijpen
 Sluit aan bij kenmerken van ‘crime complex’:
o Criminaliteit onderdeel van het dagelijks leven
o Grotere rol voor private bedrijven / staat ineffectief
o Crime consciousness in media en publiek discourse
o Criminaliteit op politieke agenda

, o (Potentiële) slachtoffers centraal

Kritische noten bij veiligheidsmaatschappij:
 Is het wel echt zo nieuws en anders?
 Is een risico-analyse objectief?
 Die nieuwe veiligheidsactoren, hoe houden we die verantwoordelijk?
 Wil ik wel gemonitord worden, en wat is de rol van die technologieën dan eigenlijk?
 Werken die zwaardere straffen wel? → Hoorcollege 2

Samengevat:
Resocialisatie Risicodenken
 Criminaliteit als sociaal vraagstuk  Criminaliteit alledaagse realiteit
 Nadruk op resocialisatie  Nadruk op straffem
 Dader staat centraal  Slachtoffer staat centraal
 Staat als verantwoordelijk  Responsabilisering van burgers en
 Kennisproductie door experts private sector
 Kennisproductie door politie & justitie

Gardner
Het probleem:
 Van penal welfarism naar risk society
o Hoge criminaliteitscijfers → Criminaliteit onderdeel van dagelijks leven
o Penal welfarism faalde
 Trends:
o Focus op preventie i.p.v. achteraf straffen & resocialisatie
 Samenwerking tussen de publieke en private sector
 Responsabilisering
o Harder straffen
 Beveiligen van de samenleving en risicomanagement
 Meer oog voor de slachtoffers (nieuwe, collectieve betekenis: iedereen kan
slachtoffer worden)
Historische ontwikkelingen:
 Sinds WWII namen experts de beslissingen
 Rond 1960-70 kwam criminaliteit op de politieke agenda
 Verschuiving van professionals naar de publieke opinie
 Dit kwam niet door manipulatie in de media, misrepresentatie van beleid of hogere
criminaliteitscijfers
 Waardoor dan wel?
Een nieuwe ervaring van criminaliteit (1960-70):
 Hoge criminaliteitscijfers werden onderdeel van het dagelijks leven in VS & VK
 Er ontstond een nieuwe collectieve ervaring van criminaliteit
 Vooral belangrijk was de ervaring van de ‘professional middle class’ / ‘liberal elites’
o Politieke en economische belangen → Het meeste baat bij veranderingen in beleid
o Een beschaafde houding t.o.v. criminaliteit (behandelen, sociale omgeving als
oorzaak etc.) was een cultureel onderscheid met de lagere klassen
o Grote sociale afstand tot criminaliteit
→ Zagen criminaliteit als een sociaal probleem, wat ontstond door slechte sociale
omstandigheden
 Hun invloed is echter afgenomen
o Politiek bepaalt beleid i.p.v. experts