Samenvatting economie van de gezondheidszorg
Hoofdstuk 11: Marktordening in de gezondheidszorg
Tussen de drie marktpartijen is de informatie vaak asymmetrisch (ongelijk) verdeeld. De relatief slecht
geïnformeerde partij is de principaal en de relatief goed geïnformeerde partij is de agent.
Als beide partij verschillende belangen hebben bestaat het risico dat de agent zijn informatievoorsprong
uitbuit ten koste van de principaal. Er is dan sprake van een principaal-agentprobleem.
Principaal-agentprobleem kan verminderd worden door het verkleinen van de asymmetrische informatie en
door het gelijkstellen van de belangen. Dit kan door middel van contracten, organisatorische integraties,
gedragsregels en overheidsregels.
Principaal-agentproblemen in de gezondheidzorg
Markt Principaal Agent Probleem Institutionele remedies
Zorgverlening Patiënt Zorgaanbieder Aanbod Opleidingseisen
geïnduceerde
vraag
Inferieure Toelatingseisen,
kwaliteit behandelingsrichtlijnen,
kwaliteit toezicht,
ethische gedragscode,
verbod op
winstuitkering,
aanbodregulering,
prijsregulering
Zorgverzekering Verzekeraar Verzekerde Moral hazard Eigen betalingen
Verzekeraar Aspirant- Antiselectie Verplichte verzekering,
verzekerde risicoverevening
Verzekerde Verzekeraar Inferieure Zorgplicht verzekeraars
zorginkoop
Insolventie Solvabiliteitseisen
Zorginkoop Verzekeraar Zorgaanbieder Aanbod Aanbodregulering,
geïnduceerde prijsregulering
moral hazard
Ondoelmatige Onafhankelijke
zorg indicatiestelling
Drie vormen van concurrentie
Concurrentie op de markt
o Wanneer aanbieders direct met elkaar concurreren om de gunst van consumenten die vrij
kunnen kiezen voor de aanbieder met de voor hen gunstigste prijs-kwaliteitverhouding.
o Vier voorwaarden ideale (perfecte) markt:
Groot aantal aanbieders en vragers
Homogeen product
Volledige transparantie
Vrije toe en uittreding
o Deze voorwaarden zijn zo strikt dat hieraan in de praktijk nooit volledig aan kan worden
voldaan.
Concurrentie om de markt
o Er vindt vooraf concurrentie plaats (voordat iets op de markt komt)
Hoofdstuk 11: Marktordening in de gezondheidszorg
Tussen de drie marktpartijen is de informatie vaak asymmetrisch (ongelijk) verdeeld. De relatief slecht
geïnformeerde partij is de principaal en de relatief goed geïnformeerde partij is de agent.
Als beide partij verschillende belangen hebben bestaat het risico dat de agent zijn informatievoorsprong
uitbuit ten koste van de principaal. Er is dan sprake van een principaal-agentprobleem.
Principaal-agentprobleem kan verminderd worden door het verkleinen van de asymmetrische informatie en
door het gelijkstellen van de belangen. Dit kan door middel van contracten, organisatorische integraties,
gedragsregels en overheidsregels.
Principaal-agentproblemen in de gezondheidzorg
Markt Principaal Agent Probleem Institutionele remedies
Zorgverlening Patiënt Zorgaanbieder Aanbod Opleidingseisen
geïnduceerde
vraag
Inferieure Toelatingseisen,
kwaliteit behandelingsrichtlijnen,
kwaliteit toezicht,
ethische gedragscode,
verbod op
winstuitkering,
aanbodregulering,
prijsregulering
Zorgverzekering Verzekeraar Verzekerde Moral hazard Eigen betalingen
Verzekeraar Aspirant- Antiselectie Verplichte verzekering,
verzekerde risicoverevening
Verzekerde Verzekeraar Inferieure Zorgplicht verzekeraars
zorginkoop
Insolventie Solvabiliteitseisen
Zorginkoop Verzekeraar Zorgaanbieder Aanbod Aanbodregulering,
geïnduceerde prijsregulering
moral hazard
Ondoelmatige Onafhankelijke
zorg indicatiestelling
Drie vormen van concurrentie
Concurrentie op de markt
o Wanneer aanbieders direct met elkaar concurreren om de gunst van consumenten die vrij
kunnen kiezen voor de aanbieder met de voor hen gunstigste prijs-kwaliteitverhouding.
o Vier voorwaarden ideale (perfecte) markt:
Groot aantal aanbieders en vragers
Homogeen product
Volledige transparantie
Vrije toe en uittreding
o Deze voorwaarden zijn zo strikt dat hieraan in de praktijk nooit volledig aan kan worden
voldaan.
Concurrentie om de markt
o Er vindt vooraf concurrentie plaats (voordat iets op de markt komt)
