Samenvatting begrippen kennislijn psychologie

Positieve psychologie als stroming binnen de psychologie

Ook te beschouwen als een perspectiefwisseling (paradigmawisseling). Het gaat om de verschuiving van het
(vooral) gericht zijn op problemen bij mensen naar het onderzoeken van de voorwaarden voor gelukkig en
gezond zijn

 Niet klachtgericht helpen (zoals de klinische psychologie), maar krachtgericht door het versterken van
positieve kwaliteiten.
 Door die versterking van de positieve kwaliteiten worden mensen gelukkiger.
 Niet filosoferen over geluk en liefde (zoals het humanisme), maar onderzoek doen volgens de
wetenschappelijke methode.




Programma positieve psychologie
o Onderzoeken welke eigenschappen, gedragingen, vaardigheden, kennis e.d. vooral invloed
hebben op welzijn
o Bijvoorbeeld optimisme, zingeving, zelfeffectiviteit, motivatie, flow, empathie, zelfcompassie
o Onderzoeken hoe die factoren beïnvloed kunnen worden




Positieve gezondheid volgens Machteld Huber

Gezondheid heeft met het hele leven te maken i.p.v. alleen
met het ontbreken van ziekte

Gezondheid is het vermogen om met de fysieke,
emotionele en sociale levensuitdagingen om te gaan en
zoveel mogelijk eigen regie te voeren

Huber heeft gezegd: “Zingeving, leven vanuit wat voor een
mens echt belangrijk is, is de sterkste gezond makende
kracht.”.

Positieve gezondheid is een bredere kijk op gezondheid,
uitgewerkt is zes dimensies. Met die bredere benadering
draag je bij aan het vermogen van mensen om met fysiek, emotionele en sociale
uitdagingen in het leven om te gaan. En voor zo veel mogelijk eigen regie te voeren.

Hoe werkt het?

1. Mensen die de vragenlijst invullen, kunnen met het spinnenweb in kaart brengen hoe zij hun
gezondheid ervaren. Voel je je bijvoorbeeld gelukkig of juist eenzaam? Lukt het je om de dagelijkse
dingen te doen, zoals het huishouden?
2. Zorgverleners en patiënten kunnen met die uitkomsten een heel ander gesprek voeren. Wat is voor
jou echt belangrijk?
3. Samen bedenken ze vervolgens wie (of wat) kan helpen om de situatie te verbeteren.

, Zelfcompassie

Een milde en accepterende houding ten opzichte van jezelf, waarbij je met vriendelijkheid en zorgzaamheid
reageert op wat je al overkomt

Zelfcompassie is een alternatief voor zelfwaardering en heeft 3 elementen:

1. vriendelijkheid voor jezelf
2. erkenning van gedeelde menselijkheid
3. mindfulness

Het nadeel van zelfwaardering

Zelfwaardering veronderstelt vergelijking: je bent beter of minder dan de ander

Opwaartse vergelijking:

 Jezelf vergelijken met iemand die beter is
 Leidt tot verbetering en een negatief zelfbeeld

Neerwaartse vergelijking

 Jezelf vergelijken met iemand die minder is
 Leidt tot een positief zelfbeeld




Leefstijl

Leefstijl heeft uiteraard betrekking op hoe je leeft, met name hoe dat van invloed is op je welzijn. Denk bij
leefstijl concreet aan slaapgedrag, voeding, gebruik genotsmiddelen als roken, alcohol en drugs, aan
seksualiteit, relaties, zonnebaden, lichaamsbeweging – dat zijn wel de belangrijkste componenten. Een goede
leefstijl vergroot de kans op welbevinden en een slechte leefstijl doet het omgekeerde.




Gedragsdeterminanten

Gedragsdeterminanten maken of iemand het gedrag wel of niet gaat veranderen.

 Gedragsintentie: hoe zit het met de wil om te veranderen?
 Attitude: de houding ten opzichte van het gedrag -> cognitief, affectief en conatief
 Subjectieve norm: de eigen opvatting over wat anderen normaal vinden
 Self efficacy: hoeveel vertrouwen heb je in je eigen vermogen om gedrag te veranderen? En hoe kan je
je vertrouwen verbeteren?
 Geanticipeerde spijt/morele verplichting: Hoe hoort het? En stel dat ik….
 Risico-inschatting: angst voor wat er gebeurt als je je gedrag niet verandert.
 Kennis: wat weet je?
 Bewustzijn: ben je überhaupt bewust van je gedrag en de problematische kant ervan?
 Persoonlijkheid: eigenschappen die een rol spelen.