Basiscolleges jeugddelinquentie aantekeningen UVA

Jeugddelinquentie college
Tentamen met 42 vragen en 3 antwoordalternatieven

College 1
Twee hoofdthema’s
 Je hebt twee hoofdthema’s de etiologie en interventies
 Etiologie is de beschrijving

Wat is jeugddelinquentie?
 Alle handelingen die volgens het wetboek van strafrecht strafbaar zijn gesteld?
 Alle vormen van regeloverschrijdend gedrag  overtreedt niet altijd de wet
 Wat regeloverschrijdend gedrag is, is veranderlijk over tijd

Verschil tussen werkelijke omvang van jeugddelinquentie en registraties
 Hebben alleen schatting van werkelijkheid
 Niet alle delicten worden opgemerkt
 Van niet alle delicten wordt aangifte gedaan
 Van niet alle aangiftes wordt een proces verbaal opgemaakt
 Een proces-verbaal wordt soms afgedaan met Halt
afdoening
 Rechter kan besluiten af te zien van sanctionering

Drie bronnen
 Politiecijfers
 Zelfrapportages
 Slachtofferenquêtes  samen kijken naar bronnen levert het beste beeld op. Ook
voor trends en ontwikkelingen

Toename of afname of iets van alle tijden?
 De grenzen veranderen.
 Gezien de onbetrouwbaarheid van cijfers is niet goed te praten over toe- of afname;
beter is het praten over fluctuaties

Verharding in de afgelopen 10 jaar
 HIC – high impact crimes  heeft veel impact op slachtoffers
- Vaker minderjarigen betrokken
- Aantal aangehouden minderjarige verdachten toegenomen
 Gewelddadige jonge daders
- Omvang groep niet afgenomen
- Recidive toegenomen
 Gebruik van wapens
- Meer minderjarige verdachten van vuurwapenmisdrijven
- Meer incidenten met steekwapens



Centrale vraag

,  Welke ontwikkelingen zijn er in de omvang, aard en
afdoening van jeugdciminaliteit in de periode 2000 tot en
met 2020?  laatste cijfers zijn moeilijker te
interpreteren

Age-crime curve
 Moet je kennen. Er is een Piek van tussen de 15 en 20 jaar

Tijdelijk vs persistent delinquent gedrag
 Delinquent gedrag neemt toe bij 12e en vervolgens
neemt het uiteindelijk weer af. Hier zien we dat groot
deel van jeugddelinquentie is adolescentie gerelateerd
 Bij persistent is het iets wat structureel mis was en
manier van leven is wat door blijft gaan

Verschillende bronnen
 Werkelijke omvang jeugdcriminaliteit (dark number) 
weten niet zoveel hier van wat er echt gebeurd
 Politiestatistieken (aanhoudingen, verdachten)
 Justitiele statistieken (vervolgingen, afdoeningen) 
zijn ernstigere delicten
 Zelfrapportages (WODC)  zijn mildere delicten

Soorten delicten
 Traditionele delicten zijn optelsom en meest
voorkomende is geweld en vermogen en deel is
wapenbezit of drugshandel
 Nieuwe delicten die ontstaan hebben te maken met
online gedrag. Zien cyberdelicten naar voren komen.

Trends
 Zelfrapportage
- Tussen 2015 en 2020 afname van bijna alle
zelfgerapporteerde delicten
- Percentage jongens per delict 1,5-2 keer zo groot als percentage meisjes
- Jongeren met marokkaanse, turkse, surinaamse of antiliaanse migratie
achtergrond zijn niet oververtegenwoordigd bij zelfrapportage
 Aantal verdachten
- Tussen 2010 en 2020 is het aantal geregistreerde verdachten systematisch
afgenomen
- 80% van verdachten is jongens
- Jongeren met marrokaanse, turkse, antilliaanse migratieachtergrond zijn
oververtegenwoordigd in politiestatistieken
 Aantal daders
- Een stijgende trend tot 2007, daarna dalende trend
- 85% van de minderjarige daders is jongen

, - Opvallend: absolute aantallen veroordeelden van vermogensdelicten met geweld
neemt toe
 Aantal afdoeningen
- Sinds de piek in 2007 een afname in het aantal afdoeningen
- Geen afname in Halt-afdoeningen; mogelijk door meer inzet naast straf

Verklaringen voor de afnemende trends
 Succesvol beleid (gemeente, politie)
 Maatschappelijke factoren (meer politie, beter inkomen, betere beveiliging)
 Afname risicofactoren (middelenmisbruik, delinquente vrienden)
 Toename beschermingsfactoren (emotionele steun, betrokkenheid, monitoring)  zit
ook en stuk interventie in
 Digitalisering van de samenleving (meer activiteiten online, minder tijd voor
delinquente activiteiten)
 Verplaatsing van offline delinquent gedrag naar online delinquent gedrag

Thema’s
 Aanleg versus aangeleerd (nature or nurture)
 Opvoeding versus omgeving
 Continuïteit versus verandering

Theorieën
 Aanleg
 Nurture
 Rationele keuze
 Zelfcontrole
 Biologie
 Ontwikkelingsperspectief
 Stoppen met criminaliteit

Aanleg en zichtbare lichamelijke kenmerken
 Criminologie is een wetenschap, waar altijd discussie is geweest over nature versus
nurture
 Frenologie, Cesare Lombroso  aan vorm van schedel zou besloten worden of je
delinquent gedrag zou vertonen
 Positieve gevolgen van deze benadering
- Het idee dat er typen delinquenten te onderscheiden zijn
- Het idee dat delinquenten kenmerken hebben, die al vanaf de geboorte aanwezig
zijn (persoonlijkheid)

Sociale omgeving
 Sociale desorganisatie
- Opgroeien in een (arme) buurt
 Differentiële associatie
- Kiezen voor een conventionele of criminele maatschappelijke oriëntatie
 Spanning (strain)
- Spanning ervaren omdat bepaalde middelen of doelen onbereikbaar lijken

,  Labelling
- Omgeving benadert individu als (potentiële) delinquent; individu neemt
delinquente identiteit aan
 Gelegenheid aan keuze
- Een situatie kan uitnodigen tot delinquent gedrag

Opvoeding
 Binding
- Criminaliteit is een gevolg van een gebrek aan sociale bindingen; deze
weerhouden jongeren er van delinquent gedrag te vertonen  binding voorkomt
dat je delinquent gedrag gaat doen
 Zelfcontrole
- Jongeren met zwakke zelfcontrole lopen een groter risico op delinquent gedrag 
heb je geleerd om zelfcontrole te houden of heb je de ruimte gekregen
 Ouder-kindinteractie
- Niet kenmerken van de ouder of kenmerken van het kind zijn bepalend maar
reactie op elkaar (gebrekkige relatie)

Aanleg en onzichtbare lichamelijke kenmerken
 Psychofysiologie: verminderde activiteit van het autonome zenuwstelsel
- Lage activiteit van het autonome zenuwstelsel (bijv. verlaagde hartslag, verlaagde
productie cortisol) hangt samen met fearlessness en hogere behoefte aan
sensation-seeking  gaan spanning opzoeken
 Endocrinologie: hormonen
- Niveau van testosteron hangt samen met neiging tot dominantie
 Neurologie: hersenen en neurotransmitters
- Hersenen: relatie tussen antisociaal gedrag en verminderde activiteit/ kleinere
volumes van hersengebieden (aandacht, impulscontrole, besluitvaardigheid,
emotieverwerking, empathie)
- Adolescentie: plotselinge toename van dopamine (pleziercentrum) +
achterblijvende ontwikkeling van de prefrontale cortex (controlecentrum) + later
ontwikkelde inzicht in lange termijn consequenties
 Erfelijkheid: genen
- Criminaliteit is niet genetisch bepaald maar allerlei risicofactoren daar zit wel een
risico in dat je een verhoogde kwetsbaarheid daarvoor hebt
- Gedragsgenetica: aanleg voor indirecte factoren zoals impulsiviteit, gebrek aan
angst, agressie, sensatie zoeken
- Moleculaire geneeskunde: wisselwerking tussen hoe aanwezigheid van een gen
en een bepaalde omgeving alleen in combinatie delinquent gedrag opleveren
- Epigenetica: het gegeven dat bepaalde omgevingservaringen van invloed kunnen
zijn op iemands genetische huishouding

Ontwikkeling – continuïteit en verandering
 Vroeg en late starters
- Dual taxonomy theory: adolescence-onset delinquentie versus childhood-onset
delinquentie
 Adolescentie als kwetsbare levensfase