Casus 5 – Arjan
CGO
Endogene gezondheidsdeterminant
Endogene gezondheidsdeterminant --> een aangeboren afwijking bij zijn chromosomen waardoor hij
het syndroom van down heeft
Verstandelijke beperking: begripsbepaling, oorzaken en typeringen
Hoe wordt verstandelijke beperking ingedeeld?
Niveau verstandelijke beperking IQ Ontwikkelingsleeftijd Prevalentie
Licht verstandelijke beperking 50-70 7-12 jaar 85%
Matig verstandelijke beperking 35-50 4-7 jaar 10%
Ernstig verstandelijke beperking 20-35 2-4 jaar 3-4%
Zeer ernstig verstandelijke <20 <2 jaar 1-2%
beperking
Mogelijke oorzaken van een verstandelijke beperking
Prenataal --> intoxicaties/ genetische afwijkingen/ infectie
Perinataal --> zuurstofgebrek/ hersenbloeding
Postnataal --> zuurstofgebrek/ trauma/ infectie/ intoxicatie (NAH, Niet Aangeboren Hersenletsel)
3 verschillende aspecten van het IQ
1. Het verbaal IQ (VIQ)
2. Het performaal IQ (PIQ)
3. Het totaal IQ (TIQ)
De TIQ- score geeft een inschatting van het algemeen niveau van het intellectueel functioneren. Bij
het PIQ wordt gekeken naar het handelen, oplossen en problemen en het ruimtelijk inzicht.
Bij het VIQ kijkt men naar de taalvaardigheid, het denken in woorden en het verbale geheugen.
Wanneer er een groot verschil bestaat tussen het VIQ en het PIQ spreekt men van een
disharmonisch ontwikkelingsprofiel.
AVG- arts --> arts voor verstandig gehandicapten
PGB --> persoonsgebonden budget
Mvg --> moeilijk verstaanbaar gedrag
Woonvormen voor verstandelijke beperkingen
- In een instelling (intramuraal)
- Beschermd wonen
- Begeleid wonen
- Kleinschalig wonen
- Ambulante begeleiding -- mensen wonen thuis, maar jij als begeleider komt 2/3x per week om te
kijken hoe alles gaat
Intramuraal --> in een instelling woonachtig
Extramuraal --> woonachtig thuis
47
, Sociale werkplaats --> dagbesteding met een tijdsdruk, bedrijfsmatig
Dagbesteding --> rustiger, zonder druk
NANDA-classificatie (North American Nursing Diagnoses Association) --> heeft 13 domeinen,
gebaseerd op de gezondheidspatronen van Gordon --> te herleiden tot het mentale, sociale en
lichamelijk welbevinden van de mens
NIC --> verpleegkundige interventies
NOC --> verpleegkundige zorguitkomsten/diagnose
Ethiek: waarden en normen, morele vraag
Ethiek --> een kritische en systematische bezinning op wat goed of slecht, juist of onjuist is, dus je
afvragen wat juist of goed is om te doen, nadenken wat een goede manier van handelen is
- Grote ethiek --> rondom de grenzen van het leven bv abortus, euthanasie, reanimatie,
onderzoek doen bij patiënten etc.
- Kleine ethiek --> problemen van alledag, met name in de relatie zorgverlener, zorgvrager of
omgeving à kleine ethiek is groot in de verpleegkunde
- Ethische reflectie --> kritisch nadenkt over (alledaagse) situaties waar jij (als
verpleegkundige) mee te maken hebt
Wanneer moet je aan een moreel probleem of ethisch dilemma denken?
- Bij onenigheid met een zorgvrager of diens omgeving
- Bij onenigheid met een medezorgverlener over een zorgvrager
- Wanneer je een tweestrijd bij jezelf voelt
- Wanneer een bepaalde situatie je een gevoel van onbehagen bezorgt (onderbuikgevoel)
- Een ervaring van morele stress (iets aan de ene kant willen, maar het niet kunnen of mogen doen)
Kenmerken van een moreel probleem of ethisch dilemma
- Het is niet (langer) vanzelfsprekend voor de betrokkene wat juist is om te doen in een bepaalde
situatie
- Daarbij zijn opvattingen over wat juist is – morele waarden of normen – in het geding
- Er zijn vaak verschillende handelswijzen mogelijk
- Waarden --> bijv. respect, eerlijkheid etc.
Een waarde is een achterliggend motief waarom je op die manier zou moeten handelen
- Normen --> regels hoe je je moet gedragen om die waarden na te streven: respect – anderen
uit laten praten, eerlijkheid – je mag niet liegen
- Normen komen voort uit de waarden die je belangrijk vindt
- Een norm kan zowel positief als negatief geformuleerd worden
- Voorbeelden van normen vind je in wetten en in de beroepscode
- Een norm vertelt je hoe je je moet gedragen in een bepaalde situatie
Kenmerken van waarden in de ethiek
- Een waarde betreft gewoonlijk anderen, maar het is overstijgend en kan in principe om iedereen
gaan (dus inclusief jou zelf)
- Het heeft een positieve inhoud, het wordt gezien als ideaal
- Het heeft een motiverende kracht à het gaat bij een waarde om iets goeds dat je nastreeft
- Het is een algemeen abstract begrip
- Het wordt geformuleerd als een zelfstandig naamwoord
Wat is een norm ten aanzien van ethiek
- Een regel
48
CGO
Endogene gezondheidsdeterminant
Endogene gezondheidsdeterminant --> een aangeboren afwijking bij zijn chromosomen waardoor hij
het syndroom van down heeft
Verstandelijke beperking: begripsbepaling, oorzaken en typeringen
Hoe wordt verstandelijke beperking ingedeeld?
Niveau verstandelijke beperking IQ Ontwikkelingsleeftijd Prevalentie
Licht verstandelijke beperking 50-70 7-12 jaar 85%
Matig verstandelijke beperking 35-50 4-7 jaar 10%
Ernstig verstandelijke beperking 20-35 2-4 jaar 3-4%
Zeer ernstig verstandelijke <20 <2 jaar 1-2%
beperking
Mogelijke oorzaken van een verstandelijke beperking
Prenataal --> intoxicaties/ genetische afwijkingen/ infectie
Perinataal --> zuurstofgebrek/ hersenbloeding
Postnataal --> zuurstofgebrek/ trauma/ infectie/ intoxicatie (NAH, Niet Aangeboren Hersenletsel)
3 verschillende aspecten van het IQ
1. Het verbaal IQ (VIQ)
2. Het performaal IQ (PIQ)
3. Het totaal IQ (TIQ)
De TIQ- score geeft een inschatting van het algemeen niveau van het intellectueel functioneren. Bij
het PIQ wordt gekeken naar het handelen, oplossen en problemen en het ruimtelijk inzicht.
Bij het VIQ kijkt men naar de taalvaardigheid, het denken in woorden en het verbale geheugen.
Wanneer er een groot verschil bestaat tussen het VIQ en het PIQ spreekt men van een
disharmonisch ontwikkelingsprofiel.
AVG- arts --> arts voor verstandig gehandicapten
PGB --> persoonsgebonden budget
Mvg --> moeilijk verstaanbaar gedrag
Woonvormen voor verstandelijke beperkingen
- In een instelling (intramuraal)
- Beschermd wonen
- Begeleid wonen
- Kleinschalig wonen
- Ambulante begeleiding -- mensen wonen thuis, maar jij als begeleider komt 2/3x per week om te
kijken hoe alles gaat
Intramuraal --> in een instelling woonachtig
Extramuraal --> woonachtig thuis
47
, Sociale werkplaats --> dagbesteding met een tijdsdruk, bedrijfsmatig
Dagbesteding --> rustiger, zonder druk
NANDA-classificatie (North American Nursing Diagnoses Association) --> heeft 13 domeinen,
gebaseerd op de gezondheidspatronen van Gordon --> te herleiden tot het mentale, sociale en
lichamelijk welbevinden van de mens
NIC --> verpleegkundige interventies
NOC --> verpleegkundige zorguitkomsten/diagnose
Ethiek: waarden en normen, morele vraag
Ethiek --> een kritische en systematische bezinning op wat goed of slecht, juist of onjuist is, dus je
afvragen wat juist of goed is om te doen, nadenken wat een goede manier van handelen is
- Grote ethiek --> rondom de grenzen van het leven bv abortus, euthanasie, reanimatie,
onderzoek doen bij patiënten etc.
- Kleine ethiek --> problemen van alledag, met name in de relatie zorgverlener, zorgvrager of
omgeving à kleine ethiek is groot in de verpleegkunde
- Ethische reflectie --> kritisch nadenkt over (alledaagse) situaties waar jij (als
verpleegkundige) mee te maken hebt
Wanneer moet je aan een moreel probleem of ethisch dilemma denken?
- Bij onenigheid met een zorgvrager of diens omgeving
- Bij onenigheid met een medezorgverlener over een zorgvrager
- Wanneer je een tweestrijd bij jezelf voelt
- Wanneer een bepaalde situatie je een gevoel van onbehagen bezorgt (onderbuikgevoel)
- Een ervaring van morele stress (iets aan de ene kant willen, maar het niet kunnen of mogen doen)
Kenmerken van een moreel probleem of ethisch dilemma
- Het is niet (langer) vanzelfsprekend voor de betrokkene wat juist is om te doen in een bepaalde
situatie
- Daarbij zijn opvattingen over wat juist is – morele waarden of normen – in het geding
- Er zijn vaak verschillende handelswijzen mogelijk
- Waarden --> bijv. respect, eerlijkheid etc.
Een waarde is een achterliggend motief waarom je op die manier zou moeten handelen
- Normen --> regels hoe je je moet gedragen om die waarden na te streven: respect – anderen
uit laten praten, eerlijkheid – je mag niet liegen
- Normen komen voort uit de waarden die je belangrijk vindt
- Een norm kan zowel positief als negatief geformuleerd worden
- Voorbeelden van normen vind je in wetten en in de beroepscode
- Een norm vertelt je hoe je je moet gedragen in een bepaalde situatie
Kenmerken van waarden in de ethiek
- Een waarde betreft gewoonlijk anderen, maar het is overstijgend en kan in principe om iedereen
gaan (dus inclusief jou zelf)
- Het heeft een positieve inhoud, het wordt gezien als ideaal
- Het heeft een motiverende kracht à het gaat bij een waarde om iets goeds dat je nastreeft
- Het is een algemeen abstract begrip
- Het wordt geformuleerd als een zelfstandig naamwoord
Wat is een norm ten aanzien van ethiek
- Een regel
48
