Samenvatting biologie als wetenschap
PowerPoint presentaties
periode 1
Wetenschap
- Kennis, het geheel van kennis en de manieren om die te verwerven
- Wetenschappelijke kennis is gebaseerd op te herhalen waarneming
- Wetenschappelijke kennis is objectief verkregen betrouwbaar
- Wetenschappelijk onderzoek volgt een beproefde methodiek
Typen (wetenschappelijk) onderzoek
- Fundamenteel
- Beschrijvend
- Toegepast
- Literatuurstudie
- Experimenteel
Let op: deze 3 type onderzoek hebben ook andere namen/onderverdelingen. Bijvoorbeeld
experimenteel- of vergelijkend onderzoek.
Onderzoeksmethoden
- Kwalitatief en kwantitatief
- Primair en secundair
- Descriptief en experimenteel
,De basis van een (wetenschappelijk) onderzoek bestaat uit een theoretisch kader.
De systeembiologie wordt gebruikt als leidraad voor in een reductionistische benadering worden
complexe systemen opgesplitst in eenvoudigere componenten die beter te bestuderen zijn. Ook
proberen wetenschappers hiermee de dynamiek tussen het gedrag van de gehele biologische
systemen te modelleren door de interacties tussen de systemen apart te bestuderen.
Darwin stelde natuurlijke selectie voor als hét mechanisme voor evolutionaire aanpassingen van
populaties aan hun omgeving.
Natuurlijke selectie is het evolutionaire proces dat plaatsvindt wanneer een populatie blootgesteld
wordt aan omgevingsfactoren die consequent individuen met andere erfelijke eigenschappen
veroorzaken.
Vroeger werd er een onderzoek gestart omdat er bijvoorbeeld een probleem was, omdat ze
nieuwsgierig waren, of gewoon random. Budget speelde toen nog niet zo´n rol.
Een wetenschappelijk onderzoek kan op verschillende manieren opgebouwd zijn.
Manier 1:
1. Observatie
2. Onderzoeksvraag
3. Hypothese
4. Verwachting
5. Test
6. Resultaat
Manier 2 (inductief redeneren):
1. Observatie
2. Data verzamelen
3. Patroon ontdekken
4. Hypothese
Manier 3 (deductief redeneren):
1. Theorie
2. Hypothese
3. Observeren of analyseren
4. Hypothese bevestigen of verwerpen
Manier 4 (meest gebruikt)
1. Probleem
2. Onderzoeksvraag
3. Hypothese
4. Verwachting
5. Methode (materiaal)
6. Resultaten
7. Conclusie en discussie hypothese verwerpen en terug naar hypothese of hypothese
bevestigen
,Onderzoek
Probleem
- Een onderzoek begint met een onderzoeksplan
- Meestal wordt er een probleem geformuleerd, dit kan uit nieuwsgierigheid, ambitie of
uitdaging zijn
Onderzoeksvraag
- De onderzoeksvraag die na het doen van het onderzoek beantwoord kan/zal worden
eindigt altijd op een vraagteken en moet zeer duidelijk en dus afgebakend geformuleerd
worden
Hypothese
- Het mogelijke antwoord op de onderzoeksvraag
- Een hypothese is niet bij elk onderzoek van toepassing (bv bij bepaalde beschrijvende
onderzoeken)
- Het antwoord dat de onderzoeker op de vraag denkt te gaan vinden
- Komt voort uit een door theorie onderbouwd denkkader (‘’educated guess’’)
- Het mogelijke antwoord op de onderzoeksvraag is wat je wil gaan toetsen met je
onderzoek
- Er zijn veel experimenten waarmee je een hypothese kan bevestigen (verificatie)
- Er is maar één (negatief uitvallend) experiment nodig dat een hypothese niet klopt
(falsificatie)
- Als de voorspelling uitkomt, bevestig je de hypothese
Verwachting
- Als/wanneer…….., dan……
- Is een voorspelling van concrete resultaten die je hypothese zouden bevestigen
- Wanneer je voorspelling uitkomt, bevestig je dus de hypothese
Methode
- Moet haalbaar en uitvoerbaar zijn
- Moet herhaalbaar zijn (‘reproductief’)
o Is belangrijk voor bevestiging van je eigen resultaten verhogen de
betrouwbaarheid van je onderzoek
o Vergelijking resultaten andere onderzoeken (indien zelfde opzet)
- Altijd beperkt door zintuigen en materiaal
o Kennis van materialen
o Veiligheid
o ARBO
- Houd altijd rekening met blanco/controle
o Controle je controleert of de gegevens kloppen (dus precies hetzelfde)
o Blanco je doet hetzelfde als met de ‘’echte’’ proef, alleen zonder de stof die je
wilt bepalen.
- Methode is in verleden tijd geschreven
Resultaten
- Overzicht van wat er precies gevonden, gezien of gemeten is
- Zo objectief mogelijke waarnemingen
- Vaak vastgelegd in de vorm van tabellen, meestal in combinatie met een goed gekozen
diagram
- Geef altijd een beschrijving van je gegevens (verwijs naar tabellen en diagrammen. Deze
illustreren wat je beschrijft in de tekst)
- Niet al je data hoeven een plek te krijgen in het resultaten-deel. Maak duidelijke keuzes
en zet eventueel nog data in de bijlage (wel verwijzen).
- Trek nog geen conclusies
- Let op data zijn niet hetzelfde als resultaten
, Conclusie
- Interpretatie van de resultaten: wat betekenen ze?
- Terugblik op verwachting
- Klopt de hypothese op basis van je (interpretatie van de) resultaten?
- Antwoord op de onderzoeksvraag
- Onderbouw goed en gebruik duidelijke argumenten
Discussie
- Terugblik op het gehele onderzoek en vooruitblik op vervolg
o Heb je zaken anders aangepakt dan dat je vooraf bedacht had?
o Zijn er zaken gebeurd die je de volgende keer anders zou aanpakken?
o Heb je bedenkingen/opmerkingen over de betrouwbaarheid van je onderzoek?
o Indien de resultaten niet overeen kwamen met de verwachte resultaten: wat
betekent dit?
(eventueel) voor je hypothese? Hoe past dit binnen/sluit dit aan op je theoretisch
kader?
o Welke nieuwe vragen hebben resultaten (eventueel) opgeroepen?
(vervolgonderzoek)
Afhankelijke variabele
Is waarover men een voorspelling doet, is de y-as
Onafhankelijke variabele
Is een (constante) variabele die men gebruikt om voorspellingen op te baseren, is de x-as
Type diagrammen
Lijndiagram
- Grafiek
o Geeft het verloop aan van de variabele
o Bevat altijd (ijkpunten en) een lijn
o Vermelding grootheid en eenheid per as
Staafdiagram/kolomdiagram
- Kolomdiagram is horizontaal
- Staafdiagram is verticaal
o Geeft ontwikkelingen weer die niet (altijd) geleidelijk/continu verlopen
o Lengte is een maat voor de hoeveelheid
o Staven/kolommen van iedere categorie staan los van elkaar
o Per kolom/staaf staat vermeld waar het over gaat
Cirkeldiagram
o Geeft de verhoudingen van een bepaald verschijnsel weer
o De som van de resultaten is altijd 100%
o Heeft een duidelijke titel en legenda
o Heeft duidelijke kleurverschillen
PowerPoint presentaties
periode 1
Wetenschap
- Kennis, het geheel van kennis en de manieren om die te verwerven
- Wetenschappelijke kennis is gebaseerd op te herhalen waarneming
- Wetenschappelijke kennis is objectief verkregen betrouwbaar
- Wetenschappelijk onderzoek volgt een beproefde methodiek
Typen (wetenschappelijk) onderzoek
- Fundamenteel
- Beschrijvend
- Toegepast
- Literatuurstudie
- Experimenteel
Let op: deze 3 type onderzoek hebben ook andere namen/onderverdelingen. Bijvoorbeeld
experimenteel- of vergelijkend onderzoek.
Onderzoeksmethoden
- Kwalitatief en kwantitatief
- Primair en secundair
- Descriptief en experimenteel
,De basis van een (wetenschappelijk) onderzoek bestaat uit een theoretisch kader.
De systeembiologie wordt gebruikt als leidraad voor in een reductionistische benadering worden
complexe systemen opgesplitst in eenvoudigere componenten die beter te bestuderen zijn. Ook
proberen wetenschappers hiermee de dynamiek tussen het gedrag van de gehele biologische
systemen te modelleren door de interacties tussen de systemen apart te bestuderen.
Darwin stelde natuurlijke selectie voor als hét mechanisme voor evolutionaire aanpassingen van
populaties aan hun omgeving.
Natuurlijke selectie is het evolutionaire proces dat plaatsvindt wanneer een populatie blootgesteld
wordt aan omgevingsfactoren die consequent individuen met andere erfelijke eigenschappen
veroorzaken.
Vroeger werd er een onderzoek gestart omdat er bijvoorbeeld een probleem was, omdat ze
nieuwsgierig waren, of gewoon random. Budget speelde toen nog niet zo´n rol.
Een wetenschappelijk onderzoek kan op verschillende manieren opgebouwd zijn.
Manier 1:
1. Observatie
2. Onderzoeksvraag
3. Hypothese
4. Verwachting
5. Test
6. Resultaat
Manier 2 (inductief redeneren):
1. Observatie
2. Data verzamelen
3. Patroon ontdekken
4. Hypothese
Manier 3 (deductief redeneren):
1. Theorie
2. Hypothese
3. Observeren of analyseren
4. Hypothese bevestigen of verwerpen
Manier 4 (meest gebruikt)
1. Probleem
2. Onderzoeksvraag
3. Hypothese
4. Verwachting
5. Methode (materiaal)
6. Resultaten
7. Conclusie en discussie hypothese verwerpen en terug naar hypothese of hypothese
bevestigen
,Onderzoek
Probleem
- Een onderzoek begint met een onderzoeksplan
- Meestal wordt er een probleem geformuleerd, dit kan uit nieuwsgierigheid, ambitie of
uitdaging zijn
Onderzoeksvraag
- De onderzoeksvraag die na het doen van het onderzoek beantwoord kan/zal worden
eindigt altijd op een vraagteken en moet zeer duidelijk en dus afgebakend geformuleerd
worden
Hypothese
- Het mogelijke antwoord op de onderzoeksvraag
- Een hypothese is niet bij elk onderzoek van toepassing (bv bij bepaalde beschrijvende
onderzoeken)
- Het antwoord dat de onderzoeker op de vraag denkt te gaan vinden
- Komt voort uit een door theorie onderbouwd denkkader (‘’educated guess’’)
- Het mogelijke antwoord op de onderzoeksvraag is wat je wil gaan toetsen met je
onderzoek
- Er zijn veel experimenten waarmee je een hypothese kan bevestigen (verificatie)
- Er is maar één (negatief uitvallend) experiment nodig dat een hypothese niet klopt
(falsificatie)
- Als de voorspelling uitkomt, bevestig je de hypothese
Verwachting
- Als/wanneer…….., dan……
- Is een voorspelling van concrete resultaten die je hypothese zouden bevestigen
- Wanneer je voorspelling uitkomt, bevestig je dus de hypothese
Methode
- Moet haalbaar en uitvoerbaar zijn
- Moet herhaalbaar zijn (‘reproductief’)
o Is belangrijk voor bevestiging van je eigen resultaten verhogen de
betrouwbaarheid van je onderzoek
o Vergelijking resultaten andere onderzoeken (indien zelfde opzet)
- Altijd beperkt door zintuigen en materiaal
o Kennis van materialen
o Veiligheid
o ARBO
- Houd altijd rekening met blanco/controle
o Controle je controleert of de gegevens kloppen (dus precies hetzelfde)
o Blanco je doet hetzelfde als met de ‘’echte’’ proef, alleen zonder de stof die je
wilt bepalen.
- Methode is in verleden tijd geschreven
Resultaten
- Overzicht van wat er precies gevonden, gezien of gemeten is
- Zo objectief mogelijke waarnemingen
- Vaak vastgelegd in de vorm van tabellen, meestal in combinatie met een goed gekozen
diagram
- Geef altijd een beschrijving van je gegevens (verwijs naar tabellen en diagrammen. Deze
illustreren wat je beschrijft in de tekst)
- Niet al je data hoeven een plek te krijgen in het resultaten-deel. Maak duidelijke keuzes
en zet eventueel nog data in de bijlage (wel verwijzen).
- Trek nog geen conclusies
- Let op data zijn niet hetzelfde als resultaten
, Conclusie
- Interpretatie van de resultaten: wat betekenen ze?
- Terugblik op verwachting
- Klopt de hypothese op basis van je (interpretatie van de) resultaten?
- Antwoord op de onderzoeksvraag
- Onderbouw goed en gebruik duidelijke argumenten
Discussie
- Terugblik op het gehele onderzoek en vooruitblik op vervolg
o Heb je zaken anders aangepakt dan dat je vooraf bedacht had?
o Zijn er zaken gebeurd die je de volgende keer anders zou aanpakken?
o Heb je bedenkingen/opmerkingen over de betrouwbaarheid van je onderzoek?
o Indien de resultaten niet overeen kwamen met de verwachte resultaten: wat
betekent dit?
(eventueel) voor je hypothese? Hoe past dit binnen/sluit dit aan op je theoretisch
kader?
o Welke nieuwe vragen hebben resultaten (eventueel) opgeroepen?
(vervolgonderzoek)
Afhankelijke variabele
Is waarover men een voorspelling doet, is de y-as
Onafhankelijke variabele
Is een (constante) variabele die men gebruikt om voorspellingen op te baseren, is de x-as
Type diagrammen
Lijndiagram
- Grafiek
o Geeft het verloop aan van de variabele
o Bevat altijd (ijkpunten en) een lijn
o Vermelding grootheid en eenheid per as
Staafdiagram/kolomdiagram
- Kolomdiagram is horizontaal
- Staafdiagram is verticaal
o Geeft ontwikkelingen weer die niet (altijd) geleidelijk/continu verlopen
o Lengte is een maat voor de hoeveelheid
o Staven/kolommen van iedere categorie staan los van elkaar
o Per kolom/staaf staat vermeld waar het over gaat
Cirkeldiagram
o Geeft de verhoudingen van een bepaald verschijnsel weer
o De som van de resultaten is altijd 100%
o Heeft een duidelijke titel en legenda
o Heeft duidelijke kleurverschillen
