Politieke Communicatie
1 Introduc*e
1.1 Wat is poli,eke communica,e
Wat is politieke communicatie?
• “the construction, sending, receiving and processing of messages that potentially
have a significant direct or indirect impact on politics. The sender or receiver may be
politicians, journalists, members of interest groups, or citizens”. – Graber 2005
• “Pol Com is about the role of communication in the political process”- Chaffee 1975
1.2 Onderwerpen: deze cursus
• Politiek Nieuws: productie en inhoud
• Media – Publiek: effecten
• Media-Publiek : kennis verwerking - desinformatie
• Rol media (normatieve discussie)
• Campagnes - Politieke marketing – sociale media
• Mediatisering – Relatie Media & Politiek
• Pol Com in internat/comparatief perspectief
1.3 7 stellingen – observa,es
1) Politieke communicatie raakt de kern van politieke wetenschappen à democratie
1
, Op de 2 assen 2 mate van
persvrijheid (assen geven hetzelfde
aan)
Bovenaan België
àJe kan geen democratie zonder
persvrijheid hebben
àPersvrijheid en mogen schrijven
over wat er gebeurt in de
politiek/samenleving is de kern van
democratie
Reporters without borders: press freedom
Hoe lichter de kleur hoe meer persvrijheid
Democratie: waar zijn burgers?
Groen is beter
We leven vaak in het idee dat het
grootste deel van de
wereldbevolking in een
democratie leeft/ vrij leeft, maar
dat is niet zo
Free = vrij stemmen, vrije
mening, … (= civiele en politieke
vrijheid)
Democratie: persvrijheid
2
, De landen waar persvrijheid is zijn meestal
democratiën
Democratie onder druk?
In de jaren 90 leek het goed te gaan
Corona = ook de pers in het vizier à mensen die bv tegen vaccins waren zijn zich gaan keren
tegen journalisten
2) Ongenoegen over media is van alle tijden
• Hoe de media die rol invult in onze democratie daar zijn politici ontevreden over, dit
ongenoegen is van alle tijden
• “Mijn teleurstelling in klassieke media is groot‘ (De Wever, 7/11/2017)
• "Wie de voormalige kwaliteitskrant De Standaard regelmatig leest -wat ik helaas
niemand nog kan aanbevelen- zal vastgesteld hebben dat de heer Bart Brinckman van
deze krant een vrijgeleide heeft om een persoonlijke vendetta te voeren jegens mij“
(De Wever, 25/07/2017)
• 'Het debat is veel te weinig inhoudelijk. De man wordt gespeeld, niet de bal. … de
media, en zeker de audiovisuele, spelen daarin een belangrijke rol. Het is beginnen
fout te lopen met de rechtstreekse uitzendingen van de parlementszittingen in Villa
politica. (Schouppe, DS, 30/01/2012)
• …. + veel meer voorbeelden mogelijk
• MAAR
o “Everyone in a democracy is a certified media critic, which is as it should be”
(Schudson, 1996: 3)
o Het is de bedoeling dat iedereen kritisch mee kijkt
o Kritische houding = gezond
• Wetenschappelijk debat:
o Tussen media pessimisten en optimisten
3) Objectief nieuws bestaat niet
3
, • Vb: Over het algemeen toont het onderzoek aan dat jongeren tevreden zijn met hun
leven, maar tegelijker5jd blijkt uit datzelfde onderzoek dat 1 op 5 zich ooit hee<
verwond, maar dat neemt niet weg dat men gemiddeld gelukkig is
o Beide zijn juist, maar wat benadruk je = moeilijkheid van objectief nieuws,
journalist zal altijd aan bepaalde mate van framing doen
• Maar het blijft wel een mooi ideaal?
• Meer haalbaar = onpartijdig nieuws?
4) Politieke macht van de media wordt overschat
• Deze stelling gaat in tegen wat politici ons daar zelf over zeggen
• Media almacht denken à voorwaardelijk denken
o Van een media almacht denken naar een voorwaardelijkheid denken (inzicht
krijgen in welke factoren bepalen dat de invloed van media groter of kleiner is)
5) Media-invloed = empirische vraag
• Wetenschappelijk debat:
• Tussen minimal effect hypothesis – powerful mass media
• Uitdaging:
o Alomtegenwoordigheid van (nieuwe) media
o Mediatisering: politiek past zich aan
6) Politieke communicatie = systeem gevoelig
• “Political media system”
• US Exceptionalism! (bijv. polarisatie debat)
4
1 Introduc*e
1.1 Wat is poli,eke communica,e
Wat is politieke communicatie?
• “the construction, sending, receiving and processing of messages that potentially
have a significant direct or indirect impact on politics. The sender or receiver may be
politicians, journalists, members of interest groups, or citizens”. – Graber 2005
• “Pol Com is about the role of communication in the political process”- Chaffee 1975
1.2 Onderwerpen: deze cursus
• Politiek Nieuws: productie en inhoud
• Media – Publiek: effecten
• Media-Publiek : kennis verwerking - desinformatie
• Rol media (normatieve discussie)
• Campagnes - Politieke marketing – sociale media
• Mediatisering – Relatie Media & Politiek
• Pol Com in internat/comparatief perspectief
1.3 7 stellingen – observa,es
1) Politieke communicatie raakt de kern van politieke wetenschappen à democratie
1
, Op de 2 assen 2 mate van
persvrijheid (assen geven hetzelfde
aan)
Bovenaan België
àJe kan geen democratie zonder
persvrijheid hebben
àPersvrijheid en mogen schrijven
over wat er gebeurt in de
politiek/samenleving is de kern van
democratie
Reporters without borders: press freedom
Hoe lichter de kleur hoe meer persvrijheid
Democratie: waar zijn burgers?
Groen is beter
We leven vaak in het idee dat het
grootste deel van de
wereldbevolking in een
democratie leeft/ vrij leeft, maar
dat is niet zo
Free = vrij stemmen, vrije
mening, … (= civiele en politieke
vrijheid)
Democratie: persvrijheid
2
, De landen waar persvrijheid is zijn meestal
democratiën
Democratie onder druk?
In de jaren 90 leek het goed te gaan
Corona = ook de pers in het vizier à mensen die bv tegen vaccins waren zijn zich gaan keren
tegen journalisten
2) Ongenoegen over media is van alle tijden
• Hoe de media die rol invult in onze democratie daar zijn politici ontevreden over, dit
ongenoegen is van alle tijden
• “Mijn teleurstelling in klassieke media is groot‘ (De Wever, 7/11/2017)
• "Wie de voormalige kwaliteitskrant De Standaard regelmatig leest -wat ik helaas
niemand nog kan aanbevelen- zal vastgesteld hebben dat de heer Bart Brinckman van
deze krant een vrijgeleide heeft om een persoonlijke vendetta te voeren jegens mij“
(De Wever, 25/07/2017)
• 'Het debat is veel te weinig inhoudelijk. De man wordt gespeeld, niet de bal. … de
media, en zeker de audiovisuele, spelen daarin een belangrijke rol. Het is beginnen
fout te lopen met de rechtstreekse uitzendingen van de parlementszittingen in Villa
politica. (Schouppe, DS, 30/01/2012)
• …. + veel meer voorbeelden mogelijk
• MAAR
o “Everyone in a democracy is a certified media critic, which is as it should be”
(Schudson, 1996: 3)
o Het is de bedoeling dat iedereen kritisch mee kijkt
o Kritische houding = gezond
• Wetenschappelijk debat:
o Tussen media pessimisten en optimisten
3) Objectief nieuws bestaat niet
3
, • Vb: Over het algemeen toont het onderzoek aan dat jongeren tevreden zijn met hun
leven, maar tegelijker5jd blijkt uit datzelfde onderzoek dat 1 op 5 zich ooit hee<
verwond, maar dat neemt niet weg dat men gemiddeld gelukkig is
o Beide zijn juist, maar wat benadruk je = moeilijkheid van objectief nieuws,
journalist zal altijd aan bepaalde mate van framing doen
• Maar het blijft wel een mooi ideaal?
• Meer haalbaar = onpartijdig nieuws?
4) Politieke macht van de media wordt overschat
• Deze stelling gaat in tegen wat politici ons daar zelf over zeggen
• Media almacht denken à voorwaardelijk denken
o Van een media almacht denken naar een voorwaardelijkheid denken (inzicht
krijgen in welke factoren bepalen dat de invloed van media groter of kleiner is)
5) Media-invloed = empirische vraag
• Wetenschappelijk debat:
• Tussen minimal effect hypothesis – powerful mass media
• Uitdaging:
o Alomtegenwoordigheid van (nieuwe) media
o Mediatisering: politiek past zich aan
6) Politieke communicatie = systeem gevoelig
• “Political media system”
• US Exceptionalism! (bijv. polarisatie debat)
4
