Organiseren en Ondernemen in de Zorg
Hoofdstuk 2. Geschiedenis
Geschiedenis is belangrijk, omdat de fysiotherapeut het heden zo beter begrijpt en beter is
voorbereid op de toekomst. De fysiotherapie vind haar oorsprong in de 1e helft van de 19e eeuw.
Grieken, Romeinen, Egyptenaren, Indiërs en Chinezen: massages, gymnastiek, oefeningen, baden,
warmte- en koudetherapie, massages (petrissage, effleurage en frictie), accupunctuur, yoga. De
begrippen petrissage, effleurages en fricties waren al vroeg bekend. De verklaringen van de effecten
zijn in de loop der jaren vaak bijgesteld. Er werd door de Chinezen al gesproken van
reflexzonemassages, maar ook acupunctuur was daar al eeuwen bekend naast vormen van Yoga
Middeleeuwen: manuele therapie -> verder ontwikkeld tot vormen van Maitland, McKenie, Mulligan,
chiropraxie en osteopathie. Door o.a. Lewitt, Cyriax, Kaltenborn, Menell,Maigne.
18e eeuw: oefentherapie komt weer op ->
Zweedse school: Per Hendrik Ling, onderscheid oefenvormen: actief/passief, weerstands-
/rekoef, militaire/pedagogische/medische/esthetische gymnastiek.
19e en 20e eeuw:
Duitse school: houdings- en schoolgymnastiek, Spies, Maul en Jahn.
Haagse school: schoolgymnastiek en actieve bewegingstherapie, heilgymnastiek kwam
hieruit voort. J.H.C. Reijs de stichter van de Haagse School.
Zander: oefencentra met apparatuur in 19e eeuw, werd ook gebruikt bij heilgymnastiek.
Friedrich Hendrik Jahn: massale gezondheidsgymnastiek, groepen op een oefenweide.
Medau: voerde handgereedschap in, meer evenwichtsoefeningen
Cesar: houdingsgymnastiek, ontwikkeld door Bes Mensendieck en later verder door Marie Cesar.
20e eeuw: ontwikkeling techniek -> fysiotherapeutische applicaties: stroom-, licht-, warmte-, koude-,
Hydro-, hoogfrequent therapieën.
Dry needling: triggerpoint, steeds meer toegepast.
Data
1889: “het Genootschap ter beoefening van Heilgymnastiek in Nederland” wordt door de
heren H. van Kreel, J.H. Reijs en J. Minkman in Amsterdam opgericht. Dit was de voorloper
van het huidige KNGF.
1912: Eerste opleiding tot heilgymnast-masseur
1963: Wet op de paramedische beroepen wordt uitgevaardigd. Beroepsbescherming wordt
vastgelegd.
1965: Fysiotherapeutenbesluit wordt gepubliceerd (staatsblad 52, 1965), titel “heilgymnast-
masseur” wordt vervangen door Fysiotherapeut. Titelbescherming wordt vastgelegd.
1970: Inrichteisen voor praktijken werden ingevoerd.
1973: Fysiotherapeutenbesluit, aanvullende eisen t.a.v. opleiding en examens tot
fysiotherapeut.
1975: Opleidingen fysiotherapie gaan van het Ministerie van Volksgezondheid naar het
Ministerie van Onderwijs en Wetenschap. De opleiding tot fysiotherapeut wordt een HBO-
studie.
1977: Aanpassingen t.a.v. verwijzingen naar fysiotherapeut. Fysiotherapeut krijgt eigen
verantwoordelijkheid om de behandelingen te kiezen die hij wil geven.
1993: BIG-wet wordt ingevoerd: geen beroepsbescherming meer, maar een
titelbescherming.
, 1997: Invoering kwaliteitsregister (Centraal Kwaliteits Register).
2006: DTF
2016: door alle specialisten moet mastertraject afgelegd zijn.
Hoofdstuk 3. Projectplanning & PDCA cirkel
Missie: hoofddoelstelling, veranderd nooit, primaire functie. Waar staan we voor?
Visie: de kijk op het project/bedrijf, veranderd per bestuur, mening, zegt iets over missie, met doel.
Speerpunten: omschrijving succesbepalende factoren.
Projectmanagement: 6 stappen:
- Initiatiefase: idee, brainstormen
- Definitiefase: wat is het? Uitwerken ideeën
- Ontwerpfase: hoe gaan we het doen? Wanneer?
- Voorbereidingsfase: hoe uit te voeren? Wat is er nodig?
- Realisatiefase: uitvoeren project.
- Nazorgfase: in stand houden, reflecteren,
PDCA cirkel: gesloten cirkel, opgezet door Shewart. Kan alleen uitgevoerd worden als het proces
telkens exact hetzelfde is, met dezelfde mensen. Altijd max 1 ding verbeteren. Ander is het niet meer
specifiek en meetbaar.
- Plan: kijk hoe het gaat, leg resultaten vast, definieer probleem/verbeterpunt, maak
verbeterplan.
- Do: voer verbetering uit.
- Check: meet en bekijk de resultaten, vergelijk ze met de doelstellingen.
- Act: evaluatie genomen maatregelen.
Borgen Wanneer de resultaten goed zijn en zichzelf bewezen hebben ten opzichte van de
belanghebbenden dient de aanpassing geborgd te worden. Dat wil; zeggen dat vanaf dat moment de
standaard waarop gewerkt wordt is aangepast aan de vernieuwde situatie en iedereen zo werkt. Het
borgen is van belang om te voorkomen dat de verbeterstappen langzaam wegzakken en niet
consequent worden uitgevoerd. Dat gaat sterk ten koste van het effect op de lange termijn. Na het
borgen wordt het volgende knelpunt/ probleem of verbetermogelijkheid aangepakt.
Gemba/ de werkplek Verbeteren doe je niet vanuit een stoel achter een bureau. Verbeteren doe je
door op de werkplek langdurig de processen te bekijken en je af te vragen waarom, waarom,
waarom, waarom, waarom. (5Why’s) Hiermee kun je achter de echte oorzaken komen van
problemen en blijf je niet hangen in de uiterlijke verschijningsvormen van een probleem.
Hoofdstuk 2. Geschiedenis
Geschiedenis is belangrijk, omdat de fysiotherapeut het heden zo beter begrijpt en beter is
voorbereid op de toekomst. De fysiotherapie vind haar oorsprong in de 1e helft van de 19e eeuw.
Grieken, Romeinen, Egyptenaren, Indiërs en Chinezen: massages, gymnastiek, oefeningen, baden,
warmte- en koudetherapie, massages (petrissage, effleurage en frictie), accupunctuur, yoga. De
begrippen petrissage, effleurages en fricties waren al vroeg bekend. De verklaringen van de effecten
zijn in de loop der jaren vaak bijgesteld. Er werd door de Chinezen al gesproken van
reflexzonemassages, maar ook acupunctuur was daar al eeuwen bekend naast vormen van Yoga
Middeleeuwen: manuele therapie -> verder ontwikkeld tot vormen van Maitland, McKenie, Mulligan,
chiropraxie en osteopathie. Door o.a. Lewitt, Cyriax, Kaltenborn, Menell,Maigne.
18e eeuw: oefentherapie komt weer op ->
Zweedse school: Per Hendrik Ling, onderscheid oefenvormen: actief/passief, weerstands-
/rekoef, militaire/pedagogische/medische/esthetische gymnastiek.
19e en 20e eeuw:
Duitse school: houdings- en schoolgymnastiek, Spies, Maul en Jahn.
Haagse school: schoolgymnastiek en actieve bewegingstherapie, heilgymnastiek kwam
hieruit voort. J.H.C. Reijs de stichter van de Haagse School.
Zander: oefencentra met apparatuur in 19e eeuw, werd ook gebruikt bij heilgymnastiek.
Friedrich Hendrik Jahn: massale gezondheidsgymnastiek, groepen op een oefenweide.
Medau: voerde handgereedschap in, meer evenwichtsoefeningen
Cesar: houdingsgymnastiek, ontwikkeld door Bes Mensendieck en later verder door Marie Cesar.
20e eeuw: ontwikkeling techniek -> fysiotherapeutische applicaties: stroom-, licht-, warmte-, koude-,
Hydro-, hoogfrequent therapieën.
Dry needling: triggerpoint, steeds meer toegepast.
Data
1889: “het Genootschap ter beoefening van Heilgymnastiek in Nederland” wordt door de
heren H. van Kreel, J.H. Reijs en J. Minkman in Amsterdam opgericht. Dit was de voorloper
van het huidige KNGF.
1912: Eerste opleiding tot heilgymnast-masseur
1963: Wet op de paramedische beroepen wordt uitgevaardigd. Beroepsbescherming wordt
vastgelegd.
1965: Fysiotherapeutenbesluit wordt gepubliceerd (staatsblad 52, 1965), titel “heilgymnast-
masseur” wordt vervangen door Fysiotherapeut. Titelbescherming wordt vastgelegd.
1970: Inrichteisen voor praktijken werden ingevoerd.
1973: Fysiotherapeutenbesluit, aanvullende eisen t.a.v. opleiding en examens tot
fysiotherapeut.
1975: Opleidingen fysiotherapie gaan van het Ministerie van Volksgezondheid naar het
Ministerie van Onderwijs en Wetenschap. De opleiding tot fysiotherapeut wordt een HBO-
studie.
1977: Aanpassingen t.a.v. verwijzingen naar fysiotherapeut. Fysiotherapeut krijgt eigen
verantwoordelijkheid om de behandelingen te kiezen die hij wil geven.
1993: BIG-wet wordt ingevoerd: geen beroepsbescherming meer, maar een
titelbescherming.
, 1997: Invoering kwaliteitsregister (Centraal Kwaliteits Register).
2006: DTF
2016: door alle specialisten moet mastertraject afgelegd zijn.
Hoofdstuk 3. Projectplanning & PDCA cirkel
Missie: hoofddoelstelling, veranderd nooit, primaire functie. Waar staan we voor?
Visie: de kijk op het project/bedrijf, veranderd per bestuur, mening, zegt iets over missie, met doel.
Speerpunten: omschrijving succesbepalende factoren.
Projectmanagement: 6 stappen:
- Initiatiefase: idee, brainstormen
- Definitiefase: wat is het? Uitwerken ideeën
- Ontwerpfase: hoe gaan we het doen? Wanneer?
- Voorbereidingsfase: hoe uit te voeren? Wat is er nodig?
- Realisatiefase: uitvoeren project.
- Nazorgfase: in stand houden, reflecteren,
PDCA cirkel: gesloten cirkel, opgezet door Shewart. Kan alleen uitgevoerd worden als het proces
telkens exact hetzelfde is, met dezelfde mensen. Altijd max 1 ding verbeteren. Ander is het niet meer
specifiek en meetbaar.
- Plan: kijk hoe het gaat, leg resultaten vast, definieer probleem/verbeterpunt, maak
verbeterplan.
- Do: voer verbetering uit.
- Check: meet en bekijk de resultaten, vergelijk ze met de doelstellingen.
- Act: evaluatie genomen maatregelen.
Borgen Wanneer de resultaten goed zijn en zichzelf bewezen hebben ten opzichte van de
belanghebbenden dient de aanpassing geborgd te worden. Dat wil; zeggen dat vanaf dat moment de
standaard waarop gewerkt wordt is aangepast aan de vernieuwde situatie en iedereen zo werkt. Het
borgen is van belang om te voorkomen dat de verbeterstappen langzaam wegzakken en niet
consequent worden uitgevoerd. Dat gaat sterk ten koste van het effect op de lange termijn. Na het
borgen wordt het volgende knelpunt/ probleem of verbetermogelijkheid aangepakt.
Gemba/ de werkplek Verbeteren doe je niet vanuit een stoel achter een bureau. Verbeteren doe je
door op de werkplek langdurig de processen te bekijken en je af te vragen waarom, waarom,
waarom, waarom, waarom. (5Why’s) Hiermee kun je achter de echte oorzaken komen van
problemen en blijf je niet hangen in de uiterlijke verschijningsvormen van een probleem.
