Rechtsfilosofie B
HC4: terug- en vooruitblik
Samenvatting week 3
- De kern van de zaak: nationale identiteit
- Het BVerfG en de volkssoevereiniteit:
- Naturalisatieceremonie in Nederland:
- Koopmans en de democratie voorbij volkssoevereiniteit: ‘National identity is made up’:
(Verplichte literatuur voor tentamen)
Twee ontkoppelingen
Koopmans heeft zich erg geirriteerd aan het arrest van het bundesverfassungsgericht, het Maastricht
arrest. Een arrest dat herhaald is in Lissabon in termen van de fundamentele onderscheid tussen
statenverbond en bondstaat. Koopmans probeert 2 ontkoppelingen teweeg te brengen die het argument
van het hof zou ontzenuwen.
- Democratie/Volkssoevereiniteit
Het bundesverfassungsgericht had democratie samen gesteld aan volkssoevereiniteit
- Autonome recht/Staat
Het bundesverfassungsgericht had autonomie gelijk gesteld met een staat.
Koopmans wilt deze 2 doorsnijden, hij komt op voor democratie maar gaat tegen de volkssoevereiniteit
in. Koopman komt op voor de autonmie van de Europese rechtsorde, maar wilt op geen enkele manier die
autonomie afhankelijk laten zijn van de gedachte dat de EU zo iets is als een staat. Dat is het destructieve
strategie van Koopmans. Naast dat destructieve moment is er ook een constructief moment waarbij
Koopmans een eigen verdediging geeft van wat democratie betekend en wat een autonome rechtsorde
betekend.
Alternatieven
- Democratie als procedure
Wat betreft democratie: wanneer je democratie loskoppelt van volkssoevereiniteit blijft de
gedachte over dat democratie op vatten is als een procedure. Een procedure die aan strenge
voorwaarden voldoet.
- Federalisme als multilevel governance
Wat betreft het onderscheid tussen een autonome recht en een staat probeert Koopmans te
laten zien dat er een manier is om de notie van een federalisme te verdedigen en dat dat niet
samen valt met een statenverbond of bondstaat. Hij noemt dat een multilevel governance: je kan
verschillende centra van macht hebben op niveau van de Eu en lidstaten. De stelling van
koopmans is dat wij ons federalisme anders moeten voorstellen en niet in de zin van het
bondsrepubliek Duitsland.
- Problemen bij Koopmans
, Koopmans zakt als theoretische denker. De reden waarom koopmans zou zakken begint met het
probleeem van democratie. Als democratie een procedure is die voldoet aan bepaalde
voorwaarden komt het probleem van meerderheid en minderheid en dat zijn onderdelen van een
geheel, een volk. De procedure en de meerderheidsregel in de democratie veronderstelt zoiets
als een volk. Alles wat je over democratie als procedure kan zeggen, veronderstelt al zoiets als
een gemeenschap. Het bundesverfassungsgericht zou vrij snel de heer koopmans de grond in
kunnen boren.
- MacCormick: de EU/Lid-Staten als ‘commonwealths’
MacCormick heeft een uitweg gezocht in wat hij noemt een commonwealth. Dat is een groep
mensen die besef hebben van een gemeenschappelijk belang, die bereid zijn om dat
gemeenschappelijk belang institutioneel vorm te geven onder zo iets als een grondwet. Volgens
MacCormick zijn zowel de Eu en haar lidstaten commonwealths zijn. dat stelt men inn staat dat
de EU geen staat is, wel een commonwealth omdat een gemeenschappelijke markt ons
samebrengen. De staten worden samengebonden door een gedeelde geschiedenis, cultuur, …
Oefen MC tentamenvraag
Volgens Koopmans, ‘als de homogeniteit van het ‘staatsvolk’ al mocht worden bedreigd, dan is het van
binnen, en niet door de monetaire unie’.
De homogeniteit wordt van binnen bedreigd omdat:
a. De monetaire unie niet bepalend is voor de homogeniteit van het ‘staatsvolk’
b. Het ‘staatsvolk’ niet meer bestaat als politieke eenheid
c. De spannningen n.a.v. de monetaire unie worden mede veroorzaakt door verschillende tussen de
staatsvolkeren
de verschillenen tussen staatsvolkeren alleen zijn onvoldoende om te begrijpen waarom er
spanningen zouden zijn. de kern van het verhaal is dat de EU geen homogeniteit heeft, maar
evenmin de lidstaten. In die zin is de notie van een staatsvolk achterhaald. We hebben geen
politieke eenheden in Europa in de sterke zin wat het bundesverfassungsgericht ons wilt doen
geloven.
Inleiding
Doel van dit college is drieledig. Ten eerste zullen we terugkijken naar de ver- schillende opvattingen over
de EG die we de revue hebben laten passeren om de verschillen tussen de standpunten van het BVerfG en
Koopmans op het vraagstuk over de autonomie van het gemeenschapsrecht op een rijtje te zetten. Ten
tweede zullen we de dieperliggende over- eenkomsten tussen beide posities bloot leggen,
overeenkomsten die ook te vinden zijn in het meer recente debat tussen Fischer en Weiler over de
toekomst van de EG. Ten derde wordt betoogd dat het nodig is om deze samenhang van
vooronderstellingen te problematiseren om een nieuwe fundering van de autonomie van het
gemeenschapsrecht te kunnen ontwikkelen
Twee tegenovergestelde posities
HC4: terug- en vooruitblik
Samenvatting week 3
- De kern van de zaak: nationale identiteit
- Het BVerfG en de volkssoevereiniteit:
- Naturalisatieceremonie in Nederland:
- Koopmans en de democratie voorbij volkssoevereiniteit: ‘National identity is made up’:
(Verplichte literatuur voor tentamen)
Twee ontkoppelingen
Koopmans heeft zich erg geirriteerd aan het arrest van het bundesverfassungsgericht, het Maastricht
arrest. Een arrest dat herhaald is in Lissabon in termen van de fundamentele onderscheid tussen
statenverbond en bondstaat. Koopmans probeert 2 ontkoppelingen teweeg te brengen die het argument
van het hof zou ontzenuwen.
- Democratie/Volkssoevereiniteit
Het bundesverfassungsgericht had democratie samen gesteld aan volkssoevereiniteit
- Autonome recht/Staat
Het bundesverfassungsgericht had autonomie gelijk gesteld met een staat.
Koopmans wilt deze 2 doorsnijden, hij komt op voor democratie maar gaat tegen de volkssoevereiniteit
in. Koopman komt op voor de autonmie van de Europese rechtsorde, maar wilt op geen enkele manier die
autonomie afhankelijk laten zijn van de gedachte dat de EU zo iets is als een staat. Dat is het destructieve
strategie van Koopmans. Naast dat destructieve moment is er ook een constructief moment waarbij
Koopmans een eigen verdediging geeft van wat democratie betekend en wat een autonome rechtsorde
betekend.
Alternatieven
- Democratie als procedure
Wat betreft democratie: wanneer je democratie loskoppelt van volkssoevereiniteit blijft de
gedachte over dat democratie op vatten is als een procedure. Een procedure die aan strenge
voorwaarden voldoet.
- Federalisme als multilevel governance
Wat betreft het onderscheid tussen een autonome recht en een staat probeert Koopmans te
laten zien dat er een manier is om de notie van een federalisme te verdedigen en dat dat niet
samen valt met een statenverbond of bondstaat. Hij noemt dat een multilevel governance: je kan
verschillende centra van macht hebben op niveau van de Eu en lidstaten. De stelling van
koopmans is dat wij ons federalisme anders moeten voorstellen en niet in de zin van het
bondsrepubliek Duitsland.
- Problemen bij Koopmans
, Koopmans zakt als theoretische denker. De reden waarom koopmans zou zakken begint met het
probleeem van democratie. Als democratie een procedure is die voldoet aan bepaalde
voorwaarden komt het probleem van meerderheid en minderheid en dat zijn onderdelen van een
geheel, een volk. De procedure en de meerderheidsregel in de democratie veronderstelt zoiets
als een volk. Alles wat je over democratie als procedure kan zeggen, veronderstelt al zoiets als
een gemeenschap. Het bundesverfassungsgericht zou vrij snel de heer koopmans de grond in
kunnen boren.
- MacCormick: de EU/Lid-Staten als ‘commonwealths’
MacCormick heeft een uitweg gezocht in wat hij noemt een commonwealth. Dat is een groep
mensen die besef hebben van een gemeenschappelijk belang, die bereid zijn om dat
gemeenschappelijk belang institutioneel vorm te geven onder zo iets als een grondwet. Volgens
MacCormick zijn zowel de Eu en haar lidstaten commonwealths zijn. dat stelt men inn staat dat
de EU geen staat is, wel een commonwealth omdat een gemeenschappelijke markt ons
samebrengen. De staten worden samengebonden door een gedeelde geschiedenis, cultuur, …
Oefen MC tentamenvraag
Volgens Koopmans, ‘als de homogeniteit van het ‘staatsvolk’ al mocht worden bedreigd, dan is het van
binnen, en niet door de monetaire unie’.
De homogeniteit wordt van binnen bedreigd omdat:
a. De monetaire unie niet bepalend is voor de homogeniteit van het ‘staatsvolk’
b. Het ‘staatsvolk’ niet meer bestaat als politieke eenheid
c. De spannningen n.a.v. de monetaire unie worden mede veroorzaakt door verschillende tussen de
staatsvolkeren
de verschillenen tussen staatsvolkeren alleen zijn onvoldoende om te begrijpen waarom er
spanningen zouden zijn. de kern van het verhaal is dat de EU geen homogeniteit heeft, maar
evenmin de lidstaten. In die zin is de notie van een staatsvolk achterhaald. We hebben geen
politieke eenheden in Europa in de sterke zin wat het bundesverfassungsgericht ons wilt doen
geloven.
Inleiding
Doel van dit college is drieledig. Ten eerste zullen we terugkijken naar de ver- schillende opvattingen over
de EG die we de revue hebben laten passeren om de verschillen tussen de standpunten van het BVerfG en
Koopmans op het vraagstuk over de autonomie van het gemeenschapsrecht op een rijtje te zetten. Ten
tweede zullen we de dieperliggende over- eenkomsten tussen beide posities bloot leggen,
overeenkomsten die ook te vinden zijn in het meer recente debat tussen Fischer en Weiler over de
toekomst van de EG. Ten derde wordt betoogd dat het nodig is om deze samenhang van
vooronderstellingen te problematiseren om een nieuwe fundering van de autonomie van het
gemeenschapsrecht te kunnen ontwikkelen
Twee tegenovergestelde posities
