personeel
De organisatie als hulpmiddel
Hoofdstuk 6: De rechtspositie van personeel
Rechten en plichten
Als lid van een arbeidsorganisatie heb je rechten en plichten. Er worden tal van
soorten arbeidscontracten gehanteerd om dat te regelen. Om de belangen van
werknemers te behartigen zijn er vakbonden. Ze hebben een geschiedenis van meer
dan honderd jaar en hebben een gevestigde plaats in de samenleving op het gebied
van deze belangenbehartiging.
Vakbonden en werkgeversorganisaties
Door een lang proces van fusies en reorganisaties zijn er nu enkele grote bonden
voor verschillende beroepsgroepen, verenigd in overkoepelende federaties. Voor
overheidspersoneel en persoon van gesubsidieerde instellingen is er de
ABVA/KABO, onderdeel van de FNV. Naast de FNV is er het kleinere CNV. De CFO
is een onderdeel van het CNV. Voor middelbaar en hoger personeel is er nog de
onafhankelijke, dus niet bij een vakcentrale aangesloten MHP.
De vakbonden voeren namens de werknemers jaarlijks het cao-overleg met de
werkgeversorganisaties. Verder houden de bonden zich bezig met bredere
maatschappelijke belangen. Ze geven ook juridisch advies en bijstand aan
werknemers in nood. Wie lid is van een vakbond heeft wel de lasten, maar niet meer
de lusten van iedere werknemer. Het gevolg hiervan is dat mensen de neiging
hebben de lusten te accepteren zonder de lasten te dragen. Dit geldt ook in de
politiek en binnen organisaties, wie zich inspant voor verbetering doet dat ook voor
mensen die zich er niet voor inspannen.
Een organisatie is tevens werkgever en daarom aangesloten bij een
werkgeversorganisatie. Deze verenigingen houden zich bezig met
belangenbehartiging voor de aangesloten organisaties, doen de cao-
onderhandelingen namens de werkgevers, geven adviezen aan bestuur en directie
over rechtspositionele kwesties en onderhandelen met de subsidiërende overheid
over betere subsidievoorwaarden.
Bij gemeentelijke en andere overheidsinstellingen wordt het
arbeidsvoorwaardenoverleg gevoerd door de vakbonden aan werknemerszijde en de
minister van Binnenlandse zaken aan de andere zijde. In het georganiseerd overleg
op lokaal niveau wordt ook over deze overeenkomsten gesproken, maar de ruimte
om de arbeidsvoorwaarden op dat niveau te veranderen, is verwaarloosbaar klein.