Inleiding in de Wetenschappelijke
Methode
Vragen en antwoorden voor de
YouLearn Stof
1
, Wat is Kennis? Een opvatting, die waar en gerechtvaardigd is
Wat houdt de methode van Alle situaties die twijfel in ons kunnen oproepen uit de weg
Volharden en Vermijden in? gaan
Methode van autoriteit Niet de methode van een wetenschapper, maar wel een
pragmatische strategie
A-priori-methode Overtuiging af laten hangen van bepaalde voorkeuren
Wat stelt Pierce mbt onze Deze bestaan onafhankelijk van de werkelijkheid
opvattingen?
Wat is het doel van Zowel systematisch beschrijven van de werkelijkheid als
fundamenteel onderzoek? verklaren waarom dingen zijn zoals ze zijn
Wat is toegepast onderzoek? Nadruk ligt niet op beschrijven en verklaren, maar op het
kunnen voorspellen van en uitoefenen van controle op
bepaalde gebeurtenissen of fenomenen
Waardoor wordt wetenschap Door de methoden en werkwijzen die zij hanteert
gekenmerkt?
Wat is de alledaagse definitie Dat zij een verzameling van kennis is die afkomstig is van de
van wetenschap? zintuigen. Wat de wetenschapper hoort, ziet en voelt zijn
vertrekpunten om tot nieuwe inzichten over de wereld te
komen
Thema 1 – Perspectief op wetenschap
Waarnaar wordt verwezen De periode na de Middeleeuwen waarin het dogmatische
wanneer er wordt gesproken kerkelijke wereldbeeld werd verlaten en men de wereld op een
over de wetenschappelijke meer mechanische manier ging zien
revolutie?
Wat wordt gezien als begin van De publicatie De revolutionibus orbium coelestium van Nicolaus
deze periode? Copernicus in 1543
Wanneer spreken we van Wanneer de afstemming tussen onze opvattingen over de
perfecte correspondentie? wereld en de wereld zelf perfect zijn
Wat is het Socrates, Plato en Aristoteles bogen zich over het vraagstuk hoe
correspondentieprobleem? je kennis kunt verzamelen over de wereld en zeker kunt weten
dat deze kennis correct is
Hoe dacht Socrates over het Iedereen neemt de wereld waar vanuit een ander perspectief.
correspondentieprobleem? We kunnen nooit volledig op onze zintuigen vertrouwen en
zekere kennis over de buitenwereld is dus onmogelijk
Hoe dacht Plato, als leerling van Zintuigen zijn inderdaad onbetrouwbaar, maar we kunnen toch
Socrates, over het zekere kennis hebben over de buitenwereld. Plato stelt dat wij
correspondentieprobleem? in ons aangeboren verstand herinneringen hebben van het
beeld van de buitenwereld
Hoe dacht Aristoteles over de Met de visie van Plato leren we nooit iets nieuws. Zintuigen zijn
visie van Plato? nodig om te onderzoeken. Dat geeft nog geen zekere kennis,
maar reproductie van onderzoek geeft informatie over de
gemeenschappelijkheid van het object/thema en kennen we de
essentie ervan. Een intuitief sprongetje is dan mogelijk naar
algemeen geldende kennis
2
, Hoe noemen we het standpunt We zullen nooit zekere kennis bezitten: scepticisme
van Socrates?
Hoe noemen we het standpunt We ontlenen kennis aan het verstand, omdat we in dit verstand
van Plato? aangeboren zekerheden bezitten: rationalisme. Een rationalist
gaat uit van denken
Hoe noemen we het standpunt We moeten onze zintuigen gebruiken: empirisme. Het woord
van Aristoteles? ‘empeira’ betekent zoiets als ‘ervaring’ Ervaring staat niet alleen
voor zintuigelijke ervaring, maar ook voor de opgedaan ervaring
waarvan de optelsom leidt tot intuïtie
VERLICHTING 1600-1700
Welk standpunt van de oude Scepticisme van Socrates. Descartes gelooft echter in het
Grieken vinden we terug bij verstandelijk vermogen van de mens om het probleem van de
Descartes en wat is zijn eigen onbetrouwbaarheid van de zintuigen op te lossen. Dit maakt
standpunt? hem een rationalist. “cogito ergo sum; ik denk, dus ik ben”
Welk standpunt van de oude De empiristische ideeën van Aristoteles. Er is niets in ons
Grieken vinden we terug bij verstand dat niet via zintuigen is binnengekomen. Zijn denkwijze
Locke en wat is zijn eigen heeft een sceptische ondertoon, doordat deze kennis nooit tot
standpunt? zekerheid kan leiden, maar door te streven naar onderlinge
samenhang in onze kennis, sterkt dat het vertrouwen in die
kennis
Welk standpunt van de oude Net als Locke en Artistoteles een empirist.
Grieken vinden we terug bij Het individuele perspectief is het enige dat zeker is en dat is
Berkeley en wat is zijn eigen bepalend voor de werkelijkheid. “Esse est percipi” Wat gezien
standpunt? wordt bestaat en de rest niet.
Berkeley is een radicaal empirist en radicaal scepticus wat
gezien wordt als het idealisme
Wat kan gezegd worden over Dit is opgelost met zijn idealisme; de individuele ervaring is de
het correspondentieprobleem enige waarheid, dus er is geen buitenwereld om mee te
als we naar de visie van corresponderen.
Berkeley kijken? Gevolg is echter dat wetenschap zinloos is geworden.
Welke randvoorwaarde is dus Realisme ; aannemen dat er een externe buitenwereld bestaat
nodig voor de wetenschap?
Wat kenmerkt de periode van Men ging meer kritisch denken ipv het dogmatisch geloven
de Verlichting?
Waarin heeft Nicolaus Hij stelde dat niet de aarde, maar de zon in het centrum stond.
Copernicus een verandering in Hiermee tastte hij het kerkelijk wereldbeeld aan. Dit was van
het denken teweeg gebracht? grote betekenis omdat men in deze periode kritisch ging denken
Francis Bacon riep op tot het Vertekeningen in onze kennis door de beperkingen die we van
loslaten van het kerkelijke geboorte mee krijgen. Het zijn de neigingen van de mens, bijv
wereldbeeld en waarschuwde - Neiging tot confirmatie
voor wat we ook wel ‘bias’ - Neiging om regelmatigheden te zien als iets dat altijd zal
noemen. gebeuren
Wat houdt de idola tribus in? - Menselijke beperking om niet alles waar te kunnen
nemen
Wat houdt de idola specus in? Vertekeningen in onze kennis door leerervaringen of door ons
te conformeren aan groepen
Wat houdt de idola fori in? Vertekeningen die ontstaan door onnauwkeurig
woordgebruik/gebruik van definities of doordat de betekenis
van woorden verschuift of woorden te weinig betekenis hebben
3
Methode
Vragen en antwoorden voor de
YouLearn Stof
1
, Wat is Kennis? Een opvatting, die waar en gerechtvaardigd is
Wat houdt de methode van Alle situaties die twijfel in ons kunnen oproepen uit de weg
Volharden en Vermijden in? gaan
Methode van autoriteit Niet de methode van een wetenschapper, maar wel een
pragmatische strategie
A-priori-methode Overtuiging af laten hangen van bepaalde voorkeuren
Wat stelt Pierce mbt onze Deze bestaan onafhankelijk van de werkelijkheid
opvattingen?
Wat is het doel van Zowel systematisch beschrijven van de werkelijkheid als
fundamenteel onderzoek? verklaren waarom dingen zijn zoals ze zijn
Wat is toegepast onderzoek? Nadruk ligt niet op beschrijven en verklaren, maar op het
kunnen voorspellen van en uitoefenen van controle op
bepaalde gebeurtenissen of fenomenen
Waardoor wordt wetenschap Door de methoden en werkwijzen die zij hanteert
gekenmerkt?
Wat is de alledaagse definitie Dat zij een verzameling van kennis is die afkomstig is van de
van wetenschap? zintuigen. Wat de wetenschapper hoort, ziet en voelt zijn
vertrekpunten om tot nieuwe inzichten over de wereld te
komen
Thema 1 – Perspectief op wetenschap
Waarnaar wordt verwezen De periode na de Middeleeuwen waarin het dogmatische
wanneer er wordt gesproken kerkelijke wereldbeeld werd verlaten en men de wereld op een
over de wetenschappelijke meer mechanische manier ging zien
revolutie?
Wat wordt gezien als begin van De publicatie De revolutionibus orbium coelestium van Nicolaus
deze periode? Copernicus in 1543
Wanneer spreken we van Wanneer de afstemming tussen onze opvattingen over de
perfecte correspondentie? wereld en de wereld zelf perfect zijn
Wat is het Socrates, Plato en Aristoteles bogen zich over het vraagstuk hoe
correspondentieprobleem? je kennis kunt verzamelen over de wereld en zeker kunt weten
dat deze kennis correct is
Hoe dacht Socrates over het Iedereen neemt de wereld waar vanuit een ander perspectief.
correspondentieprobleem? We kunnen nooit volledig op onze zintuigen vertrouwen en
zekere kennis over de buitenwereld is dus onmogelijk
Hoe dacht Plato, als leerling van Zintuigen zijn inderdaad onbetrouwbaar, maar we kunnen toch
Socrates, over het zekere kennis hebben over de buitenwereld. Plato stelt dat wij
correspondentieprobleem? in ons aangeboren verstand herinneringen hebben van het
beeld van de buitenwereld
Hoe dacht Aristoteles over de Met de visie van Plato leren we nooit iets nieuws. Zintuigen zijn
visie van Plato? nodig om te onderzoeken. Dat geeft nog geen zekere kennis,
maar reproductie van onderzoek geeft informatie over de
gemeenschappelijkheid van het object/thema en kennen we de
essentie ervan. Een intuitief sprongetje is dan mogelijk naar
algemeen geldende kennis
2
, Hoe noemen we het standpunt We zullen nooit zekere kennis bezitten: scepticisme
van Socrates?
Hoe noemen we het standpunt We ontlenen kennis aan het verstand, omdat we in dit verstand
van Plato? aangeboren zekerheden bezitten: rationalisme. Een rationalist
gaat uit van denken
Hoe noemen we het standpunt We moeten onze zintuigen gebruiken: empirisme. Het woord
van Aristoteles? ‘empeira’ betekent zoiets als ‘ervaring’ Ervaring staat niet alleen
voor zintuigelijke ervaring, maar ook voor de opgedaan ervaring
waarvan de optelsom leidt tot intuïtie
VERLICHTING 1600-1700
Welk standpunt van de oude Scepticisme van Socrates. Descartes gelooft echter in het
Grieken vinden we terug bij verstandelijk vermogen van de mens om het probleem van de
Descartes en wat is zijn eigen onbetrouwbaarheid van de zintuigen op te lossen. Dit maakt
standpunt? hem een rationalist. “cogito ergo sum; ik denk, dus ik ben”
Welk standpunt van de oude De empiristische ideeën van Aristoteles. Er is niets in ons
Grieken vinden we terug bij verstand dat niet via zintuigen is binnengekomen. Zijn denkwijze
Locke en wat is zijn eigen heeft een sceptische ondertoon, doordat deze kennis nooit tot
standpunt? zekerheid kan leiden, maar door te streven naar onderlinge
samenhang in onze kennis, sterkt dat het vertrouwen in die
kennis
Welk standpunt van de oude Net als Locke en Artistoteles een empirist.
Grieken vinden we terug bij Het individuele perspectief is het enige dat zeker is en dat is
Berkeley en wat is zijn eigen bepalend voor de werkelijkheid. “Esse est percipi” Wat gezien
standpunt? wordt bestaat en de rest niet.
Berkeley is een radicaal empirist en radicaal scepticus wat
gezien wordt als het idealisme
Wat kan gezegd worden over Dit is opgelost met zijn idealisme; de individuele ervaring is de
het correspondentieprobleem enige waarheid, dus er is geen buitenwereld om mee te
als we naar de visie van corresponderen.
Berkeley kijken? Gevolg is echter dat wetenschap zinloos is geworden.
Welke randvoorwaarde is dus Realisme ; aannemen dat er een externe buitenwereld bestaat
nodig voor de wetenschap?
Wat kenmerkt de periode van Men ging meer kritisch denken ipv het dogmatisch geloven
de Verlichting?
Waarin heeft Nicolaus Hij stelde dat niet de aarde, maar de zon in het centrum stond.
Copernicus een verandering in Hiermee tastte hij het kerkelijk wereldbeeld aan. Dit was van
het denken teweeg gebracht? grote betekenis omdat men in deze periode kritisch ging denken
Francis Bacon riep op tot het Vertekeningen in onze kennis door de beperkingen die we van
loslaten van het kerkelijke geboorte mee krijgen. Het zijn de neigingen van de mens, bijv
wereldbeeld en waarschuwde - Neiging tot confirmatie
voor wat we ook wel ‘bias’ - Neiging om regelmatigheden te zien als iets dat altijd zal
noemen. gebeuren
Wat houdt de idola tribus in? - Menselijke beperking om niet alles waar te kunnen
nemen
Wat houdt de idola specus in? Vertekeningen in onze kennis door leerervaringen of door ons
te conformeren aan groepen
Wat houdt de idola fori in? Vertekeningen die ontstaan door onnauwkeurig
woordgebruik/gebruik van definities of doordat de betekenis
van woorden verschuift of woorden te weinig betekenis hebben
3
