Les 1a:
De student:
Gedrag bestaat uit waarneembare handelingen (direct waarneembaar voor anderen en jezelf), niet-
waarneembare handelingen (innerlijk gedrag) of onbewuste (reflexmatige) handelingen. Veel
gedragingen hebben een erfelijke basis. Hoe groot die invloed van de erfelijke factoren is, is niet
precies vast te stellen. Het gedrag wordt ook beïnvloed door allerlei factoren, zoals sociale-, culturele
en spirituele-, fysische-, psychische- en fysieke factoren.
1. beschrijft verschillende vormen van een ongezonde leefstijl;
-
2. benoemt verschillende gedragsdeterminanten;
Gedragsdeterminanten: factoren die ervoor zorgen dat je wel of niet bepaald gedrag vasthoud, kan
veranderen of vertoond.
Endogene determinanten: interne invloeden, zoals je karakter, motivatie, vertrouwen in eigen
kunnen etc.
Exogene determinanten: externe invloeden, zoals een vriendin die vraagt of je wil afspreken,
huiswerk etc.
3. legt uit hoe gewoontevorming tot stand komt;
Door herhaling.
4. legt de volgende gedragsverklaringsmodellen uit: ASE-model, Health Belief Model en het VTV-
model.
ASE-model: A=Attitude, hoe we zelf tegen het gedrag aankijken. S=Sociale invloed, hoe anderen over
het gedrag denken. E=Eigen effectiviteit, geloof in eigen kunnen.
Health Belief Model: Het Health Belief Model is ontstaan vanuit de behoefte gezondheidsgedrag te
verklaren. De basiscomponenten van het Health Belief Model werden ontleend aan verschillende
psychologische theorieën die veronderstellen dat gedrag afhankelijk is van de waarde die iemand
geeft aan een uitkomst (gevolg) van een gedrag en op basis van de verwachting dat het gedrag zal
leiden tot die uitkomst. Jan gelooft bijvoorbeeld dat regelmatig joggen zal leiden tot gewichtsverlies,
maar hij hecht niet zoveel belang aan gewichtscontrole, dus jogt hij niet. Marie verwacht ook dat
beweging zal leiden tot gewichtsverlies, maar zij vindt het wel belangrijk om er slank uit te zien.
Daarom besluit ze om lid te worden van een wandelclub.
VTV-model: De Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV) geeft inzicht in de belangrijkste
toekomstige maatschappelijke opgaven op het gebied van ziekte en gezondheid,
gezondheidsdeterminanten, preventie en gezondheidszorg in Nederland.
De VTV verkent de toekomst. Dat doet de VTV aan de hand van vragen zoals: Hoe oud worden we in
de toekomst? Welke aandoeningen komen dan veel voor? Hoe gezond leven we in de toekomst? Hoe
De student:
Gedrag bestaat uit waarneembare handelingen (direct waarneembaar voor anderen en jezelf), niet-
waarneembare handelingen (innerlijk gedrag) of onbewuste (reflexmatige) handelingen. Veel
gedragingen hebben een erfelijke basis. Hoe groot die invloed van de erfelijke factoren is, is niet
precies vast te stellen. Het gedrag wordt ook beïnvloed door allerlei factoren, zoals sociale-, culturele
en spirituele-, fysische-, psychische- en fysieke factoren.
1. beschrijft verschillende vormen van een ongezonde leefstijl;
-
2. benoemt verschillende gedragsdeterminanten;
Gedragsdeterminanten: factoren die ervoor zorgen dat je wel of niet bepaald gedrag vasthoud, kan
veranderen of vertoond.
Endogene determinanten: interne invloeden, zoals je karakter, motivatie, vertrouwen in eigen
kunnen etc.
Exogene determinanten: externe invloeden, zoals een vriendin die vraagt of je wil afspreken,
huiswerk etc.
3. legt uit hoe gewoontevorming tot stand komt;
Door herhaling.
4. legt de volgende gedragsverklaringsmodellen uit: ASE-model, Health Belief Model en het VTV-
model.
ASE-model: A=Attitude, hoe we zelf tegen het gedrag aankijken. S=Sociale invloed, hoe anderen over
het gedrag denken. E=Eigen effectiviteit, geloof in eigen kunnen.
Health Belief Model: Het Health Belief Model is ontstaan vanuit de behoefte gezondheidsgedrag te
verklaren. De basiscomponenten van het Health Belief Model werden ontleend aan verschillende
psychologische theorieën die veronderstellen dat gedrag afhankelijk is van de waarde die iemand
geeft aan een uitkomst (gevolg) van een gedrag en op basis van de verwachting dat het gedrag zal
leiden tot die uitkomst. Jan gelooft bijvoorbeeld dat regelmatig joggen zal leiden tot gewichtsverlies,
maar hij hecht niet zoveel belang aan gewichtscontrole, dus jogt hij niet. Marie verwacht ook dat
beweging zal leiden tot gewichtsverlies, maar zij vindt het wel belangrijk om er slank uit te zien.
Daarom besluit ze om lid te worden van een wandelclub.
VTV-model: De Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV) geeft inzicht in de belangrijkste
toekomstige maatschappelijke opgaven op het gebied van ziekte en gezondheid,
gezondheidsdeterminanten, preventie en gezondheidszorg in Nederland.
De VTV verkent de toekomst. Dat doet de VTV aan de hand van vragen zoals: Hoe oud worden we in
de toekomst? Welke aandoeningen komen dan veel voor? Hoe gezond leven we in de toekomst? Hoe
