Verpleegkundige kennis 2.2
Kwaliteitszorg geldt op alle niveaus
Macroniveau: de Nederlandse en de Europese wetgeving
1 | De wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (WKKGZ) stelt kwaliteitseisen aan
de zorg en geldt voor alle instellingen in de zorgsector.
- Verantwoorde zorg: doeltreffend, doelmatig en patiëntgericht.
- Op kwaliteit gericht beleid
- Een kwaliteitssysteem hebben
- Jaarverslag over kwaliteit van zorg in de instelling: over bevoegdheid en
bekwaamheid van medewerkers.
- Beschikken over een klachtenregeling: klachten afhandeling
2 | Wet toetreding zorgaanbieders: om zorg te kunnen aanbieden die wordt
vergoed via zorgverzekering of Wlz.
- Transparantie over bedrijfsvoering, financiën en bestuursstructuur.
3 | Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen
- Medezeggenschap regelen doormiddel van een cliëntenraad.
4 | Wet BIG
- Bevoegdheid en bekwaamheid
- Verantwoorde zorg leveren die voldoet aan de kwaliteitsstandaarden van de
beroepsgroep.
- Alleen BIG-geregistreerde zorgverleners mogen bepaalde voorbehouden
handelingen uitvoeren.
5 | De inspectie (IGJ) houdt toezicht op het naleven van de wetgeving.
Mesoniveau: op sector of organisatie niveau (het kwaliteitssysteem)
1 | De wet WKKGZ stelt dat iedere zorginstelling kwaliteitssystemen moet hebben
voor het bewaken, beheersen en verbeteren van de kwaliteit van zorg.
In een kwaliteitssysteem zitten een aantal vaste onderdelen:
- Missie, visie op de zorg: aan wie lever je zorg en waarom
- Organisatiestructuur, bevoegdheden en verantwoordelijkheden
- Communicatie structuur
- Organisatie van het primaire proces: de zorg
- Ondersteunende processen
- Procedures en registratie
- verbeterprocessen (metingen, analyses van indicatoren etc.)
Microniveau: de kwaliteit van de directe zorgverlening
,Een keurmerk controleert of het kwaliteitssysteem voldoet aan de eisen van het
keurmerk, bijvoorbeeld: HKZ certificatie.
14 stappen voor HKZ certificering:
1- Toepassingsgebied HKZ vaststellen
2- HKZ nulmeting
3- Planning en HKZ plan van aanpak maken
4- Vertrekken vanuit het reeds aanwezige systeem
5- Structuur en vorm kwaliteitsmanagementsysteem definiëren
6- Primair proces analyseren
7- Ondersteunde en besturende processen analyseren
8- Verplichte procedures en registraties opzetten
9- Implementeren van het HKZ systeem
10- Monitoren werking HKZ normen
11- Metingen en analyses doelstellingen en procesindicatoren
12- Uitvoeren HKZ audit en directie beoordeling (evaluatie van systeem)
13- HKZ certificaat aanvragen bij certificeerde instelling
14- HKZ certificering en keurmerk.
Een keurmerk is geen garantie voor goede zorg.
Stakeholders, betrokken bij het kwaliteitsbeleid van een zorg organisatie
Stakeholders stellen eisen waaraan de kwaliteit van de zorg in de instellingen moet
voldoen, wat beschreven dient te staan in het kwaliteitssysteem en beoordeelt
wordt door bijvoorbeeld HKZ keurmerk.
Interne stakeholders
- Directie
- Zorgpersoneel en personeel ondersteunende diensten
Externe stakeholders
- Zorgorganisatie
- Gemeente (WMO financiering, jeugdzorg)
- Verzekeraars (WLZ of aanspraak wijkverpleging)
- Cliënten (raad)
- Klachtencommissie
- Raad van toezicht
- IGZ
, HKZ-model – Demining-cyclus
Primair proces (HKZ hfst 1-3)
Het primaire proces vormt het hart van het vernieuwde HKZ-model. In dit primaire
proces vindt de zorg- en dienstverlening aan de cliënt plaats. Bij het verbeteren
van de kwaliteit van zorg is dit de plek waar het om draait: het directe contact
tussen zorgverlener en cliënt. Om het belang van die relatie weer te geven en te
illustreren dat het in de zorg om mensen gaat (zowel om professionals als om
cliënten), wordt het centrum van het model weergegeven door een mensfiguur. De
pdca-cyclus vindt hier in het klein plaats: om deze zorg te verbeteren wordt een
behandelplan opgesteld met de patiënt (doelen vaststellen), worden acties
uitgevoerd en resultaten geëvalueerd. Op basis daarvan worden de verbeteracties
uitgevoerd.
PDCA-cyclus op organisatieniveau
De buitenste ring van het model geeft de omvattende pdca-cyclus van de
organisatie weer. Een kwaliteitssysteem bestaat uit vier fasen: PLAN (het opstellen
van plannen), DO (het uitvoeren van de acties die uit het plan voortkomen), CHECK
(het evalueren van de acties) en ACT (het verbeteren naar aanleiding van de
evaluatie). Het kwaliteitssysteem is als een open ring weergegeven. Dit om aan te
geven dat het geen log en bureaucratisch geheel is, maar een flexibel en
dynamisch model. Een organisatie kan zich in verschillende fasen van het model
bevinden en in alle fasen is er ruimte om met het verbeteren van kwaliteit te
beginnen. De voortdurende vraag daarbij is: waar kan de organisatie verbeteren
om zo beter te voldoen aan de wensen van de klanten? Ook de omgeving speelt
hierbij een rol. Organisaties staan tegenwoordig in een open verbinding met de
buitenwereld en invloeden van buitenaf horen de organisatie te bereiken.
Kwaliteitszorg geldt op alle niveaus
Macroniveau: de Nederlandse en de Europese wetgeving
1 | De wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (WKKGZ) stelt kwaliteitseisen aan
de zorg en geldt voor alle instellingen in de zorgsector.
- Verantwoorde zorg: doeltreffend, doelmatig en patiëntgericht.
- Op kwaliteit gericht beleid
- Een kwaliteitssysteem hebben
- Jaarverslag over kwaliteit van zorg in de instelling: over bevoegdheid en
bekwaamheid van medewerkers.
- Beschikken over een klachtenregeling: klachten afhandeling
2 | Wet toetreding zorgaanbieders: om zorg te kunnen aanbieden die wordt
vergoed via zorgverzekering of Wlz.
- Transparantie over bedrijfsvoering, financiën en bestuursstructuur.
3 | Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen
- Medezeggenschap regelen doormiddel van een cliëntenraad.
4 | Wet BIG
- Bevoegdheid en bekwaamheid
- Verantwoorde zorg leveren die voldoet aan de kwaliteitsstandaarden van de
beroepsgroep.
- Alleen BIG-geregistreerde zorgverleners mogen bepaalde voorbehouden
handelingen uitvoeren.
5 | De inspectie (IGJ) houdt toezicht op het naleven van de wetgeving.
Mesoniveau: op sector of organisatie niveau (het kwaliteitssysteem)
1 | De wet WKKGZ stelt dat iedere zorginstelling kwaliteitssystemen moet hebben
voor het bewaken, beheersen en verbeteren van de kwaliteit van zorg.
In een kwaliteitssysteem zitten een aantal vaste onderdelen:
- Missie, visie op de zorg: aan wie lever je zorg en waarom
- Organisatiestructuur, bevoegdheden en verantwoordelijkheden
- Communicatie structuur
- Organisatie van het primaire proces: de zorg
- Ondersteunende processen
- Procedures en registratie
- verbeterprocessen (metingen, analyses van indicatoren etc.)
Microniveau: de kwaliteit van de directe zorgverlening
,Een keurmerk controleert of het kwaliteitssysteem voldoet aan de eisen van het
keurmerk, bijvoorbeeld: HKZ certificatie.
14 stappen voor HKZ certificering:
1- Toepassingsgebied HKZ vaststellen
2- HKZ nulmeting
3- Planning en HKZ plan van aanpak maken
4- Vertrekken vanuit het reeds aanwezige systeem
5- Structuur en vorm kwaliteitsmanagementsysteem definiëren
6- Primair proces analyseren
7- Ondersteunde en besturende processen analyseren
8- Verplichte procedures en registraties opzetten
9- Implementeren van het HKZ systeem
10- Monitoren werking HKZ normen
11- Metingen en analyses doelstellingen en procesindicatoren
12- Uitvoeren HKZ audit en directie beoordeling (evaluatie van systeem)
13- HKZ certificaat aanvragen bij certificeerde instelling
14- HKZ certificering en keurmerk.
Een keurmerk is geen garantie voor goede zorg.
Stakeholders, betrokken bij het kwaliteitsbeleid van een zorg organisatie
Stakeholders stellen eisen waaraan de kwaliteit van de zorg in de instellingen moet
voldoen, wat beschreven dient te staan in het kwaliteitssysteem en beoordeelt
wordt door bijvoorbeeld HKZ keurmerk.
Interne stakeholders
- Directie
- Zorgpersoneel en personeel ondersteunende diensten
Externe stakeholders
- Zorgorganisatie
- Gemeente (WMO financiering, jeugdzorg)
- Verzekeraars (WLZ of aanspraak wijkverpleging)
- Cliënten (raad)
- Klachtencommissie
- Raad van toezicht
- IGZ
, HKZ-model – Demining-cyclus
Primair proces (HKZ hfst 1-3)
Het primaire proces vormt het hart van het vernieuwde HKZ-model. In dit primaire
proces vindt de zorg- en dienstverlening aan de cliënt plaats. Bij het verbeteren
van de kwaliteit van zorg is dit de plek waar het om draait: het directe contact
tussen zorgverlener en cliënt. Om het belang van die relatie weer te geven en te
illustreren dat het in de zorg om mensen gaat (zowel om professionals als om
cliënten), wordt het centrum van het model weergegeven door een mensfiguur. De
pdca-cyclus vindt hier in het klein plaats: om deze zorg te verbeteren wordt een
behandelplan opgesteld met de patiënt (doelen vaststellen), worden acties
uitgevoerd en resultaten geëvalueerd. Op basis daarvan worden de verbeteracties
uitgevoerd.
PDCA-cyclus op organisatieniveau
De buitenste ring van het model geeft de omvattende pdca-cyclus van de
organisatie weer. Een kwaliteitssysteem bestaat uit vier fasen: PLAN (het opstellen
van plannen), DO (het uitvoeren van de acties die uit het plan voortkomen), CHECK
(het evalueren van de acties) en ACT (het verbeteren naar aanleiding van de
evaluatie). Het kwaliteitssysteem is als een open ring weergegeven. Dit om aan te
geven dat het geen log en bureaucratisch geheel is, maar een flexibel en
dynamisch model. Een organisatie kan zich in verschillende fasen van het model
bevinden en in alle fasen is er ruimte om met het verbeteren van kwaliteit te
beginnen. De voortdurende vraag daarbij is: waar kan de organisatie verbeteren
om zo beter te voldoen aan de wensen van de klanten? Ook de omgeving speelt
hierbij een rol. Organisaties staan tegenwoordig in een open verbinding met de
buitenwereld en invloeden van buitenaf horen de organisatie te bereiken.
