Cultuursensitief
werken in zorg en
welzijn
Naam:
Studentnummer: 523086
Studiecoach: Kim van der Veen
Klas: OSW06-2223-Q3E2-2
Module:
Docent: Jop Masselink
,Inhoudsopgave
H1. Oriëntatie werkveld.......................................................................................................2
1.1 Overwerk cultuur.......................................................................2
1.2 Roddelcultuur............................................................................2
1.3 Prestatiedruk.............................................................................3
1.4 Onderbouwing keuze knelpunt..................................................4
H.2 Eigen waarden en normen.............................................................................................5
2.1 Reflectie eigen normen en waarden...........................................5
3.1 Contact met andere (sub)cultuur...............................................6
H3. Normen en waarden van de ander.................................................................................7
3.1 Reflectie gesprekken.................................................................7
H4. Adviezen........................................................................................................................8
Literatuurlijst.....................................................................................................................10
Bijlagen..............................................................................................................................13
Bijlage 1........................................................................................ 13
Bijlage 2........................................................................................ 14
, H1. Oriëntatie werkveld
In dit hoofdstuk worden drie interculturele knelpunten geanalyseerd op basisschool De
Flierefluiter. Het zijn knelpunten waar cultuur en diversiteit een rol in spelen. Hieronder
worden de knelpunten beschreven
1.1 Overwerk cultuur
Het eerste knelpunt gaat over de cultuur van het overwerken van de leerkrachten in het
onderwijs. Ik heb voor dit knelpunt gekozen, omdat het een belangrijk actueel
maatschappelijk probleem is bij ons op de werkvloer, maar ook binnen de maatschappij.
Naast het voorbereiden van de lessen, het lesgeven en vergaderingen zijn er nog andere
taken voor de leerkrachten (Metafoor Onderwijs, 1970). Dit wordt uitgewerkt in een
takenpakket. Dit zijn externe uren die zelf ingevuld moeten worden. Wel hebben
leerkrachten het geluk dat ze hier uren voor krijgen en dit dus ook uitbetaald krijgen. Vaak
zijn de gemaakte uren wel meer dan dat ze betaald krijgen, maar hier wordt niet over
gepraat. Onderwijsassistenten vallen niet binnen het takenpakket, hebben dus geen extra
taken en dus ook geen extra betaalde uren. Zo werkt de onderwijsassistent op bassischool
De Wegwijzer 23 uitbetaalde uren. Wel wordt er wel van haar verwacht dat ze bij kind
gesprekken en open dagen en vergaderingen aanwezig is. Deze momenten vallen vaak
buiten haar werktijden en deze momenten krijgt ze dus ook niet uitbetaald. Kortom, binnen
basisschool De Wegwijzer is het genormaliseerd dat je meer werkt dan de uren die op papier
staan. Ik zie dit punt als cultuurreel knelpunt, omdat het niet over een individu gaat, maar
over een groep collega’s op Basisschool De Wegwijzer en waarschijnlijk ook op andere
scholen. Het knelpunt gaat over ‘wij’ (Culture at Work, 2022). Dit punt is een onopgemerkt
ritueel wat normaal wordt gevonden.
Volgens de literatuur maken leraren ook structureel meer overuren. Leerkracht zijn is niet
alleen lesgeven. Het zijn ook administratieve zaken, scholingen, overleggen, contact met
ouders en voorbereiden en nakijken (Metafoor Onderwijs, 1970). Er is een sterk leraren te
kort en dit maakt het overwerken ook een maatschappelijk probleem (Ministerie van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, 2022b). Het overwerken wordt als normaal gezien, als
iets dat erbij hoort. Uit onderzoek blijkt dat voor elk klokuur voor de klas, een leraar 24
minuten nodig heeft om voor te bereiden en na te kijken. Het lesgeven, de kern van het
beroep, wordt niet gezien als een zware last. Al het andere wat erbij komt kijken, zorgt voor
het draaien van die over uren (Leraar werkt structureel over, z.d.).
1.2 Roddelcultuur
Het tweede knelpunt gaat over het roddelen op de werkvloer, dus de werkcultuur. Er is voor
dit knelpunt gekozen, omdat roddelen iets is waardoor de werksfeer kan veranderen,
collega’s zich niet meer fijn voelen binnen het team en er mogelijk groepen kunnen
ontstaan. Binnen de Wegwijzer in Enter zijn er wat collega’s die wat meer met elkaar
optrekken binnen en buiten de werkmuren. Zo heb je de twintigers die soms buiten werk
een drankje met elkaar drinken, zo heb je twee collega’s die jarenlang samen een klas
hebben gedraaid en zo heb je nog drie andere collega’s die wat meer met elkaar optrekken.
Aan een aantal collega’s kun je merken dat dat niet echt gewaardeerd wordt. Hierdoor
ontstaat er onenigheid en wordt er onderling geroddeld binnen het team. Door dit geroddel
is de werksfeer veranderd en merk je aan collega’s dat ze zich onzeker of buitengesloten
2
werken in zorg en
welzijn
Naam:
Studentnummer: 523086
Studiecoach: Kim van der Veen
Klas: OSW06-2223-Q3E2-2
Module:
Docent: Jop Masselink
,Inhoudsopgave
H1. Oriëntatie werkveld.......................................................................................................2
1.1 Overwerk cultuur.......................................................................2
1.2 Roddelcultuur............................................................................2
1.3 Prestatiedruk.............................................................................3
1.4 Onderbouwing keuze knelpunt..................................................4
H.2 Eigen waarden en normen.............................................................................................5
2.1 Reflectie eigen normen en waarden...........................................5
3.1 Contact met andere (sub)cultuur...............................................6
H3. Normen en waarden van de ander.................................................................................7
3.1 Reflectie gesprekken.................................................................7
H4. Adviezen........................................................................................................................8
Literatuurlijst.....................................................................................................................10
Bijlagen..............................................................................................................................13
Bijlage 1........................................................................................ 13
Bijlage 2........................................................................................ 14
, H1. Oriëntatie werkveld
In dit hoofdstuk worden drie interculturele knelpunten geanalyseerd op basisschool De
Flierefluiter. Het zijn knelpunten waar cultuur en diversiteit een rol in spelen. Hieronder
worden de knelpunten beschreven
1.1 Overwerk cultuur
Het eerste knelpunt gaat over de cultuur van het overwerken van de leerkrachten in het
onderwijs. Ik heb voor dit knelpunt gekozen, omdat het een belangrijk actueel
maatschappelijk probleem is bij ons op de werkvloer, maar ook binnen de maatschappij.
Naast het voorbereiden van de lessen, het lesgeven en vergaderingen zijn er nog andere
taken voor de leerkrachten (Metafoor Onderwijs, 1970). Dit wordt uitgewerkt in een
takenpakket. Dit zijn externe uren die zelf ingevuld moeten worden. Wel hebben
leerkrachten het geluk dat ze hier uren voor krijgen en dit dus ook uitbetaald krijgen. Vaak
zijn de gemaakte uren wel meer dan dat ze betaald krijgen, maar hier wordt niet over
gepraat. Onderwijsassistenten vallen niet binnen het takenpakket, hebben dus geen extra
taken en dus ook geen extra betaalde uren. Zo werkt de onderwijsassistent op bassischool
De Wegwijzer 23 uitbetaalde uren. Wel wordt er wel van haar verwacht dat ze bij kind
gesprekken en open dagen en vergaderingen aanwezig is. Deze momenten vallen vaak
buiten haar werktijden en deze momenten krijgt ze dus ook niet uitbetaald. Kortom, binnen
basisschool De Wegwijzer is het genormaliseerd dat je meer werkt dan de uren die op papier
staan. Ik zie dit punt als cultuurreel knelpunt, omdat het niet over een individu gaat, maar
over een groep collega’s op Basisschool De Wegwijzer en waarschijnlijk ook op andere
scholen. Het knelpunt gaat over ‘wij’ (Culture at Work, 2022). Dit punt is een onopgemerkt
ritueel wat normaal wordt gevonden.
Volgens de literatuur maken leraren ook structureel meer overuren. Leerkracht zijn is niet
alleen lesgeven. Het zijn ook administratieve zaken, scholingen, overleggen, contact met
ouders en voorbereiden en nakijken (Metafoor Onderwijs, 1970). Er is een sterk leraren te
kort en dit maakt het overwerken ook een maatschappelijk probleem (Ministerie van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, 2022b). Het overwerken wordt als normaal gezien, als
iets dat erbij hoort. Uit onderzoek blijkt dat voor elk klokuur voor de klas, een leraar 24
minuten nodig heeft om voor te bereiden en na te kijken. Het lesgeven, de kern van het
beroep, wordt niet gezien als een zware last. Al het andere wat erbij komt kijken, zorgt voor
het draaien van die over uren (Leraar werkt structureel over, z.d.).
1.2 Roddelcultuur
Het tweede knelpunt gaat over het roddelen op de werkvloer, dus de werkcultuur. Er is voor
dit knelpunt gekozen, omdat roddelen iets is waardoor de werksfeer kan veranderen,
collega’s zich niet meer fijn voelen binnen het team en er mogelijk groepen kunnen
ontstaan. Binnen de Wegwijzer in Enter zijn er wat collega’s die wat meer met elkaar
optrekken binnen en buiten de werkmuren. Zo heb je de twintigers die soms buiten werk
een drankje met elkaar drinken, zo heb je twee collega’s die jarenlang samen een klas
hebben gedraaid en zo heb je nog drie andere collega’s die wat meer met elkaar optrekken.
Aan een aantal collega’s kun je merken dat dat niet echt gewaardeerd wordt. Hierdoor
ontstaat er onenigheid en wordt er onderling geroddeld binnen het team. Door dit geroddel
is de werksfeer veranderd en merk je aan collega’s dat ze zich onzeker of buitengesloten
2
