Hoofdstuk 22 Fylogenie en de Stamboom van het Leven
Waarom ordenen? Wetenschappelijk naamgeving zodat het internationaal toepasbaar is
Dingen zijn makkelijker te vinden
Zichtbaar maken van een structuur
Kritisch kijken en beschrijven (zeker weten dat je het over hetzelfde praat)
8,7 miljoen eucaryotische soorten, waarvan grootste gedeelte nog niet beschreven is!
Schatting is gemaakt door mate van ontdekking van soorten, in bijv. afgelopen 10jaar extrapoleren.
Taxonomie De geordende indeling en naamgeving van organismen
Linnaeus Hiërarchische classificatie (omgekeerde driehoek)
Tweedelige (binomiaal) soortnamen
Genus (eerste deel) epithet (tweede deel)
Verschillende levels taxa: domein, rijk, fylum, klasse, orde, familie, genus, soort
AK of GS? Afdeling (stam/fylum) – K – O – F – G – S
Passer, mus als vb. Passer sp. Ongedefinieerde soort uit het geslacht Passer
Passer spp. Meerdere soorten uit het geslacht Passer
Passer cf. domesticus Lijkt op Passer dom. Maar is nog niet zeker
Afkorting van ontdekker kan erachter komen (bijv. L. voor Linnaeus)
Darwin vond, op zijn reis naar Zuid-Amerika met de Beagle, fossielen van dieren die niet meer in leven
waren. Begon met de term ‘vooroudersoorten’. Erg controversieel voor die tijd.
Fylogenie De studie van verwantschappen, de evolutionaire geschiedenis van een soort of
een groep verwante soorten. Geef je weer via een stamboom
Elk vertakkingspunt (knoop) in een stamboom is een verandering.
Polytomie Vertakkingspunt waar meerdere (poly) veranderingen heeft plaatsgevonden.
Eigenlijk is de wetenschap er hier nog niet over uit, dus als er meer dan 2 takken
uit komt
Een fylogenetische stamboom geeft een hypothese van evolutionaire relaties weer, ze geven dus niet aan
wanneer soorten geëvolueerd zijn of hoeveel genetische verandering in een bepaalde lijn plaatsvond.
Soorten die het meest op elkaar lijken hebben minste aantal knooppunten en dus meer eigenschappen
overeenkomstig. Outgroup heeft de minst aantal eigenschappen dan met de rest.
Maximale parsimonie De stamboom waarvoor het kleinste aantal evolutionaire gebeurtenissen nodig
is, is het meest waarschijnlijk. De optimale keuze
Homologie Overeenkomst op grond van zelfde voorouders. Kenmerk is maar 1x ontstaan.
Heeft dezelfde ontwikkeling meegemaakt, vroeg ontstaan
Analogie Overeenkomst op grond van ‘convergente evolutie’
Functie van bepaald onderdeel is hetzelfde, maar ontwikkeling is compleet apart
ontstaan, kenmerk is meerdere keren onafhankelijk ontstaan.
Homoplasie Kenmerk dat onafhankelijk is ontstaan in twee verschillende soorten
wordt gekoppeld aan analogie.
Maximale waarschijn- Indien erfelijke informatie een constante veranderingssnelheid heeft,
lijkheid dan is het waarschijnlijk dat takken vanuit één knoop even lang zijn.
Waarom ordenen? Wetenschappelijk naamgeving zodat het internationaal toepasbaar is
Dingen zijn makkelijker te vinden
Zichtbaar maken van een structuur
Kritisch kijken en beschrijven (zeker weten dat je het over hetzelfde praat)
8,7 miljoen eucaryotische soorten, waarvan grootste gedeelte nog niet beschreven is!
Schatting is gemaakt door mate van ontdekking van soorten, in bijv. afgelopen 10jaar extrapoleren.
Taxonomie De geordende indeling en naamgeving van organismen
Linnaeus Hiërarchische classificatie (omgekeerde driehoek)
Tweedelige (binomiaal) soortnamen
Genus (eerste deel) epithet (tweede deel)
Verschillende levels taxa: domein, rijk, fylum, klasse, orde, familie, genus, soort
AK of GS? Afdeling (stam/fylum) – K – O – F – G – S
Passer, mus als vb. Passer sp. Ongedefinieerde soort uit het geslacht Passer
Passer spp. Meerdere soorten uit het geslacht Passer
Passer cf. domesticus Lijkt op Passer dom. Maar is nog niet zeker
Afkorting van ontdekker kan erachter komen (bijv. L. voor Linnaeus)
Darwin vond, op zijn reis naar Zuid-Amerika met de Beagle, fossielen van dieren die niet meer in leven
waren. Begon met de term ‘vooroudersoorten’. Erg controversieel voor die tijd.
Fylogenie De studie van verwantschappen, de evolutionaire geschiedenis van een soort of
een groep verwante soorten. Geef je weer via een stamboom
Elk vertakkingspunt (knoop) in een stamboom is een verandering.
Polytomie Vertakkingspunt waar meerdere (poly) veranderingen heeft plaatsgevonden.
Eigenlijk is de wetenschap er hier nog niet over uit, dus als er meer dan 2 takken
uit komt
Een fylogenetische stamboom geeft een hypothese van evolutionaire relaties weer, ze geven dus niet aan
wanneer soorten geëvolueerd zijn of hoeveel genetische verandering in een bepaalde lijn plaatsvond.
Soorten die het meest op elkaar lijken hebben minste aantal knooppunten en dus meer eigenschappen
overeenkomstig. Outgroup heeft de minst aantal eigenschappen dan met de rest.
Maximale parsimonie De stamboom waarvoor het kleinste aantal evolutionaire gebeurtenissen nodig
is, is het meest waarschijnlijk. De optimale keuze
Homologie Overeenkomst op grond van zelfde voorouders. Kenmerk is maar 1x ontstaan.
Heeft dezelfde ontwikkeling meegemaakt, vroeg ontstaan
Analogie Overeenkomst op grond van ‘convergente evolutie’
Functie van bepaald onderdeel is hetzelfde, maar ontwikkeling is compleet apart
ontstaan, kenmerk is meerdere keren onafhankelijk ontstaan.
Homoplasie Kenmerk dat onafhankelijk is ontstaan in twee verschillende soorten
wordt gekoppeld aan analogie.
Maximale waarschijn- Indien erfelijke informatie een constante veranderingssnelheid heeft,
lijkheid dan is het waarschijnlijk dat takken vanuit één knoop even lang zijn.
