Hoorcollege Rechtssociologie 2
Een samensmelting van recht en sociologie. Sociologen en juristen interpreteren anders. Een
jurist probeert het geheel van regels en jurisprudentie tot een sluitend geheel te brengen.
Hoe volgens het geldende recht de casus en het probleem tot oplossing kan brengen.
Juristen: law in the books.
Sociologie gaat over sociaal gedrag. Het gedrag van mensen dat is gericht op het gedrag van
andere mensen; samenleven/interactie.
Recht is een normatieve wetenschap; hoe het zou moeten zijn. Sociologie; descriptief: hoe is
de werkelijkheid.
Recht ordent de samenleving volgens juristen. Sociologen zijn het daar gedeeltelijk mee
eens. Het recht is slechts een van de factoren wat menselijk gedrag reguleert/ordent.
Wanneer er geen recht is betekent het niet dat er gelijk chaos of wanorde ontstaat.
Economie: mens als rationeel handelend persoon met winst als uitgangspunt.
Sociologie kijkt naar groepen. Psychologie en sociologie gaat uit van een irrationeel
handelend mens. Dat is dus het verschil tussen rechtseconomie en rechtspsychologie en
rechtssociologie.
Socialisatie en sociale instituties: socialisatie gebeurt in en door sociale instituties.
Primaire socialisatie: internaliseren, het proces van aanleren van normen en waarden. Die
maak je je eigen op dusdanige manier dat je er niet meer van bewust bent. Door sociale
controle internaliseer je je. Primaire socialisatie is binnen je eerste contacten, dus gezin
bijvoorbeeld.
Secundaire socialisatie: internalisatie, langzamerhand. Sociale institutie van een
studentenvereniging als voorbeeld. Ontgroening/introductie om mores aan te leren. Grote
mate van sociale controle. Secundaire socialisatie is pas bij latere contacten, grens ligt
ongeveer bij basisschool.
Internaliseren is het niet meer doorhebben van die aangeleerde normen en waarden.
Sociale instituties: instellingen en collectiviteiten die een individu normen en waarden
aanleren.
De wisselwerking van het recht
- Sociale genese/productie: over maatschappelijke veranderingen; over instituties,
organisaties en groepen. Over formele en informele processen van wetgeving en
beleid. Dit gaat over de productie van het recht. Jurist heeft het over bronnen van
recht, socioloog over de ontwikkelingen
- Sociale werking: bedoelde en onbedoelde gevolgen van het recht. Over manifeste en
latente functies: over directe en indirecte doelen en gevolgen van recht; formele en
informele ordes. Wat doet het recht met mensen?
Sociale werking van sociologen versus effectiviteitsonderzoek (dan kijk je echt alleen naar
het doel, niet naar andere effecten).
Recht
Sociale genese/productie Sociale werking Effectiviteit
Samenleving
Een samensmelting van recht en sociologie. Sociologen en juristen interpreteren anders. Een
jurist probeert het geheel van regels en jurisprudentie tot een sluitend geheel te brengen.
Hoe volgens het geldende recht de casus en het probleem tot oplossing kan brengen.
Juristen: law in the books.
Sociologie gaat over sociaal gedrag. Het gedrag van mensen dat is gericht op het gedrag van
andere mensen; samenleven/interactie.
Recht is een normatieve wetenschap; hoe het zou moeten zijn. Sociologie; descriptief: hoe is
de werkelijkheid.
Recht ordent de samenleving volgens juristen. Sociologen zijn het daar gedeeltelijk mee
eens. Het recht is slechts een van de factoren wat menselijk gedrag reguleert/ordent.
Wanneer er geen recht is betekent het niet dat er gelijk chaos of wanorde ontstaat.
Economie: mens als rationeel handelend persoon met winst als uitgangspunt.
Sociologie kijkt naar groepen. Psychologie en sociologie gaat uit van een irrationeel
handelend mens. Dat is dus het verschil tussen rechtseconomie en rechtspsychologie en
rechtssociologie.
Socialisatie en sociale instituties: socialisatie gebeurt in en door sociale instituties.
Primaire socialisatie: internaliseren, het proces van aanleren van normen en waarden. Die
maak je je eigen op dusdanige manier dat je er niet meer van bewust bent. Door sociale
controle internaliseer je je. Primaire socialisatie is binnen je eerste contacten, dus gezin
bijvoorbeeld.
Secundaire socialisatie: internalisatie, langzamerhand. Sociale institutie van een
studentenvereniging als voorbeeld. Ontgroening/introductie om mores aan te leren. Grote
mate van sociale controle. Secundaire socialisatie is pas bij latere contacten, grens ligt
ongeveer bij basisschool.
Internaliseren is het niet meer doorhebben van die aangeleerde normen en waarden.
Sociale instituties: instellingen en collectiviteiten die een individu normen en waarden
aanleren.
De wisselwerking van het recht
- Sociale genese/productie: over maatschappelijke veranderingen; over instituties,
organisaties en groepen. Over formele en informele processen van wetgeving en
beleid. Dit gaat over de productie van het recht. Jurist heeft het over bronnen van
recht, socioloog over de ontwikkelingen
- Sociale werking: bedoelde en onbedoelde gevolgen van het recht. Over manifeste en
latente functies: over directe en indirecte doelen en gevolgen van recht; formele en
informele ordes. Wat doet het recht met mensen?
Sociale werking van sociologen versus effectiviteitsonderzoek (dan kijk je echt alleen naar
het doel, niet naar andere effecten).
Recht
Sociale genese/productie Sociale werking Effectiviteit
Samenleving
