Schooljaar 2022-2023
Lector: Dirk Heylen
Samenvatting: Sociale zekerheid
en arbeidsrecht
Eerste jaar Health Care Management
,HOOFDSTUK 2 ALGEMENE BEGRIPPEN IN VERBAND MET DE WET OP DE ARBEIDSOVEREENKOMSTEN
1. Toepassingsgebied
Deze wet regelt arbeidsovereenkomsten voor:
• Werklieden
• Bedienden
• Handelsvertegenwoordigers
• Dienstboden
• Studenten (ook al is het geen specifieke soort v/d arbeidsovereenkomst)
NIET van toepassing op:
• Zeelieden
• WNs op binnenschepen
• Personeel v/d overheidssector voor wie de situatie statutair geregeld wordt
• Uitzendarbeid wordt geregeld door een afzonderlijke wet
2. Begrip arbeidsovereenkomst
= overeenkomst waardoor een WN zich verbindt, tegen betaling van loon, onder gezag v/e WN, arbeid te verrichten
Wanneer is het een arbeidsovereenkomst?
• Ondergeschiktheid bestaan -> WG moet mogelijkheid hebben om gezag uit te oefenen (gezagsrelatie)
• Wederkerige overeenkomst: beide partijen hebben verplichtingen t.o.v. elkaar (WG: levert werk en betaalt
loon, WN: levert arbeid)
• Loon betaald worden
o Geld
o In geld waardeerbare voordelen
o Voordelen in natura (fooien, maaltijdcheques, korting wanneer je in een winkel werkt)
o Scholingsbeding in arbeidsovereenkomsten
3. Contract van aanneming
= overeenkomst waarbij de aannemer van werk zich ertoe verbindt tegenover de opdrachtgever een bepaalde
werkprestatie te leveren op zelfstandige wijze -> GEEN ondergeschikt verband; geen gezagsrelatie
4. Schijnzelfstandige
Het is mogelijk dat iemand met zijn opdrachtgever een contract tot aanneming gesloten heeft maar dat de wijze
waarop het contract wordt uitgevoerd duidelijk wijst op een band van ondergeschiktheid.
4.1. CRITERIA VOOR DE BEOORDELING V/E ARBEIDSRELATIE
3 types criteria die worden gebruikt bij de beoordeling v/d arbeidsrelatie
Neutrale criteria
-> Niet voldoende om arbeidsrelatie te kwalificeren (zeggen niets over wijze waarop partijen in werkelijkheid hun
arbeidsrelatie uitvoeren) in bepaalde sectoren kom je er niet met dit bv. bouw, schoonmaak, bewaking, transport
• Titel v/d overeenkomst
• Inschrijving bij een instelling van sociale zekerheid Daarom hebben we specifieke criteria!!
• Inschrijving
Algemene criteria bij de Kruispuntbank voor
Ondernemingen
2
• Inschrijving bij administratie v/d btw
, -> worden gebruikt om bestaan of afwezigheid v/e gezagsverhouding te beoordelen zoals:
• Wil v/d partijen zoals die in hun overeenkomst werd uitgedrukt
• Vrijheid van organisatie v/d werktijd WANT bv. als zelfstandige kan je zelf je uren kiezen
• Vrijheid van organisatie v/h werk “Kan ik zelf komen & staan waar ik wil?”
• Mogelijkheid om een hiërarchische controle uitvoeren bv. jouw baas controleert je (heb je iets goed gedaan,
te laat of niet te laat) -> als zelfstandige heb je dit niet want je bent je eigen baas
Specifieke criteria
-> deze criteria zijn eigen aan een sector of aan meerdere beroepen, ze worden vastgesteld door Koninklijk besluit
• Verantwoordelijkheid en beslissingsmacht over financiële middelen om de onderneming rendabel te houden
• Vaste en/of gewaarborgde bezoldiging
• Persoonlijke en substantiële investering in de onderneming met eigen middelen en persoonlijke en
substantiële deelname in de winsten en verliezen v/d onderneming
• Mogelijkheid personeel in dienst te nemen of zich te laten vervangen
• Zich manifesteren als onderneming ten overstaan v/d medecontractant of van derden
• In ruimtes en/of met materiaal werken die/dat in eigen bezit is/zijn
4.2. WEERLEGBAAR VERMOEDEN VAN TOEPASSING IN BEPAALDE SECTOREN
In sectoren waar er zich problemen zouden voordoen op vlak van schijnzelfstandigheid (bouw, bewakings- en
toezichtsdiensten voor rekening van derden, personen- en goederenvervoer voor rekening van derden,
schoonmaakactiviteiten)
9 criteria (als je aan min. 5 van deze criteria voldoet dan is het in orde):
• Ontstentenis van enig financieel of economisch risico
• Ontstentenis van verantwoordelijkheid en beslissingsmacht
• Ontstentenis van beslissingsmacht over het aankoopbeleid
• Ontstentenis van beslissingsmacht over het prijsbeleid
• Ontstentenis van resultaatsverbintenis
• De garantie op betaling van een vast vergoeding
• Het zijn geen WG zijn
• Niet voordoen als een onderneming
• In ruimtes werken waarvan men niet de eigenaar of huurder is
4.3. BESLUIT
Hoe ontstaat de AO?
• Wg en Wn (loon, taak, in ondergeschikt verband)
• Opgesteld van zodra ze overeenkomen over de essentiële zaken (alles in consensus)
Als de uitvoering v/d overeenkomst niet op een consequente manier gebeurt, dringt herkwalificatie zich op -> die
gebeurt door sociale inspectie en/of arbeidsrechtbank => dit heeft belangrijke gevolgen
• Er kunnen administratieve en strafsancties opgelegd worden aan de WG
• WG moet alle achterstallige RSZ-bijdragen en bedrijfsvoorheffingen met terugwerkende kracht aan overheid
betalen
• Samenwerking wordt terugwerkend vanaf de aanvang beschouwd als een arbeidsovereenkomst met alle
voordelen voor de WN zoals loon, maaltijdcheques, achterstallig vakantiegeld, eindejaarspremies,
opzeggingsvergoeding enz. indien deze laatste een vordering richt tegen de opdrachtgever/WN
4.4. SOCIALE RULING
3
Lector: Dirk Heylen
Samenvatting: Sociale zekerheid
en arbeidsrecht
Eerste jaar Health Care Management
,HOOFDSTUK 2 ALGEMENE BEGRIPPEN IN VERBAND MET DE WET OP DE ARBEIDSOVEREENKOMSTEN
1. Toepassingsgebied
Deze wet regelt arbeidsovereenkomsten voor:
• Werklieden
• Bedienden
• Handelsvertegenwoordigers
• Dienstboden
• Studenten (ook al is het geen specifieke soort v/d arbeidsovereenkomst)
NIET van toepassing op:
• Zeelieden
• WNs op binnenschepen
• Personeel v/d overheidssector voor wie de situatie statutair geregeld wordt
• Uitzendarbeid wordt geregeld door een afzonderlijke wet
2. Begrip arbeidsovereenkomst
= overeenkomst waardoor een WN zich verbindt, tegen betaling van loon, onder gezag v/e WN, arbeid te verrichten
Wanneer is het een arbeidsovereenkomst?
• Ondergeschiktheid bestaan -> WG moet mogelijkheid hebben om gezag uit te oefenen (gezagsrelatie)
• Wederkerige overeenkomst: beide partijen hebben verplichtingen t.o.v. elkaar (WG: levert werk en betaalt
loon, WN: levert arbeid)
• Loon betaald worden
o Geld
o In geld waardeerbare voordelen
o Voordelen in natura (fooien, maaltijdcheques, korting wanneer je in een winkel werkt)
o Scholingsbeding in arbeidsovereenkomsten
3. Contract van aanneming
= overeenkomst waarbij de aannemer van werk zich ertoe verbindt tegenover de opdrachtgever een bepaalde
werkprestatie te leveren op zelfstandige wijze -> GEEN ondergeschikt verband; geen gezagsrelatie
4. Schijnzelfstandige
Het is mogelijk dat iemand met zijn opdrachtgever een contract tot aanneming gesloten heeft maar dat de wijze
waarop het contract wordt uitgevoerd duidelijk wijst op een band van ondergeschiktheid.
4.1. CRITERIA VOOR DE BEOORDELING V/E ARBEIDSRELATIE
3 types criteria die worden gebruikt bij de beoordeling v/d arbeidsrelatie
Neutrale criteria
-> Niet voldoende om arbeidsrelatie te kwalificeren (zeggen niets over wijze waarop partijen in werkelijkheid hun
arbeidsrelatie uitvoeren) in bepaalde sectoren kom je er niet met dit bv. bouw, schoonmaak, bewaking, transport
• Titel v/d overeenkomst
• Inschrijving bij een instelling van sociale zekerheid Daarom hebben we specifieke criteria!!
• Inschrijving
Algemene criteria bij de Kruispuntbank voor
Ondernemingen
2
• Inschrijving bij administratie v/d btw
, -> worden gebruikt om bestaan of afwezigheid v/e gezagsverhouding te beoordelen zoals:
• Wil v/d partijen zoals die in hun overeenkomst werd uitgedrukt
• Vrijheid van organisatie v/d werktijd WANT bv. als zelfstandige kan je zelf je uren kiezen
• Vrijheid van organisatie v/h werk “Kan ik zelf komen & staan waar ik wil?”
• Mogelijkheid om een hiërarchische controle uitvoeren bv. jouw baas controleert je (heb je iets goed gedaan,
te laat of niet te laat) -> als zelfstandige heb je dit niet want je bent je eigen baas
Specifieke criteria
-> deze criteria zijn eigen aan een sector of aan meerdere beroepen, ze worden vastgesteld door Koninklijk besluit
• Verantwoordelijkheid en beslissingsmacht over financiële middelen om de onderneming rendabel te houden
• Vaste en/of gewaarborgde bezoldiging
• Persoonlijke en substantiële investering in de onderneming met eigen middelen en persoonlijke en
substantiële deelname in de winsten en verliezen v/d onderneming
• Mogelijkheid personeel in dienst te nemen of zich te laten vervangen
• Zich manifesteren als onderneming ten overstaan v/d medecontractant of van derden
• In ruimtes en/of met materiaal werken die/dat in eigen bezit is/zijn
4.2. WEERLEGBAAR VERMOEDEN VAN TOEPASSING IN BEPAALDE SECTOREN
In sectoren waar er zich problemen zouden voordoen op vlak van schijnzelfstandigheid (bouw, bewakings- en
toezichtsdiensten voor rekening van derden, personen- en goederenvervoer voor rekening van derden,
schoonmaakactiviteiten)
9 criteria (als je aan min. 5 van deze criteria voldoet dan is het in orde):
• Ontstentenis van enig financieel of economisch risico
• Ontstentenis van verantwoordelijkheid en beslissingsmacht
• Ontstentenis van beslissingsmacht over het aankoopbeleid
• Ontstentenis van beslissingsmacht over het prijsbeleid
• Ontstentenis van resultaatsverbintenis
• De garantie op betaling van een vast vergoeding
• Het zijn geen WG zijn
• Niet voordoen als een onderneming
• In ruimtes werken waarvan men niet de eigenaar of huurder is
4.3. BESLUIT
Hoe ontstaat de AO?
• Wg en Wn (loon, taak, in ondergeschikt verband)
• Opgesteld van zodra ze overeenkomen over de essentiële zaken (alles in consensus)
Als de uitvoering v/d overeenkomst niet op een consequente manier gebeurt, dringt herkwalificatie zich op -> die
gebeurt door sociale inspectie en/of arbeidsrechtbank => dit heeft belangrijke gevolgen
• Er kunnen administratieve en strafsancties opgelegd worden aan de WG
• WG moet alle achterstallige RSZ-bijdragen en bedrijfsvoorheffingen met terugwerkende kracht aan overheid
betalen
• Samenwerking wordt terugwerkend vanaf de aanvang beschouwd als een arbeidsovereenkomst met alle
voordelen voor de WN zoals loon, maaltijdcheques, achterstallig vakantiegeld, eindejaarspremies,
opzeggingsvergoeding enz. indien deze laatste een vordering richt tegen de opdrachtgever/WN
4.4. SOCIALE RULING
3
