College 1 en 2 - voedingstoestand van patiënten met kanker
Definitie ondervoeding: Een voedingstoestand waarbij sprake is van een tekort of disbalans van energie, eiwit
en andere voedingsstoffen (nutriënten), die leidt tot meetbare nadelige effecten op de lichaamsomvang en
lichaamssamenstelling, op het functioneren en op klinische resultaten.
Vormen van ondervoeding
College Richtlijn ondervoeding bij kanker
Acuut: in korte tijd wordt het erg Ondervoeding door onvoldoende inname: door hongeren
(starvation) of obstruerende tumoren
Chronisch: langdurige situatie Ondervoeding op basis van inflammatie:
ontstekingsprocessen als reactie op prikkels*
Energetisch: eiwitondervoeding
* a. Met aanwezigheid met aanwezigheid van metabole afwijkingen, zoals progressieve kankerprocessen
(anorexie- cachexiesyndroom)
b. Met aanwezigheid van acute heftige inflammatie, zoals bij trauma door operatie of belastende
chemoradiatie
Oorzaken ondervoeding
1. Verminderde voedselinname 2. Verhoogde voedingsbehoefte 3. Verhoogde uitscheiding
Pijn aan de mond Tumor Braken
Slechte eetlust Stress Laxeermiddelen
Misselijkheid Brandwonden Diarree
Smaakverandering Decubitus Diuretica (plastabletten; nieren gaan
overtollig vocht afvoeren, bijv. om
bloeddruk te verlagen)
Obstipatie Hyperthyrïodie Nierdialyse (zuivering van bloed door
kunstnier/ apparaat)
Kauw –en slikproblemen Infecties Diabetes mellitus
Stress Metabole afwijkingen
Angst
Rouwen
Tekort aan hulp bij eten/
slechte zelfverzorging
Gevolgen
1. Bij goede gezondheid = lichaam adapteert
2. Bij slechte gezondheid = lichaam adapteert niet: het lichaam verbrandt veel om ziekte tegen te gaan en dan
wordt ook eiwit afgebroken. Er zijn geen eiwitreserves, dus als het eiwit wordt afgebroken heeft het meteen
invloed op de lichaamsfuncties (spieren, zoals hartspier, en organen)
Cachexie
Cachexie = zeer slechte voedingstoestand, waarbij ook sprake is van een zeer heftige acute inflammatie en
metabole ontregeling (kankercachexie), meestal al in vergevorderd stadium van de ziekte wanneer
ziekteproces sterk progressief is > extreme vermagering (gewichtsafname progressief; spieratrofie progressief;
huidelasticiteit neemt af = anorexie (weinig eten) cachexie (extreme vermagering) syndroom).