Inhoud
Week 1 ..................................................................................................................................................... 3
Johnson, Rasbury, & Siegel, (1997) Approaches to child treatment: Introduction to theory
research, and practice (2th ed.). H1 .................................................................................................... 3
Tak et al. (2014) pp. 38-43; 114-116; 133-141. ................................................................................... 5
De Bruyn et al. (2003). De diagnostische cyclus. ................................................................................. 8
H9 Indicatieanalyse .......................................................................................................................... 8
H10 Advisering ............................................................................................................................... 11
Week 2 ................................................................................................................................................... 14
Prins et al. (2011). .............................................................................................................................. 15
H1 Gedragstherapie bij kinderen en jeugdigen: geschiedenis, kenmerken en overwegingen bij
het gedragstherapeutische proces ................................................................................................ 15
H2 Gedragsassessment en psychodiagnostiek bij kinderen en jeugdigen: een getrapte
benadering ..................................................................................................................................... 20
H3 Operante technieken en mediatietherapie bij ouders en leerkrachten .................................. 23
Week 3 ................................................................................................................................................... 28
Veerman et al. (2006). ....................................................................................................................... 28
H1 Wat is praktijkgestuurd effectonderzoek? ............................................................................... 28
H2 Op weg naar veelbelovend ....................................................................................................... 30
H3 Een kwestie van bewijzen… ...................................................................................................... 33
Week 4 ................................................................................................................................................... 37
Prins et al. (2011). .............................................................................................................................. 37
H4 Anti-angsttechnieken................................................................................................................ 37
H5 Gedragstherapeutische sociale vaardigheidstraining bij kinderen .......................................... 43
H6 Zelfcontrole en cognitieve gedragstherapie ............................................................................. 50
Cladder, Nijhoff-Huysse, & Mulder (2009). Cognitieve gedragstherapie met kinderen en jeugdigen:
probleemgericht én oplossingsgericht. Pagina 34-36........................................................................ 59
Week 5 ................................................................................................................................................... 60
Hattie & Timperley (2007). The power of feedback. ......................................................................... 60
Kroesbergen & Van Luit (2003). Mathematics interventions for children with special educational
needs: A meta-analysis. ..................................................................................................................... 66
Ruijssenaars & Van Luit (2009). Leerstoornissen: dyslexie en dyscalculie. Pagina 31-39 ................. 67
Tijms, Hoeks & Paulussen-Hoogeboom (2003). Long-term effects of a psycholinguistic treatment
for dyslexia ......................................................................................................................................... 70
Week 6 ................................................................................................................................................... 72
Chorpita & Daleiden (2009). Mapping evidence-based treatments for children and adolescents:
Application of the distillation and matching model to 615 treatments from 322 randomized trials.
............................................................................................................................................................ 72
De Graaf, Van der Linden & Onrust (2011). Evidence based werken in de Jeugdggz. ...................... 73
Weisz et al. (2012). Testing standard and modular designs for psyhotherapy with youth depression,
anxiety and conduct problems in youth: A randomized effectiviness trial. ...................................... 76
Week 7 ................................................................................................................................................... 76
1
, Bartelink, Ten Berge & Van Yperen (2013). Beslissen over effectieve hulp. Wat werkt in
indicatiestelling? ................................................................................................................................ 77
H4 Thema 3: Indiceren in diagloog ................................................................................................ 77
Došen (2007). Integrative treatment in persons with intellectual disability and mental health
problems. ........................................................................................................................................... 86
Karver et al. (2006). Meta-analysis of therapeutic relationship variables in youth and family
therapy: The evidence for different relationship variables in the child and adolescent treatment
outcome literature. ............................................................................................................................ 89
Van Yperen, Van der Steege, Addink & Boendermaker (2010). Algemeen en specifiek werkzame
factoren in de jeugdzorg. Stand van de discussie. ............................................................................. 90
Zijlmans et al. (2011). Training emotional intelligence related to treatment skills of staff working
with clients with intellectual disabilities and challenging behaviour. ............................................... 94
Week 8 ................................................................................................................................................... 96
Prins et al. (2011). Methoden en technieken van gedragstherapie bij kinderen en jeugdigen (2e
herziene druk). ................................................................................................................................... 96
H7 Gedragsgeoriënteerde gezinsbehandeling ............................................................................... 96
Pijnenburg (2012). (pp. 175-181). .................................................................................................... 104
Le Fevere de Ten Hove (2012). (pp. 227-238).................................................................................. 106
Gere et al. (2012). Overprotective parenting and child anxiety: The role of co-occuring child
behavior problem. ............................................................................................................................ 111
Verhoeven, Bögels & Van der Bruggen (2012). Unique role of mothering and fathering in child
anxiety; Moderation by child’s age and gender. ............................................................................. 112
Extra ..................................................................................................................................................... 114
Multidisciplinaire richtlijn ADHD samenvatting ............................................................................... 114
H3: farmacotherapie bij kinderen en jeugdigen met ADHD ........................................................ 114
H4: Psychosociale interventies .................................................................................................... 115
2
, Week 1
Johnson, Rasbury, & Siegel, (1997) Approaches to child treatment: Introduction to theory research,
and practice (2th ed.). H1
Kennis over stoornissen bij kinderen loopt ver achter op dat van kennis van volwassen psychopatho-
logie. Tot voor kort waren er geen classificatiesystemen voor kinderpsychopathologische stoornissen.
Behandeling van kinderen loopt, kwalitatief en kwantitatief, ver achter van behandelingen van
volwassenen. Het is niet helemaal duidelijk waarom dit het geval is, maar er zijn een aantal factoren
te benoemen:
De status die aan kinderen toegekend werd door de maatschappij;
Er was een voorkeur voor het trainen van professionals voor het behandelen van volwassenen
ipv kinderen;
Dit gold ook voor het doen van onderzoek.
Dit heeft geleid tot het bekijken van problemen van kinderen adhv modellen die gebaseerd zijn op de
psychopathologie van volwassenen. Daarnaast werden belangrijke factoren door professionals
genegeerd die van invloed kunnen zijn op het begrijpen vd kern vd problemen vh kind en voor het
plannen van effectieve interventie strategieën.
Met de toename in interesse in kinderpyschopathologie is er ook een toename te zien in aandacht
voor kindermishandeling.
Het model van psychopathologie wordt gedefinieerd als een verzameling van werkende assumpties
tegenover de rol van biologische, psychologische, sociale omgeving en andere factoren die bijdragen
aan de ontw. van psychopathologie. Het representeert het conceptuele en theoretische kader die
door de clinicus gebruikt wordt voor het organiseren van info over de patiënt en om het abnormale
gedrag te verduidelijken.
Het medische-/ziektemodel representeert het biologische perspectief in de psychopathologie. Dit
model is voornamelijk gevormd door de aanname dat storend gedrag, zoals symptomen van fysieke
ziektes, het resultaat zijn van onderliggende fysiologische afwijkingen of ziekteprocessen. Dit beeld
heeft de benaderingen van vroegere psychiatrische classificaties/classificatiesystemen erg beïnvloed.
Psychologische problemen worden vanuit dit model gezien als een mentale ziekte, gekenmerkt door
een specifiek aantal symptomen. Personen worden als patiënten gezien, behandeling als therapie en
de vermindering van symptomen als genezing. Causale factoren zijn genetische factoren, effecten
van vroegtijdige neurologische afwijking, effecten van gifstoffen, bio-chemische onbalans, effecten
van dieetfactoren en specifieke psychofysiologische afwijkingen.
De keuze van onderzoeksmiddelen hangt af vd specifieke problemen die ervaren worden.
Clinici die het medische model aanhangen zullen eerder farmacologische en andere biologische
behandelingen geven.
Het psychodynamische model representeert een mix vh medische model en de basis aannames vd
psychoanalytische theorie → aannames dat het kind ontw.fases succesvol moet doorstaan die voor
het ultieme persoonlijke en sociaal-emotionele welzijn nodig zijn. Geeft aan dat er verschillende
persoonlijkheidssamenstellingen zijn die interacteren met elkaar en waarbij de uiting en interacties
daarvan gevormd worden door de ervaringen vh kind in de ontw.fases. Er zijn 3 persoonlijkheids-
samenstellingen: het Id, Ego en Superego. Het Id is de basis biologische energie en de bron van
instinctieve strevingen → biologische behoeften en impulsen. Het Ego is een rationele structuur die
medieert of een balans creëert tussen de eisen vh Id en die vd maatschappij. Het Ego is meer het
resultaat vd ervaringen vh individu in interactie met de omgeving. Het Superego heeft ook betrekking
op ervaring → op morele problemen en geeft de internalisatie vd morele code vh individu weer. Het
3
Week 1 ..................................................................................................................................................... 3
Johnson, Rasbury, & Siegel, (1997) Approaches to child treatment: Introduction to theory
research, and practice (2th ed.). H1 .................................................................................................... 3
Tak et al. (2014) pp. 38-43; 114-116; 133-141. ................................................................................... 5
De Bruyn et al. (2003). De diagnostische cyclus. ................................................................................. 8
H9 Indicatieanalyse .......................................................................................................................... 8
H10 Advisering ............................................................................................................................... 11
Week 2 ................................................................................................................................................... 14
Prins et al. (2011). .............................................................................................................................. 15
H1 Gedragstherapie bij kinderen en jeugdigen: geschiedenis, kenmerken en overwegingen bij
het gedragstherapeutische proces ................................................................................................ 15
H2 Gedragsassessment en psychodiagnostiek bij kinderen en jeugdigen: een getrapte
benadering ..................................................................................................................................... 20
H3 Operante technieken en mediatietherapie bij ouders en leerkrachten .................................. 23
Week 3 ................................................................................................................................................... 28
Veerman et al. (2006). ....................................................................................................................... 28
H1 Wat is praktijkgestuurd effectonderzoek? ............................................................................... 28
H2 Op weg naar veelbelovend ....................................................................................................... 30
H3 Een kwestie van bewijzen… ...................................................................................................... 33
Week 4 ................................................................................................................................................... 37
Prins et al. (2011). .............................................................................................................................. 37
H4 Anti-angsttechnieken................................................................................................................ 37
H5 Gedragstherapeutische sociale vaardigheidstraining bij kinderen .......................................... 43
H6 Zelfcontrole en cognitieve gedragstherapie ............................................................................. 50
Cladder, Nijhoff-Huysse, & Mulder (2009). Cognitieve gedragstherapie met kinderen en jeugdigen:
probleemgericht én oplossingsgericht. Pagina 34-36........................................................................ 59
Week 5 ................................................................................................................................................... 60
Hattie & Timperley (2007). The power of feedback. ......................................................................... 60
Kroesbergen & Van Luit (2003). Mathematics interventions for children with special educational
needs: A meta-analysis. ..................................................................................................................... 66
Ruijssenaars & Van Luit (2009). Leerstoornissen: dyslexie en dyscalculie. Pagina 31-39 ................. 67
Tijms, Hoeks & Paulussen-Hoogeboom (2003). Long-term effects of a psycholinguistic treatment
for dyslexia ......................................................................................................................................... 70
Week 6 ................................................................................................................................................... 72
Chorpita & Daleiden (2009). Mapping evidence-based treatments for children and adolescents:
Application of the distillation and matching model to 615 treatments from 322 randomized trials.
............................................................................................................................................................ 72
De Graaf, Van der Linden & Onrust (2011). Evidence based werken in de Jeugdggz. ...................... 73
Weisz et al. (2012). Testing standard and modular designs for psyhotherapy with youth depression,
anxiety and conduct problems in youth: A randomized effectiviness trial. ...................................... 76
Week 7 ................................................................................................................................................... 76
1
, Bartelink, Ten Berge & Van Yperen (2013). Beslissen over effectieve hulp. Wat werkt in
indicatiestelling? ................................................................................................................................ 77
H4 Thema 3: Indiceren in diagloog ................................................................................................ 77
Došen (2007). Integrative treatment in persons with intellectual disability and mental health
problems. ........................................................................................................................................... 86
Karver et al. (2006). Meta-analysis of therapeutic relationship variables in youth and family
therapy: The evidence for different relationship variables in the child and adolescent treatment
outcome literature. ............................................................................................................................ 89
Van Yperen, Van der Steege, Addink & Boendermaker (2010). Algemeen en specifiek werkzame
factoren in de jeugdzorg. Stand van de discussie. ............................................................................. 90
Zijlmans et al. (2011). Training emotional intelligence related to treatment skills of staff working
with clients with intellectual disabilities and challenging behaviour. ............................................... 94
Week 8 ................................................................................................................................................... 96
Prins et al. (2011). Methoden en technieken van gedragstherapie bij kinderen en jeugdigen (2e
herziene druk). ................................................................................................................................... 96
H7 Gedragsgeoriënteerde gezinsbehandeling ............................................................................... 96
Pijnenburg (2012). (pp. 175-181). .................................................................................................... 104
Le Fevere de Ten Hove (2012). (pp. 227-238).................................................................................. 106
Gere et al. (2012). Overprotective parenting and child anxiety: The role of co-occuring child
behavior problem. ............................................................................................................................ 111
Verhoeven, Bögels & Van der Bruggen (2012). Unique role of mothering and fathering in child
anxiety; Moderation by child’s age and gender. ............................................................................. 112
Extra ..................................................................................................................................................... 114
Multidisciplinaire richtlijn ADHD samenvatting ............................................................................... 114
H3: farmacotherapie bij kinderen en jeugdigen met ADHD ........................................................ 114
H4: Psychosociale interventies .................................................................................................... 115
2
, Week 1
Johnson, Rasbury, & Siegel, (1997) Approaches to child treatment: Introduction to theory research,
and practice (2th ed.). H1
Kennis over stoornissen bij kinderen loopt ver achter op dat van kennis van volwassen psychopatho-
logie. Tot voor kort waren er geen classificatiesystemen voor kinderpsychopathologische stoornissen.
Behandeling van kinderen loopt, kwalitatief en kwantitatief, ver achter van behandelingen van
volwassenen. Het is niet helemaal duidelijk waarom dit het geval is, maar er zijn een aantal factoren
te benoemen:
De status die aan kinderen toegekend werd door de maatschappij;
Er was een voorkeur voor het trainen van professionals voor het behandelen van volwassenen
ipv kinderen;
Dit gold ook voor het doen van onderzoek.
Dit heeft geleid tot het bekijken van problemen van kinderen adhv modellen die gebaseerd zijn op de
psychopathologie van volwassenen. Daarnaast werden belangrijke factoren door professionals
genegeerd die van invloed kunnen zijn op het begrijpen vd kern vd problemen vh kind en voor het
plannen van effectieve interventie strategieën.
Met de toename in interesse in kinderpyschopathologie is er ook een toename te zien in aandacht
voor kindermishandeling.
Het model van psychopathologie wordt gedefinieerd als een verzameling van werkende assumpties
tegenover de rol van biologische, psychologische, sociale omgeving en andere factoren die bijdragen
aan de ontw. van psychopathologie. Het representeert het conceptuele en theoretische kader die
door de clinicus gebruikt wordt voor het organiseren van info over de patiënt en om het abnormale
gedrag te verduidelijken.
Het medische-/ziektemodel representeert het biologische perspectief in de psychopathologie. Dit
model is voornamelijk gevormd door de aanname dat storend gedrag, zoals symptomen van fysieke
ziektes, het resultaat zijn van onderliggende fysiologische afwijkingen of ziekteprocessen. Dit beeld
heeft de benaderingen van vroegere psychiatrische classificaties/classificatiesystemen erg beïnvloed.
Psychologische problemen worden vanuit dit model gezien als een mentale ziekte, gekenmerkt door
een specifiek aantal symptomen. Personen worden als patiënten gezien, behandeling als therapie en
de vermindering van symptomen als genezing. Causale factoren zijn genetische factoren, effecten
van vroegtijdige neurologische afwijking, effecten van gifstoffen, bio-chemische onbalans, effecten
van dieetfactoren en specifieke psychofysiologische afwijkingen.
De keuze van onderzoeksmiddelen hangt af vd specifieke problemen die ervaren worden.
Clinici die het medische model aanhangen zullen eerder farmacologische en andere biologische
behandelingen geven.
Het psychodynamische model representeert een mix vh medische model en de basis aannames vd
psychoanalytische theorie → aannames dat het kind ontw.fases succesvol moet doorstaan die voor
het ultieme persoonlijke en sociaal-emotionele welzijn nodig zijn. Geeft aan dat er verschillende
persoonlijkheidssamenstellingen zijn die interacteren met elkaar en waarbij de uiting en interacties
daarvan gevormd worden door de ervaringen vh kind in de ontw.fases. Er zijn 3 persoonlijkheids-
samenstellingen: het Id, Ego en Superego. Het Id is de basis biologische energie en de bron van
instinctieve strevingen → biologische behoeften en impulsen. Het Ego is een rationele structuur die
medieert of een balans creëert tussen de eisen vh Id en die vd maatschappij. Het Ego is meer het
resultaat vd ervaringen vh individu in interactie met de omgeving. Het Superego heeft ook betrekking
op ervaring → op morele problemen en geeft de internalisatie vd morele code vh individu weer. Het
3
