Samenvatting wijsgeren
Petrus Abaelardus:
- “sic et non”: argumentatie behandelen door gezaghebbende teksten
lijnrecht tegenover elkaar te plaatsen.
- Scholastieke methode: “eerst begrijpen, dan geloven”
- Christendom en antieke filosofie verzoenen
- Grondlegger van het nominalisme
- Tragische liefdesrelatie met Héloïse
Thomas Van Aquino:
- Hoogtepunt van de scholastiek
- “summa theologiae”: verklaring christelijke leer via rede
Vernieuwde manier: zowel eigen antwoord als dat van rivalen in
vraagstelling behandelen tegenstanders steeds van antwoord dienen
- Grondlegger cognitiefilosofie
Archimedes:
- Grieks wetenschapper, interesse in wiskundig platonisme
- Ingenieur archimedische schroef (minderwaardig in zijn opzicht)
- Berekening van inhoud en oppervlakte van ruimtefiguren
- Statica: archimedische methode doorbraken
Aristoteles:
- Leerling Plato + eerste grote systematicus
- Verschillende studieobjecten afgebakend + schools karakter inzichten
voorstellen in cursussen
- Loochent afzonderlijk bestaan van vormen vormen kennen = ervaring
(=abstractieprocédé)
Francis Bacon:
- Britse voorloper van de Verlichting
- New Learning = nieuwe methode van kennisverwering door nieuwe
methode
- “Novum Organum”: Aristoteles’ werk actualiseren
- Wetens. Beperkt, maar eerste VB. van nieuwe mentaliteit met opener
wereldbeeld.
, Jeremy Bentham:
- Ontwikkelaar utilitarisme (= geluk bevorderen)
Evolueren naar het grootste geluk voor het grootste aantal mensen
(ongeacht geslacht of ras) met als criterium vermogen tot lijden =
consequentialisme
- Algemene beginselen zijn niet van belang, wel de gevolgen van
handelingen m.b.t. lijden en geluk. (= het enige waar ethiek mee bezig moet
zijn)
George Berkeley:
- Radicaliseerde Locke door de stelling dat alles wat we waarnemen slechts
een bewustzijnsfenomeen is.
- Enkel onze voorstellingen bestaan echt idee van reële wereld buiten ons
bewustzijn is een geloofsovertuiging = subjectief idealisme
- Enige argument voor buitenwereld was God, aan wie we ook onze
waarnemingen danken
Giordano Bruno:
- Einde gesloten wereldbeeld 16e eeuw
Beweringen rond oneindigheid van heelal mens verkleinen tot
onooglijk stipje
Voelt veranderlijkheid als positief aan
Ontkende goddelijkheid Christus Bruno = ketter
- Astronomie van Kepler en Galilei geven hem gelijk
Nicolaus Copernicus:
- Bedenker heliocentrisch systeem van zonnestelsel met volmaakte
cirkelbewegingen en eenparigheid.
Zon in midden zonnestelsel en planeten draaien eromheen
Platonisch idee van wiskundig volmaakte hemel blijft leidinggevend
- Gedachten betekenden een omwenteling in wetenschappelijk denken van
zijn tijd en in ons wereldbeeld door verplaatsen van mens van centrum
heelal naar zijkant ten voordele van zon
Charles Darwin:
- Evolutietheorie: evolutie van soorten = natuurlijke selectie adaptaties en
verbeteringen in mens en dier verklaren
- Survival of the fittest vaak misbruikt door element dat meest aangepaste
organismen meer kans hebben. Selectie is blind en ongericht!
Petrus Abaelardus:
- “sic et non”: argumentatie behandelen door gezaghebbende teksten
lijnrecht tegenover elkaar te plaatsen.
- Scholastieke methode: “eerst begrijpen, dan geloven”
- Christendom en antieke filosofie verzoenen
- Grondlegger van het nominalisme
- Tragische liefdesrelatie met Héloïse
Thomas Van Aquino:
- Hoogtepunt van de scholastiek
- “summa theologiae”: verklaring christelijke leer via rede
Vernieuwde manier: zowel eigen antwoord als dat van rivalen in
vraagstelling behandelen tegenstanders steeds van antwoord dienen
- Grondlegger cognitiefilosofie
Archimedes:
- Grieks wetenschapper, interesse in wiskundig platonisme
- Ingenieur archimedische schroef (minderwaardig in zijn opzicht)
- Berekening van inhoud en oppervlakte van ruimtefiguren
- Statica: archimedische methode doorbraken
Aristoteles:
- Leerling Plato + eerste grote systematicus
- Verschillende studieobjecten afgebakend + schools karakter inzichten
voorstellen in cursussen
- Loochent afzonderlijk bestaan van vormen vormen kennen = ervaring
(=abstractieprocédé)
Francis Bacon:
- Britse voorloper van de Verlichting
- New Learning = nieuwe methode van kennisverwering door nieuwe
methode
- “Novum Organum”: Aristoteles’ werk actualiseren
- Wetens. Beperkt, maar eerste VB. van nieuwe mentaliteit met opener
wereldbeeld.
, Jeremy Bentham:
- Ontwikkelaar utilitarisme (= geluk bevorderen)
Evolueren naar het grootste geluk voor het grootste aantal mensen
(ongeacht geslacht of ras) met als criterium vermogen tot lijden =
consequentialisme
- Algemene beginselen zijn niet van belang, wel de gevolgen van
handelingen m.b.t. lijden en geluk. (= het enige waar ethiek mee bezig moet
zijn)
George Berkeley:
- Radicaliseerde Locke door de stelling dat alles wat we waarnemen slechts
een bewustzijnsfenomeen is.
- Enkel onze voorstellingen bestaan echt idee van reële wereld buiten ons
bewustzijn is een geloofsovertuiging = subjectief idealisme
- Enige argument voor buitenwereld was God, aan wie we ook onze
waarnemingen danken
Giordano Bruno:
- Einde gesloten wereldbeeld 16e eeuw
Beweringen rond oneindigheid van heelal mens verkleinen tot
onooglijk stipje
Voelt veranderlijkheid als positief aan
Ontkende goddelijkheid Christus Bruno = ketter
- Astronomie van Kepler en Galilei geven hem gelijk
Nicolaus Copernicus:
- Bedenker heliocentrisch systeem van zonnestelsel met volmaakte
cirkelbewegingen en eenparigheid.
Zon in midden zonnestelsel en planeten draaien eromheen
Platonisch idee van wiskundig volmaakte hemel blijft leidinggevend
- Gedachten betekenden een omwenteling in wetenschappelijk denken van
zijn tijd en in ons wereldbeeld door verplaatsen van mens van centrum
heelal naar zijkant ten voordele van zon
Charles Darwin:
- Evolutietheorie: evolutie van soorten = natuurlijke selectie adaptaties en
verbeteringen in mens en dier verklaren
- Survival of the fittest vaak misbruikt door element dat meest aangepaste
organismen meer kans hebben. Selectie is blind en ongericht!
