Hoorcollege week 2
In de ‘Uniting for Peace’ Resolutie van de Algemene Vergadeirng van de VN werd besloten dat:
- Als de VN-Veiligheidsraad niet effectief is door constant gebruik van het vetorecht, de
Algemene Vergadering in principe besluiten mag nemen met betrekking tot het handhaven
van de internationale vrede en veiligheid.
Rechtssubjectiviteit:
Een persoon die naar internationaal recht rechtssubjectiviteit bezit, kan bijvoorbeeld:
- Internationale rechtshandelingen verrichten, zoals het sluiten van verdragen
- Internationale rechten bezitten
- Rechten op internationaal niveau afdwingen (bijvoorbeeld bij internationaal tribunaal)
- Internationale verplichtingen hebben
- Op internationaal niveau aansprakelijk worden gesteld
Subjecten van internationaal recht
Volledige rechtspersoonlijkheid:
Staten
Beperkte rechtspersoonlijkheid:
Internationale organisaties (bijvoorbeeld VN, EU)
De facto regimes en bevrijdingsbewegingen
Individuen
Internationale ondernemingen
De Mensheid (?) -> ‘common heritage of mankind’
Facto regimes: niet statelijke entiteiten die feitelijk effectief gezag uitoefenen over een deel van het
grondgebied van een bestaande staat.
- Zwakke juridische status (want ze zijn niet de officiële regering van een land, hier vechten ze
juist tegen)
- Moeten minimale bescherming bieden aan burgers (dat burgers gebruik kunnen maken van
hun fundamentele rechten)
- Overeenkomsten gesloten door de facto regimes hebben geen internationaal
publiekrechtelijke status (een facto regime kan dus bijvoorbeeld geen verdrag sluiten met de
EU).
Bevrijdingsbewegingen: vechten tegen koloniale mogendheid of bezittende macht.
- Hoeven geen effectief gezag te hebben
- Hebben verdergaande rechtssubjectiviteit dan de facto regimes (& recht op zelfbeschikking)
Hebben meer legitimiteit dan de facto regimes.
Non-gouvernementele organisaties (NGO’s)
Belangrijk voor de naleving van het internationale recht
Bijvoorbeeld: Urgenda
Rol geformaliseerd binnen internationale organisaties
Maar, anders dan IGO’s: geen rechtssubjectiviteit
Voorbeelden NGO’s -> Greenpeace, Artsen Zonder Grenzen
NGO’s hebben vaak binnen IGO’s inspraak, waardoor ze bijdragen aan het realiseren van bepaalde
doelen.
, Natuurlijke personen
- Vroeger geen enkele internationale rechtspersoonlijkheid
- Vooral na de Tweede Wereldoorlog rechten en plichten voor individuen in de internationale
rechtsorde
- Bijvoorbeeld het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) op basis van het EVRM.
- Wel altijd wankel en afhankelijk van wil/instemming van staten
- Maar ook internationaal gewoonterecht (regels van gewoonterecht: regels die wij
fundamenteel vinden dat het regels van gewoonterecht zijn, die niet staan gecodificeerd in
verdragen. Staten zijn aan het internationaal gewoonterecht gebonden).
- Internationaal Strafhof
Multinationale ondernemingen
Voorbeeld: Shell
- Economisch actief in meer dan één staat
- Beperkte rechtssubjectiviteit
Relevant in internationaal recht op basis van twee gronden:
1) Investeringsbeschermingsovereenkomsten (hoeven niet naar nationale rechter)
2) Multilaterale ondernemingen onttrekken zich vaak aan nationaal recht door verspreiding van
macht en kapitaal (‘race tot he bottom’ regulering)
2011 Guiding Principles on Business and Human Rights verantwoordelijkheid van
bedrijven. Het blijven aanbevelingen.
Problematisch: kunnen zich grotendeels aan nationaal recht onttrekken, hebben wel rechten, maar
weinig (geen) plichten in de internationale rechtsorde.
Amnesty International is:
Non-gouvernementele organisatie zonder rechtspersoonlijkheid
Staten
Eeuwenlang de exclusieve dragers van rechtssubjectiviteit.
Internationale rechtsorde vloeit immers voort uit ontstaan van onafhankelijke staten
Soevereiniteit staat centraal in het internationale recht – staten juridisch gelijk (artikel 2 lid 1
VN-Handvest)
Maar: juridisch gelijk betekent niet politiek gelijk
o Voorbeelden: VETO, stemrecht IMF, positie kernwapenstaten
Soevereiniteit & internationaal recht
- Betekent niet dat staten ook altijd economisch of politiek onafhankelijk zijn, als ze maar
juridisch onafhankelijk zijn
- Soevereiniteit en internationaal recht staan soms op gespannen voet met elkaar
- Maar is wel verenigbaar (zie bijvoorbeeld EU -> Brexit)
- Maar als staten een verdrag sluiten, dienen ze hun soevereiniteit ook in dat licht uit te
oefenen
Kenmerken van de staat
In de ‘Uniting for Peace’ Resolutie van de Algemene Vergadeirng van de VN werd besloten dat:
- Als de VN-Veiligheidsraad niet effectief is door constant gebruik van het vetorecht, de
Algemene Vergadering in principe besluiten mag nemen met betrekking tot het handhaven
van de internationale vrede en veiligheid.
Rechtssubjectiviteit:
Een persoon die naar internationaal recht rechtssubjectiviteit bezit, kan bijvoorbeeld:
- Internationale rechtshandelingen verrichten, zoals het sluiten van verdragen
- Internationale rechten bezitten
- Rechten op internationaal niveau afdwingen (bijvoorbeeld bij internationaal tribunaal)
- Internationale verplichtingen hebben
- Op internationaal niveau aansprakelijk worden gesteld
Subjecten van internationaal recht
Volledige rechtspersoonlijkheid:
Staten
Beperkte rechtspersoonlijkheid:
Internationale organisaties (bijvoorbeeld VN, EU)
De facto regimes en bevrijdingsbewegingen
Individuen
Internationale ondernemingen
De Mensheid (?) -> ‘common heritage of mankind’
Facto regimes: niet statelijke entiteiten die feitelijk effectief gezag uitoefenen over een deel van het
grondgebied van een bestaande staat.
- Zwakke juridische status (want ze zijn niet de officiële regering van een land, hier vechten ze
juist tegen)
- Moeten minimale bescherming bieden aan burgers (dat burgers gebruik kunnen maken van
hun fundamentele rechten)
- Overeenkomsten gesloten door de facto regimes hebben geen internationaal
publiekrechtelijke status (een facto regime kan dus bijvoorbeeld geen verdrag sluiten met de
EU).
Bevrijdingsbewegingen: vechten tegen koloniale mogendheid of bezittende macht.
- Hoeven geen effectief gezag te hebben
- Hebben verdergaande rechtssubjectiviteit dan de facto regimes (& recht op zelfbeschikking)
Hebben meer legitimiteit dan de facto regimes.
Non-gouvernementele organisaties (NGO’s)
Belangrijk voor de naleving van het internationale recht
Bijvoorbeeld: Urgenda
Rol geformaliseerd binnen internationale organisaties
Maar, anders dan IGO’s: geen rechtssubjectiviteit
Voorbeelden NGO’s -> Greenpeace, Artsen Zonder Grenzen
NGO’s hebben vaak binnen IGO’s inspraak, waardoor ze bijdragen aan het realiseren van bepaalde
doelen.
, Natuurlijke personen
- Vroeger geen enkele internationale rechtspersoonlijkheid
- Vooral na de Tweede Wereldoorlog rechten en plichten voor individuen in de internationale
rechtsorde
- Bijvoorbeeld het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) op basis van het EVRM.
- Wel altijd wankel en afhankelijk van wil/instemming van staten
- Maar ook internationaal gewoonterecht (regels van gewoonterecht: regels die wij
fundamenteel vinden dat het regels van gewoonterecht zijn, die niet staan gecodificeerd in
verdragen. Staten zijn aan het internationaal gewoonterecht gebonden).
- Internationaal Strafhof
Multinationale ondernemingen
Voorbeeld: Shell
- Economisch actief in meer dan één staat
- Beperkte rechtssubjectiviteit
Relevant in internationaal recht op basis van twee gronden:
1) Investeringsbeschermingsovereenkomsten (hoeven niet naar nationale rechter)
2) Multilaterale ondernemingen onttrekken zich vaak aan nationaal recht door verspreiding van
macht en kapitaal (‘race tot he bottom’ regulering)
2011 Guiding Principles on Business and Human Rights verantwoordelijkheid van
bedrijven. Het blijven aanbevelingen.
Problematisch: kunnen zich grotendeels aan nationaal recht onttrekken, hebben wel rechten, maar
weinig (geen) plichten in de internationale rechtsorde.
Amnesty International is:
Non-gouvernementele organisatie zonder rechtspersoonlijkheid
Staten
Eeuwenlang de exclusieve dragers van rechtssubjectiviteit.
Internationale rechtsorde vloeit immers voort uit ontstaan van onafhankelijke staten
Soevereiniteit staat centraal in het internationale recht – staten juridisch gelijk (artikel 2 lid 1
VN-Handvest)
Maar: juridisch gelijk betekent niet politiek gelijk
o Voorbeelden: VETO, stemrecht IMF, positie kernwapenstaten
Soevereiniteit & internationaal recht
- Betekent niet dat staten ook altijd economisch of politiek onafhankelijk zijn, als ze maar
juridisch onafhankelijk zijn
- Soevereiniteit en internationaal recht staan soms op gespannen voet met elkaar
- Maar is wel verenigbaar (zie bijvoorbeeld EU -> Brexit)
- Maar als staten een verdrag sluiten, dienen ze hun soevereiniteit ook in dat licht uit te
oefenen
Kenmerken van de staat
