samenvatting werken met mensen met een verstandelijke beperking

Groeiende wachtlijsten, ondanks de investering van de voorbije jaren

 O.a. door:
o Demografische factoren
▪ Moderne medische wereld zorgt ervoor dat mensen langer leven
o Medische vooruitgang
o Inkrimping sociaal netwerk
o Stijging aantal personen met een arbeidshandicap
o Beleidswijzingen in de sector van de gezondheidszorg verhoogt de druk op sector PmH
o Aantrekkelijkheid van de zorg op maat formules
 Vroeger: institutionalisering
 Nu:
o Woonvoorzieningen
o Vrijetijdsbesteding/ werk




 Sinds 1/08/2009 in werking voor België: PmH op voet van gelijkheid met anderen
 “het verdrag zou de juridische uitdrukking moeten zijn van een wijziging van paradigma, van een verandering in de
medische en beschermde perceptie van de handicap ten gunste van een nieuw model dat is toegespitst op
zelfstandigheid, participatie en een volwaardige en volledige integratie van deze personen in de maatschappij.”
 Mensen met een handicap moeten evenveel mogelijkheden krijgen als iemand zonder beperking
 Als maatschappij een omgeving creëren waarin mensen met een beperking kunnen in mee functioneren

VN-conventie; gevolg:

 Ruimere omschrijving van begrip ‘handicap’ => bv. Ruimere interpretatie van verstandelijke handicap
o Elk langdurig en belangrijk participatieprobleem van een persoon dat te wijten is aan het samenspel tussen
functiestoornissen van mentale, psychische, lichamelijke of zintuiglijke aard, beperkingen bij het uitvoeren van
activiteiten en persoonlijke en externe factoren
 Visie: burgerschapsmodel
o andere visie => mensen zien als burgers en niet als ‘krankzinnigen’, als ‘anders’
o = basismodel voor verdere uitbouw van het Vlaams beleid t.a.v. PmH => leidt naar een echt inclusiebeleid
▪ Maximaal investeren in volwaardige maatschappelijke participatie van PmH
▪ Personen met een handicap handvaten in handen geven om hun eigen leven te sturen
▪ Sociale solidariteit maximaal laten spelen




1

,Visie:
Volwaardig burger



Sociaal netwerk Keuze &
Professioneel vangnet
controle



Kwaliteit van leven


Probleem van vermaatschappelijking van de zorg = dat het in de praktijk vaak neerkomt op kosten besparing veeleer dat het
vertrekt vanuit het versterken van KvLeven

VN-conventie: burgerschapsmodel als vertrekpunt:

Zoveel mogelijk gewoon, zo weinig mogelijk uitzonderlijk en afzonderlijk

 Inclusieve levenstrajecten
 Deelnemen aan de samenleving
 Leven in eigen handen nemen
 Bruggen slaan naar andere welzijnssectoren

Wat is vermaatschappelijking van de zorg? (in eigen woorden kunnen uitleggen)

 Verschuiving binnen de zorg waarbij ernaar gestreefd wordt om mensen met beperkingen, chronisch zieken, kwetsbare
ouderen, jongeren met gedrags- en emotionele problemen, mensen die in armoede leven, … met al hun mogelijkheden
en kwetsbaarheden een eigen zinvolle plek in de samenleving te laten innemen, hen daarbij waar nodig te ondersteunen
en de zorg zoveel mogelijk geïntegreerd in de samenleving te laten verlopen.

= maximale inzet van zo gewoon als mogelijk, pas uitzonderlijk indien nodig!
1
 Concentrische cirkels
o Zelfzorg 1 => persoon met beperking 2
o Gewone zorg 2 => het eigen gezin
o Mantelzorg 3 => familie, vrienden, … 3
▪ Alle zorg van de mensen die niet inwonend zijn
o Reguliere zorg 4 => huisarts, thuiszorg, … 4
o Gespecialiseerde zorg en dienstverlening 5
5




Gewijzigde sociaal economische situatie => crisis!

 Gevolg => creatieve inzet van de beschikbare middelen nodig
 Hoe?
o Vraag gestuurd & sector overschrijdend werken
o Anders werk maken van de wachtlijsten → drie prioriteitsgroepen


2

, o Vermijden dat onnodig of te vroeg gebruik wordt gemaakt van intensieve en duurdere vormen van
ondersteuning
o Enkel levenslange professionele ondersteuning waar nodig




1. er is in 2020 zorggarantie voor personen met een handicap met de grootste ondersteuningsnood onder vorm van
a. zorg in natura (voucher)
b. in contanten (cash)
2. goed geïnformeerde gebruikers genieten in 2020 vraag gestuurde zorg en assistentie in een inclusieve samenleving




Wij verzekeren dat in 2020 minstens die groep van personen met een handicap, voor wie de afstand, de kloof tussen de
mogelijkheden van het eigen draagvlak (zelfzorg, mantelzorg, sociaal netwerk, reguliere zorg) en de ondersteuningsnood als
gevolg van de handicap niet (meer) te overbruggen valt en precair is of wordt en blijft wanneer er geen bijkomende of
vervangende acties tot ondersteuning worden ondernomen, een voldoende, passende en kwaliteitsvolle ondersteuning krijgt
tegen een maatschappelijk verantwoorde kostprijs binnen een aanvaardbare periode. Deze ondersteuning is in
overeenstemming met hun zorgnood en houdt rekening met hun sociale context en hun persoonlijke voorkeur.



 wat is zorggarantie?
o Groep mensen met een (blijvend) verschil tussen
draagkracht en draaglast moeten geschikte
ondersteuning krijgen tegen een aanvaardbare kostprijs
en binnen een aanvaardbare tijd
o Ondersteuning komt overeen met de nood en met
sociale context & voorkeur
 Wie behoort tot de zorggarantie voor de grootste
ondersteuningsnood?
o Groep mensen met (blijvend) verschil tussen draagkracht en draaglast
▪ Verschil tussen draagkracht en draaglast zal nood aan soort ondersteuning bepalen (erkende
handicap)
▪ Ondersteuning tijdelijk, langdurig of definitief
 Wat houdt zorggarantie in?
o Personen met een beperking dienen beroep te kunnen doen
▪ Op reguliere diensten => eerste lijnhulpverlening
▪ Indien nodig aangevuld of ondersteunend met RTH
Enkel mogelijk in context van gedeelde zorg
▪ Pas indien echt nodig op NRTH
▪ Ondersteuning tijdelijk, langdurig of definitief





Goed geïnformeerde gebruikers genieten vraaggestuurde zorg en assistentie in een inclusieve samenleving

 Goed geïnformeerde gebruiker: via voortraject
o = proces van vraagverheldering, leidt tot een ondersteuningsplan
 Vraaggestuurd ipv aanbodsgericht → met als hefboom een eigen budget (afhankelijk van de zorgwaarte)
 Inclusieve samenleving




3