Samenvatting Belastingrecht - Belastingwetten 2023 - Schakeltraject Accountancy & Controlling Nyenrode.

BELASTINGRECHT LB/OB
COLLEGE 1: ALGEMENE INLEIDING EN AWR

ALGEMENE INLEIDING

Soorten recht
- Privaatrecht = recht tussen gelijkwaardige personen
- Staatsrecht (organisatie van de staat, Grondwet onderdeel hiervan)
o Belastingheffing (o.b.v. art. 104 Grondwet: alleen belastingheffing als hier een formele wet
voor is geschreven, langs Eerste en Tweede Kamer)
- Bestuursrecht
o Sociale zekerheid & Belastingrecht
 Algemene wet bestuursrecht (Awb) geldt, tenzij anders in de Algemene wet inzake
rijksbelastingen (AWR) geregeld – dit is dus een speciale wet, deze gaat voor de
algemene wet (let op: dit is altijd zo, de meeste speciale wet gaat voor!)
- Strafrecht
o Fiscaal strafrecht ex art. 68 AWR e.v.
- Internationaal recht
o Verdrag gaat boven (belasting)wet ex art. 94 AWR
- Tuchtrecht (advocaten, accountants) = gaat over hoe mensen hun beroep hebben uitgevoerd

Overheidsheffingen
- Belastingen = verplichte bijdrage aan de overheid waar je geen tegenprestatie voor krijgt
1. Rijksbelastingen
2. Gemeentelijke en provinciale belastingen
3. Waterschapsbelasting, product- en bedrijfschapslasten e.d.
- Retributies en bijdragen = gedwongen betaling aan overheid voor een dienst, zoals paspoort,
staanplaats gelden, marktgelden, begraafplaatsrechten
- Premies sociale verzekeringen
o Volksverzekeringen (AOW, ANW, AWBZ)
o Werknemersverzekeringen (WW, WIA)

Belasting gaat allemaal in de grote pot, dit gebruiken ze voor hun eigen doelen. Er hoeft geen link te zijn tussen
opgehaalde belasting en besteding van belasting  Dit is echter wel het geval bij premies sociale
verzekeringen

Doelen van belastingheffing
- Primair: Budgettaire functie
o Financiering v/d overheidsuitgaven o.a.
 Lopende uitgaven, zoals ambtenaren, gebouwen, uitkeringen
 Investeringen in onderwijs, infrastructuur e.d.
 Rente en aflossing overheidsschuld
- Regulerende functie
o Politieke beïnvloeding v/d maatschappij o.a. (bijv. 0% groente en fruit voorbeeld)
 Bestrijding inflatie/deflatie en werkeloosheid
 Tegengaan drankmisbruik en milieuvervuiling
 Tegengaan ongelijke inkomensverdeling

,  Stimuleren investeringen door bedrijven

Taak Belastingdienst (art. 3 AWR)
- Heffing en invordering van rijksbelastingen
o ‘Blauwe Belastingdienst’
 Heffing en inning meeste rijksbelastingen, zoals IB, LH, OB, Vpb
 Premieheffing (zorg-, volks-, werknemersverzekeringen)
o Douane
 M.n. rechten van invoer, OB bij invoer en accijnzen (BTW)
- Andere taken
o Toeslagen (uitkeringsfabriek onderdeel van belastingdienst)
 Kinderopvang, huur, zorg
o Handhaven veiligheid, economie en milieu (door Douane)
 Drugs, wapens, plant- en dierziekten, namaakartikelen, e.d.

Beginselen van het Belastingrecht
- Draagkracht (sterkste schouders dragen de zwaarste lasten)
o Progressie in de inkomstenbelasting (IB) en loonheffingen (LH)
- Profijtbeginsel
o BPM (aanschafbelasting), retributies, milieuheffing
- Bevoorrechte verkrijging
o Kansspelbelasting(lot), successierecht (erfbelasting), schenkbelasting
- Doelmatigheid (beginsel van de minste pijn)
o Inhouding bij de bron (bijv. loonbelasting en dividendbelasting)
o Vrijstelling voor geringe bedragen (inkomstenbelasting)
o Forfaits (normbedragen, bijv. in de loonbelasting)

Bronnen van belastingrecht
- Wetten & uitvoeringsbepalingen
o Inclusief parlementaire behandeling
- Verdragen / EU-richtlijnen / EVRM
o Fusierichtlijnen
- Jurisprudentie
o Rechtbank  Gerechtshof  Hoge Raad en Hof van Justitie van Europese Unie (HvJ EU)
- Beleidsregels = Pseudo-wetgeving = Beleidsregels zijn verruimend en worden opgesteld door de
staatsecretaris (Staatssecretaris is vrijstelling als burger als dit gepubliceerd is)
- Algemene Beginselen van Behoorlijk Bestuur (ABBB), zoals;
o Gelijkheid
o Opgewekt vertrouwen
o Evenredigheid / proportionaliteit

Onderverdeling (Belasting)recht
- Materieel fiscaal recht
o Inhoud van de regels
 Bijv. inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting, loonbelasting, omzetbelasting
- Formeel fiscaal recht
o Methode van vaststellen belastingschuld
o Bevoegdheden van de fiscus daarbij

, o Rechtsbescherming tegen onrechtmatig gebruik van de bevoegdheden door de
Belastingdienst
 Bijv. Awb, AWR, Algemene termijnenwet, Invorderingswet

ALGEMENE WET INZAKE RIJKSBELASTINGEN




Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR)
- Reikwijdte van de wet (art. 1 AWR)  Rijksbelastingen
- Definities (art. 2 AWR)
- Bevoegdheid en organisatie Belastingdienst (art. 3 AWR)

Fiscale woonplaats (art. 4 AWR)
Waar iemand woont en waar een lichaam is gevestigd, wordt naar de omstandigheden beoordeeld = centrale
levensplaats wordt getoetst, waar is je gezin is meestal het belangrijkst
o Gezin, gehuwd, kinderen
o Bankrekening
o Sociale leven, vrienden, sportclubs
o Feitelijke leiding bedrijf, etc.

Aangifte(verplichtingen) (art. 6 e.v. AWR)
- Sluitend systeem in drie stappen
o Aangifte wordt door de inspecteur uitgereikt, of;
o Belastingplichtige verzoekt om een aangifte, of;
o Belastingplichtige moet om een aangifte verzoeken.
- Aangiftetermijnen (art. 9 en art. 10 AWR)  aanslagbelastingen art 9 en aangiftebelastingen
(omzetbelasting) art 10

Heffingsmethoden en soorten aanslagen
- Aanslagbelastingen (heffen bij wege van aanslag) = moet je zelf aangifte doen, maar niet direct
betalen. Je betaalt pas nadat je een aanslag hebt ontvangen. De betrokkenheid van de belastingdienst
is veel intensiever, omdat zij de aangifte, beoordelen en vervolgens een aanslag opleggen (bijv.
inkomsten belasting (IB) en Vbp)
o Voorlopige aanslag o.b.v. schatting door inspecteur (IB)