Samenvatting Vraagstukken Psychisch Functioneren

Samenvatting Vraagstukken Psychisch Functioneren

Thema 1 Diagnostiek en Classificatie, het Biopsychosociaal gedrag

HC1.1 Inleiding blok

- Status mentalis – trias psychica
o Algemene kenmerken: eerste indruk, uiterlijk
o Cognitieve functies:
 Hogere cognitieve functies: bewustzijn, oriëntaties, aandacht
 Waarneming: hallucinaties, hallucinatoir gedrag
 Denken:
 Vorm: formele denkstoornis
 Inhoud: wanen, preoccupatie, dwang
o Affectief: stemming, affect
o Conatief: psychomotoriek, motivatie, suïcidaliteit
- Schema klinisch redeneren




1

,HC1.3 Inleiding kinder- & jeugdpsychiatrie

- Diagnose in de psychiatrie
o Leg de nadruk op beschrijvende diagnose!
o Er is enorm veel overlap in psychiatrische stoornissen  veel dingen hangen samen
met elkaar
o Daarnaast zien we in de psychiatrie: als iemand 1 stoornis heeft, is de kans dat die
nog een 2e stoornis heeft heel groot (66%). Als iemand 2 psychiatrische stoornissen
heeft, is er een kans van 54% dat die nog een 3 e heeft.
- Jeugdpsychiatrie
o Jongeren zijn extreem gevoelig voor hun omgeving (en daarmee uitlokkende
factoren)  jongeren staan voor individuatie, zoeken zekerheid in buitenwereld,
zoeken naar identiteit & hebben korte termijn denken!
o Ontstaan van psychiatrische problematiek bij jongeren:
 Biologie
 Omgeving
 Ontwikkeling
 Puberteit
 Intergenerationele
 De dingen die mensen overnemen van hun ouders / grootouders 
bijv. uit onderzoek blijkt dat de generatie na een oorlog nog steeds
gevolgen ondervindt van die trauma’s die daar zijn opgelopen 
kinderen van oorlogsslachtoffers hebben niet hetzelfde trauma,
maar worden opgevoed met de gevolgen van dat trauma, waar zij
dus ook weer een trauma uit kunnen ontwikkelen
 Ontstaan = B x Om x On x I
- Functionele diagnostiek
o Functioneren bepalend!!
 Hoe gaat het op school, sociaal, in het gezin, hobby’s?
o Is er sprake van stagnatie  alarm!!
o Is er sprake van een (forse cq langdurige) knik  nog groter alarm!!
o Vermijdt classificatie, daar is meer voor nodig
o Altijd neutraal bejegenen, geen oordeel!
- Classificatie en beschrijvende diagnose
o Classificatie (volgens de DSM-5) is algemeen, categorisch, dichotoom en
reductionistisch  maar blijft wel nodig: voor de richting waar de arts in denkt 
het geeft richting aan de diagnose en behandelplan  maar de beschrijvende,
persoonlijke diagnose blijft altijd nodig
o Beschrijvende diagnose is meer maatwerk, uniek, verklarend en leidend tot een
behandelplan!
- Diagnostiek kinderpsychiatrie
o Groene blokken: optioneel




2

, o Informatie vooraf
 Voor 1e gesprek:
 Verwijsbrief (meestal van huisarts)
 Eventuele eerdere verslagen
 Ontwikkelingsanamnese schriftelijk (vragenlijst)
 E-diagnostiek psychiatrisch instrument, DAWBA (Development and
Well Being Assessment)
- Samenvattend
o Functionele diagnostiek bepaalt verwijzing (knik / stabilisatie)
o Onderzoek multi-informant en meerdere ‘instrumenten’
o Beschrijvende diagnose leidend en bepaalt behandelplan
o Specifiek voor KJP: systeem-ontwikkeling



HC1.11 Diagnostiek en classificatie

- Symptomen
o Cognitieve symptomen
 Functies waarmee je kennis neemt vd wereld
 Bewustzijn
 Waarnemen
 Denken
 Geheugen
 Intelligentie
 Dit rijtje is dus opbouwend  cognitieve functies zijn functies waarmee je
kennis neemt van de wereld  het minste wat daarvoor nodig is, is
bewustzijn. Vervolgens moet je kunnen waarnemen, denken etc. Hoogste
‘rangorde’ van de wereld waarnemen is intelligentie.
o Affectieve symptomen
 Voelen
 Stemming (eigenlijk de emotie/affect over een langere periode)
 Affect (emoties zoals ze getoond worden  kan in 1 gesprek
wisselen)
 Lichamelijke klachten en verschijnselen
o Conatieve symptomen
 Willen / gemotiveerd handelen in de wereld
 Psychomotoriek

3

,  Spraak
 Motivatie en gedrag
- De 9 kernsymptomen van depressie (die vermeldt staan in DSM)
o Sombere stemming Affectief
o Verlies van interesse of plezier (= anhedonie) Affectief
o Gewichtsverlies / toename Affectief
o Slapeloosheid / overmatig slapen Affectief
o Agitatie of remming Conatief
o Moeheid / verlies van energie Affectief
o (Gedachten van) Waardeloosheid / schuld Cognitief
o Concentratie / besluiteloos Cognitief
o Gedachten aan de dood (doodswens / suïcidepoging Conatief
- Syndroom diagnose




- Classificatie
o Classificatie op basis van:
 Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders – DSM-5
 International Classification of Disease (IDC-10)
o Depressieve stoornis volgens DSM-5




 Dysfunctie criterium: de symptomen veroorzaken klinisch significant lijden of
beperkingen in het sociale of beroepsmatige functioneren of het


4