LES 5 & LES 6 – 13/03 – 20/03
Hoofdstuk 4: Seksuele geaardheid
Lesoverzicht
1. Inleiding
2. Twee paradiagma’s (Het binaire denken)
3. Soorten van soorten
4. Is homoseksualiteit een natuurlijke soort?
5. Sociaalconstructivisme en interactieve soorten; is homoseksualiteit een sociale constructie?
6. Besluit
1 Inleiding:
Probleem met “is / ought”
Het is niet omdat er iets in de natuur voorkomt dat het ook onze richtlijn moet zijn voor wat zou moeten kunnen!
Belangrijk om te weten wat homoseksualiteit is en hoe hier in het verleden mee werd omgegaan
- Zonde: tegenstand van de kerk
- Gecriminaliseerd: bv in Oeganda waar het strafbaar is
- Medicaliseren: de psychiatrie zette het weg als een ziekte
Born this Way – Adriaens & De Block: complexiteit van het debat over seksuele geaardheid opnieuw bloot te
leggen.
artikel op Toledo
1. Essentialisten: Essentie van seksuele geaardheid
2. Sociaalconstructivisten: seksuele geaardheid is geen natuurlijk entiteit, seksuele geaardheid is een sociale
constructie, een uitvinding
, 2 Twee paradiagma’s (Het binaire denken):
Freud (1905):
- Homoseksualiteit in hetzelfde laatje als pedofilie en bestialisme seksuele afwijkingen
- Exclusiviteit als criterium voor het onderscheid tussen zieke en gezonde seksualiteit
- In latere werk heeft hij zijn mening hier tegenover herzien
Oorzaken van homoseksualiteit (volgens Freud)
1. Drift
2. Psychologische verklaringen
o Sterke identificatie aan de moeder
biologische als psychologische oorzaken
tegenstrijdig? Het zou kunnen dat personen worden geboren met een lichte voorkeur voor hetzelfde geslacht en
dit door latere psychologische mechanismen de doorslag geeft later
tegenwoordig eerder binair denken: homoseksueel of heteroseksueel
o Natuurlijk of onnatuurlijk
o Aangeboren of product van keuze
Keuze om er naar toe te leven, geen keuze om het te zijn!
o …
Het kanaliseren: mate waarmee eigenschap ongevoelig is voor veranderingen in omgeving tijdens ontwikkeling van
de eigenschap (bv het leren spreken van kinderen)
is ook homoseksualiteit een soort ontwikkeling die zich op deze manier voortdoet?
1. Paradigma van de harde wetenschappen = essentialisme
- Hersenwetenschappen, endocrinologie, genetica
- Simon LeVay & Michael Bailey
- Carving nature at the joints; “uitsnijden van gewrichten verdelen van de wereld in kleine stukjes”
- Homoseksualiteit heeft altijd bestaan
- Vormt een natuurlijke categorie die te onderscheiden is “We gaan een kenmerk vinden in het lichaam van
homoseksuelen die hen onderscheid van alle anderen”
2. Paradigma van zachte wetenschappen = sociaal-constructivisme
- Sociologie, filosofie, psychologie, …
- Variatie binnen en de veranderlijkheid van categorieën van seksuele geaardheid
- Meerdere vormen
- Ontwikkeling van homoseksualiteit
- Niet zo helder te onderscheiden
- Classificeren = construeren
o Voor essentialisten is classificeren registeren , wij wetenschappers wij beschrijven wat we zien in de
natuur, maar we grijpen niet in. We laten de werkelijkheid weerspiegelen. Maar
sociaalconstructivisten vinden dit onzin, ze zeggen dat het classificeren ook een invloed heeft pop at
geclassificeerd wordt. Je kan dus geen observator zijn.
o “Feiten zijn de gevolgen van de manier waarop we de wereld voorstellen in classificaties” (Hacking
1999)
o Voorbeeld het beschrijven bedreigde diersoorten, er verandert ook iets aan de soort die je
omschrijft (bv betere bescherming)
Hoofdstuk 4: Seksuele geaardheid
Lesoverzicht
1. Inleiding
2. Twee paradiagma’s (Het binaire denken)
3. Soorten van soorten
4. Is homoseksualiteit een natuurlijke soort?
5. Sociaalconstructivisme en interactieve soorten; is homoseksualiteit een sociale constructie?
6. Besluit
1 Inleiding:
Probleem met “is / ought”
Het is niet omdat er iets in de natuur voorkomt dat het ook onze richtlijn moet zijn voor wat zou moeten kunnen!
Belangrijk om te weten wat homoseksualiteit is en hoe hier in het verleden mee werd omgegaan
- Zonde: tegenstand van de kerk
- Gecriminaliseerd: bv in Oeganda waar het strafbaar is
- Medicaliseren: de psychiatrie zette het weg als een ziekte
Born this Way – Adriaens & De Block: complexiteit van het debat over seksuele geaardheid opnieuw bloot te
leggen.
artikel op Toledo
1. Essentialisten: Essentie van seksuele geaardheid
2. Sociaalconstructivisten: seksuele geaardheid is geen natuurlijk entiteit, seksuele geaardheid is een sociale
constructie, een uitvinding
, 2 Twee paradiagma’s (Het binaire denken):
Freud (1905):
- Homoseksualiteit in hetzelfde laatje als pedofilie en bestialisme seksuele afwijkingen
- Exclusiviteit als criterium voor het onderscheid tussen zieke en gezonde seksualiteit
- In latere werk heeft hij zijn mening hier tegenover herzien
Oorzaken van homoseksualiteit (volgens Freud)
1. Drift
2. Psychologische verklaringen
o Sterke identificatie aan de moeder
biologische als psychologische oorzaken
tegenstrijdig? Het zou kunnen dat personen worden geboren met een lichte voorkeur voor hetzelfde geslacht en
dit door latere psychologische mechanismen de doorslag geeft later
tegenwoordig eerder binair denken: homoseksueel of heteroseksueel
o Natuurlijk of onnatuurlijk
o Aangeboren of product van keuze
Keuze om er naar toe te leven, geen keuze om het te zijn!
o …
Het kanaliseren: mate waarmee eigenschap ongevoelig is voor veranderingen in omgeving tijdens ontwikkeling van
de eigenschap (bv het leren spreken van kinderen)
is ook homoseksualiteit een soort ontwikkeling die zich op deze manier voortdoet?
1. Paradigma van de harde wetenschappen = essentialisme
- Hersenwetenschappen, endocrinologie, genetica
- Simon LeVay & Michael Bailey
- Carving nature at the joints; “uitsnijden van gewrichten verdelen van de wereld in kleine stukjes”
- Homoseksualiteit heeft altijd bestaan
- Vormt een natuurlijke categorie die te onderscheiden is “We gaan een kenmerk vinden in het lichaam van
homoseksuelen die hen onderscheid van alle anderen”
2. Paradigma van zachte wetenschappen = sociaal-constructivisme
- Sociologie, filosofie, psychologie, …
- Variatie binnen en de veranderlijkheid van categorieën van seksuele geaardheid
- Meerdere vormen
- Ontwikkeling van homoseksualiteit
- Niet zo helder te onderscheiden
- Classificeren = construeren
o Voor essentialisten is classificeren registeren , wij wetenschappers wij beschrijven wat we zien in de
natuur, maar we grijpen niet in. We laten de werkelijkheid weerspiegelen. Maar
sociaalconstructivisten vinden dit onzin, ze zeggen dat het classificeren ook een invloed heeft pop at
geclassificeerd wordt. Je kan dus geen observator zijn.
o “Feiten zijn de gevolgen van de manier waarop we de wereld voorstellen in classificaties” (Hacking
1999)
o Voorbeeld het beschrijven bedreigde diersoorten, er verandert ook iets aan de soort die je
omschrijft (bv betere bescherming)
