2016/2017
Radboud University
Alyssa Vos
[COLLEGEDICTAAT
STAATSRECHT I]
, Pre-master Nederlands Recht | Bachelor II
Contents
De rechter in het staatsbestel .................................................................................................................. 3
Benthem ............................................................................................................................................... 8
Rechterlijke onafhankelijkheid............................................................................................................... 10
Yakis t. Turkije .................................................................................................................................... 15
Onpartijdigheid van de rechter .............................................................................................................. 16
Hauschildt t. Denemarken ................................................................................................................. 22
Betuwelijn (Kleyn ea tegen Nederland) ............................................................................................. 22
Inrichting rechterlijke macht .................................................................................................................. 24
Ontwikkeling bestuursrechtspraak ........................................................................................................ 32
Rechtspositie .......................................................................................................................................... 37
Bestuursstructuur; Rechterlijke macht .................................................................................................. 43
Rechtspraak ............................................................................................................................................ 46
Rechtsvorming door de Hoge Raad ....................................................................................................... 53
Arbeidskostenforfait .......................................................................................................................... 56
Toegang tot de rechter .......................................................................................................................... 57
Guldemond/Noordwijkerhout ........................................................................................................... 66
Limmen/Houtkoop ............................................................................................................................. 66
Arubaanse Verkiezingsafspraak ......................................................................................................... 67
Kruisrakketen ..................................................................................................................................... 67
Verbod inzet kernwapens .................................................................................................................. 68
Afghanistan ........................................................................................................................................ 69
Nitraatrichtlijn (Waterpakt/Staat) ..................................................................................................... 70
ESM-verdrag ....................................................................................................................................... 71
Urganda .............................................................................................................................................. 71
Golder ................................................................................................................................................. 72
Özturk ................................................................................................................................................. 73
Pocketbooks ....................................................................................................................................... 75
Onrechtmatige rechtspraak ............................................................................................................... 76
Enka/Dupont ...................................................................................................................................... 76
Köbler ................................................................................................................................................. 76
Collegedictaat incl. jurisprudentie Staatsrecht I 2 van 78
,De rechter in het staatsbestel
Wat houdt de functie rechtspraak in de context van machtenscheiding en rechtsstaat
in?
Rechtspraak is geschillen berechten en strafrechtspraak. Zie artikel 112 en 113 Gw.
Overheidsfunctie rechtspraak
Wat is geschillen berechten, wat houd concreet de functie is?
- De rechter geeft een concrete beslissing/besluit/uitspraak.
o Hiermee onderscheidt de rechtspraak zich met wetgeving. De wetgeving is namelijk
niet concreet, maar stelt algemene regels. Bij een concrete beslissing is sprake van
geschil berechten tussen twee procespartijen of een geen concreet strafbaar feit
berechten, een verdachte. Dus individuele zaak en individuele persoon.
o Ook besturen kan betekenen een concrete beslissing nemen. Een bestuursorgaan
dient een concrete beslissing te nemen bij het besluiten van een verlening. In die zin
is rechtspraak weer niet zo onderscheidend van besturen. Er zijn elementen van
rechtspraak. Denk aan:
Beslissing op bezwaar;
Beslissing in administratief beroep (art. 115 Gw).
o In hoofdstuk 6 van de Grondwet zien we ook een beslissing niet zijnde rechtspraak,
namelijk een gratiebeslissing, art. 122 Gw. We weten echter dat gratie verlenen geen
rechtspraak is. Dit is geen geschilbeslechting en berechting. Het is het kwijtschelden
of verminderen van een straf door een bestuursorgaan. Raakt wel de rechtspraak,
maar is geen rechtspraak.
o Hoofdstuk 6 van de Grondwet gaat dus niet alleen over rechtspraak.
Ten aanzien van de concrete beslissing zullen er nog aanvullende elementen onderscheiden dienen
te worden. Dit om de rechtspraak te onderscheiden van andere concrete beslissingen (in bezwaar,
administratief beroep of gratie)
- Rechtspraak geeft een ambt een rechtmatigheidsoordeel.
o Dit is wezenlijk voor rechtspraak. Rechtmatigheid staat tegenover doelmatigheid. De
rechter bemoeit zich niet met de doelmatigheid, kijkt dus alleen of een besluit
rechtmatig is. Geeft een rechtsmatigheidsoordeel.
o Dit is een verschil met besturen: concrete beslissingen nemen door een
bestuursorgaan (b.o.b. en administratief beroep). Dit is een onderscheiding met
rechtspraak en besturen met concrete beslissingen door de doelmatigheid.
o De rechter doet enerzijds een rechtmatigheidsoordeel vaststellen/geven en
anderzijds feiten vaststellen. Bij een geschil heb je dat een partij iets beweert en de
andere iets tegenspreekt, het gaat om de feiten. Vaak gaat het verschil over feiten.
De rechter doet de feiten vaststellen aan de hand van bewijsregels. Zo stelt de
rechter bindend vast wat de relevante feiten zijn in het geschil.
o Het vaststellen van feiten in het geschil is net zo belangrijk, soms belangrijker dan
rechtsmatigheidsoordeel. In die zin altijd een tweeledige activiteit.
o Door feiten vast te stellen aan de hand van bewijsregels, onderscheidt de rechter
zich van de bestuursorgaan.
Collegedictaat incl. jurisprudentie Staatsrecht I 3 van 78
, - Bindende beslissing.
o Hiermee is ook een verschil gemarkeerd met besluiten van bestuursorganen in
besluiten. Daar kun je namelijk tegenop komen.
o De rechter neemt een bindende beslissing die formele rechtspraak heeft. Die heeft
een executoriale titel. Dus rechtspreken is bindend beslissen.
o Die binden is er voor procespartijen en niet voor iedereen zoals bij de wetgever.
- De rechter moet volgens de wet rechtspreken.
o De rechter is gebonden aan de wet en het recht, dit ziet men terug in art. 11 Wet AB.
Hij mag de innerlijke waarde en billijkheid van de wet niet beoordelen.
o Hij mag niet zijn eigen normen of waarden daarvoor in de plaats stellen. Anders is er
sprake van willekeur, de subjectieve mening geeft dan de mening
o Geen beleidsbeslissing, eigen oordeel laten klinken.
EHRM Benthem 1985 over Raad van State afdeling geschillen van bestuur
Belangrijkste passages:
- “The Court does not agree with this argument. It is true that, in order to decide whether the
Convention rights have been infringed, one must frequently look beyond the appearances and
the language used and concentrate on the realities of the situation (see, inter alia, as regards
Article 5 para. 1 (art. 5-1), the Van Droogenbroeck judgment of 24 June 1982, Series A no. 50,
p. 20, para. 38). However, a power of decision is inherent in the very notion of "tribunal"
within the meaning of the Convention (see the Sramek judgment of 22 October 1984, Series A
no. 84, p. 17, para. 36). Yet the Division tenders only an advice. Admittedly, that advice is - as
happened on the present occasion - followed in the great majority of cases, but this is only a
practice of no binding force, from which the Crown can depart at any moment (see notably,
mutatis mutandis, the de Jong, Baljet and van den Brink judgment of 22 May 1984, Series A
no. 77, pp. 23-24, para. 48). The proceedings before the Administrative Litigation Division of
the Council of State thus do not provide the "determination by a tribunal of the matters in
dispute" which is required by Article 6 para. 1 (art. 6-1) (see notably the above-mentioned
Albert and Le Compte judgment, Series A no. 58, p. 16, para. 29 in fine).”
- “It is true that the Crown, unlike the Administrative Litigation Division, is empowered to
determine the dispute, but the Convention requires more than this: by the word "tribunal", it
denotes "bodies which exhibit ... common fundamental features", of which the most
important are independence and impartiality, and "the guarantees of judicial procedure". The
Court refers on this point to its established case-law, and notably to its De Wilde, Ooms and
Versyp judgment of 18 June 1971 (Series A no. 12, p. 41, para. 78).
However, the Royal Decree by which the Crown, as head of the executive, rendered its
decision constituted, from the formal point of view, an administrative act and it emanated
from a Minister who was responsible to Parliament therefor. Moreover, the Minister was the
hierarchical superior of the Regional Health Inspector, who had lodged the appeal, and of the
Ministry’s Director General, who had submitted the technical report to the Division.
Finally, the Royal Decree was not susceptible to review by a judicial body as required by
Article 6 para. 1 (art. 6-1).”
In het arrest is het Nederlandse kroonberoep aan de orde. In 1983 was het kroonberoep net
opgenomen in art. 15 Gw. Het EHRM kwam twee jaar later tot de conclusie dat het kroonberoep een
geschillenbeslechting was die niet deugde aan de vereisten van art. 6 EVRM. Art. 6 EVRM waarborgt
het recht tot een onafhankelijke en onpartijdige rechter.
De Nederlandse Staat gaf aan dat de kroon de beslissing neemt, maar in de praktijk geeft het advies
van de Raad van State. De Raad van State gaf hierbij de doorslag. Het EHRM trapte hier niet in,
volgens het Hof moet er een rechterlijke instantie zijn. Deze rechtelijke instantie heeft de
bevoegdheid om een bindende bevoegdheid te nemen. Volgens het EHRM geeft de Raad van State
Collegedictaat incl. jurisprudentie Staatsrecht I 4 van 78
, geen bindende beslissing in het administratief beroep, slechts advies. Het verweer van de Staat ging
dus niet op en werd verworpen.
Het Benthem arrest gaat dieper in op de vraag wat wezenlijke rechtspraak is, namelijk bindende
beslissing. Daarbij wordt het verband gelegd tussen rechtspraak en de instantie die beslist. Het gaat
niet alleen om de functie, maar altijd om de combinatie tussen van een functie rechtspreken (nemen
van een bindende beslissing) en een instantie die die functie vervult. Het is dan ook duidelijk dat de
Raad van State advies geeft en de kroon beslist. Het EHRM geeft dan aan dat de kroon is een
bestuursorgaan dat verantwoording aflegt aan het parlement, dus een regering is en geen
rechterlijke instantie. De kroon kan de functie rechtspraak niet uitoefenen, want het evoldoet niet
aan de vereiste van art. 6 EVRM. Dit doordat het geen rechterlijke instantie is en geen bindende
beslissing kan geven.
EHRM van de Hurk 1994
Belangrijkste passages:
- “In the Court’s opinion, the power to give a binding decision which may not be altered by a
non-judicial authority to the detriment of an individual party is inherent in the very notion of
a "tribunal", as is confirmed by the word "determination" ("qui décidera") (compare the
following judgments: Benthem v. the Netherlands, 23 October 1985, Series A no. 97, p. 17,
para. 40; H. v. Belgium, 30 November 1987, Series A no. 127, p. 34, para. 50; and Belilos v.
Switzerland, 29 April 1988, Series A no. 132, p. 29, para. 64). This power can also be seen as a
component of the "independence" required by Article 6 para. 1 (art. 6-1).”
- “The applicant, while admitting that the Government in defending cases before the Industrial
Appeals Tribunal never referred to their powers under section 74 of the 1954 Act, maintained
that the mere existence of that power impaired that tribunal’s independence, since it clearly
influenced its decisions. This, he alleged, was shown by the fact - which as such was not
denied by the Government - that of the many thousands of appeals lodged with the Tribunal
by dairy farmers concerning the application of the 1984 Ordinance only a very limited
proportion - no more than 2% - had been successful. It was suggested by the applicant that in
deciding these cases the Tribunal had borne in mind the possibility of the Crown exercising its
powers under section 74.”
In het verlengde van het Benthem arrest, is de kern de inhoud van de functie rechtspraak. Het Hof
geeft aan dat de bevoegdheid om een bindende beslissing te geven in een geschil die niet mag
worden gewijzigd door een andere (niet rechterlijke) instantie ten nadele van een procespartij. ‘Ten
nadele’ in verband met de gratieverlening. Gratieverlening is namelijk ten voordelen van de
procespartij. Een gratiebesluit bepaalt enkel dat men een deel van de straf niet hoef uit te zitten, het
vonnis wordt dus niet gewijzigd maar de uitvoering van de straf. Het Hof ziet gratie als een inbreuk /
wijziging ten voordelen van procespartijen.
Ging over de rechtspraak bij het CBb. Ook hier dacht Nederland een constructie te hebben met een
onafhankelijke en onpartijdige rechter te voor economische bestuursgeschillen, het probleem was
echter dat in de wet voor bestuursrechtspraak voor het CBb de mogelijkheid was opgenomen dat de
kroon een uitspraak van het CBb kon vernietigingen. Weliswaar werd er rechtgesproken door een
onafhankelijke en onpartijdige rechter, maar de beslissing kon worden gewijzigd (namelijk
vernietigd) door een niet rechterlijke instantie (de kroon, regering).
Het EHRM eist dat de geschillen van art. 6 EVRM geschied door een rechterlijke instantie.
Conclusie: indien men het heeft over rechtspraak, heeft men het ter definitie over de instantie die
rechtspreekt (de onafhankelijke en onpartijdige rechter). Rechtspraak is voorbehouden aan een
onafhankelijke en onpartijdige rechter, zie art. 6 EVRM.
Collegedictaat incl. jurisprudentie Staatsrecht I 5 van 78
Radboud University
Alyssa Vos
[COLLEGEDICTAAT
STAATSRECHT I]
, Pre-master Nederlands Recht | Bachelor II
Contents
De rechter in het staatsbestel .................................................................................................................. 3
Benthem ............................................................................................................................................... 8
Rechterlijke onafhankelijkheid............................................................................................................... 10
Yakis t. Turkije .................................................................................................................................... 15
Onpartijdigheid van de rechter .............................................................................................................. 16
Hauschildt t. Denemarken ................................................................................................................. 22
Betuwelijn (Kleyn ea tegen Nederland) ............................................................................................. 22
Inrichting rechterlijke macht .................................................................................................................. 24
Ontwikkeling bestuursrechtspraak ........................................................................................................ 32
Rechtspositie .......................................................................................................................................... 37
Bestuursstructuur; Rechterlijke macht .................................................................................................. 43
Rechtspraak ............................................................................................................................................ 46
Rechtsvorming door de Hoge Raad ....................................................................................................... 53
Arbeidskostenforfait .......................................................................................................................... 56
Toegang tot de rechter .......................................................................................................................... 57
Guldemond/Noordwijkerhout ........................................................................................................... 66
Limmen/Houtkoop ............................................................................................................................. 66
Arubaanse Verkiezingsafspraak ......................................................................................................... 67
Kruisrakketen ..................................................................................................................................... 67
Verbod inzet kernwapens .................................................................................................................. 68
Afghanistan ........................................................................................................................................ 69
Nitraatrichtlijn (Waterpakt/Staat) ..................................................................................................... 70
ESM-verdrag ....................................................................................................................................... 71
Urganda .............................................................................................................................................. 71
Golder ................................................................................................................................................. 72
Özturk ................................................................................................................................................. 73
Pocketbooks ....................................................................................................................................... 75
Onrechtmatige rechtspraak ............................................................................................................... 76
Enka/Dupont ...................................................................................................................................... 76
Köbler ................................................................................................................................................. 76
Collegedictaat incl. jurisprudentie Staatsrecht I 2 van 78
,De rechter in het staatsbestel
Wat houdt de functie rechtspraak in de context van machtenscheiding en rechtsstaat
in?
Rechtspraak is geschillen berechten en strafrechtspraak. Zie artikel 112 en 113 Gw.
Overheidsfunctie rechtspraak
Wat is geschillen berechten, wat houd concreet de functie is?
- De rechter geeft een concrete beslissing/besluit/uitspraak.
o Hiermee onderscheidt de rechtspraak zich met wetgeving. De wetgeving is namelijk
niet concreet, maar stelt algemene regels. Bij een concrete beslissing is sprake van
geschil berechten tussen twee procespartijen of een geen concreet strafbaar feit
berechten, een verdachte. Dus individuele zaak en individuele persoon.
o Ook besturen kan betekenen een concrete beslissing nemen. Een bestuursorgaan
dient een concrete beslissing te nemen bij het besluiten van een verlening. In die zin
is rechtspraak weer niet zo onderscheidend van besturen. Er zijn elementen van
rechtspraak. Denk aan:
Beslissing op bezwaar;
Beslissing in administratief beroep (art. 115 Gw).
o In hoofdstuk 6 van de Grondwet zien we ook een beslissing niet zijnde rechtspraak,
namelijk een gratiebeslissing, art. 122 Gw. We weten echter dat gratie verlenen geen
rechtspraak is. Dit is geen geschilbeslechting en berechting. Het is het kwijtschelden
of verminderen van een straf door een bestuursorgaan. Raakt wel de rechtspraak,
maar is geen rechtspraak.
o Hoofdstuk 6 van de Grondwet gaat dus niet alleen over rechtspraak.
Ten aanzien van de concrete beslissing zullen er nog aanvullende elementen onderscheiden dienen
te worden. Dit om de rechtspraak te onderscheiden van andere concrete beslissingen (in bezwaar,
administratief beroep of gratie)
- Rechtspraak geeft een ambt een rechtmatigheidsoordeel.
o Dit is wezenlijk voor rechtspraak. Rechtmatigheid staat tegenover doelmatigheid. De
rechter bemoeit zich niet met de doelmatigheid, kijkt dus alleen of een besluit
rechtmatig is. Geeft een rechtsmatigheidsoordeel.
o Dit is een verschil met besturen: concrete beslissingen nemen door een
bestuursorgaan (b.o.b. en administratief beroep). Dit is een onderscheiding met
rechtspraak en besturen met concrete beslissingen door de doelmatigheid.
o De rechter doet enerzijds een rechtmatigheidsoordeel vaststellen/geven en
anderzijds feiten vaststellen. Bij een geschil heb je dat een partij iets beweert en de
andere iets tegenspreekt, het gaat om de feiten. Vaak gaat het verschil over feiten.
De rechter doet de feiten vaststellen aan de hand van bewijsregels. Zo stelt de
rechter bindend vast wat de relevante feiten zijn in het geschil.
o Het vaststellen van feiten in het geschil is net zo belangrijk, soms belangrijker dan
rechtsmatigheidsoordeel. In die zin altijd een tweeledige activiteit.
o Door feiten vast te stellen aan de hand van bewijsregels, onderscheidt de rechter
zich van de bestuursorgaan.
Collegedictaat incl. jurisprudentie Staatsrecht I 3 van 78
, - Bindende beslissing.
o Hiermee is ook een verschil gemarkeerd met besluiten van bestuursorganen in
besluiten. Daar kun je namelijk tegenop komen.
o De rechter neemt een bindende beslissing die formele rechtspraak heeft. Die heeft
een executoriale titel. Dus rechtspreken is bindend beslissen.
o Die binden is er voor procespartijen en niet voor iedereen zoals bij de wetgever.
- De rechter moet volgens de wet rechtspreken.
o De rechter is gebonden aan de wet en het recht, dit ziet men terug in art. 11 Wet AB.
Hij mag de innerlijke waarde en billijkheid van de wet niet beoordelen.
o Hij mag niet zijn eigen normen of waarden daarvoor in de plaats stellen. Anders is er
sprake van willekeur, de subjectieve mening geeft dan de mening
o Geen beleidsbeslissing, eigen oordeel laten klinken.
EHRM Benthem 1985 over Raad van State afdeling geschillen van bestuur
Belangrijkste passages:
- “The Court does not agree with this argument. It is true that, in order to decide whether the
Convention rights have been infringed, one must frequently look beyond the appearances and
the language used and concentrate on the realities of the situation (see, inter alia, as regards
Article 5 para. 1 (art. 5-1), the Van Droogenbroeck judgment of 24 June 1982, Series A no. 50,
p. 20, para. 38). However, a power of decision is inherent in the very notion of "tribunal"
within the meaning of the Convention (see the Sramek judgment of 22 October 1984, Series A
no. 84, p. 17, para. 36). Yet the Division tenders only an advice. Admittedly, that advice is - as
happened on the present occasion - followed in the great majority of cases, but this is only a
practice of no binding force, from which the Crown can depart at any moment (see notably,
mutatis mutandis, the de Jong, Baljet and van den Brink judgment of 22 May 1984, Series A
no. 77, pp. 23-24, para. 48). The proceedings before the Administrative Litigation Division of
the Council of State thus do not provide the "determination by a tribunal of the matters in
dispute" which is required by Article 6 para. 1 (art. 6-1) (see notably the above-mentioned
Albert and Le Compte judgment, Series A no. 58, p. 16, para. 29 in fine).”
- “It is true that the Crown, unlike the Administrative Litigation Division, is empowered to
determine the dispute, but the Convention requires more than this: by the word "tribunal", it
denotes "bodies which exhibit ... common fundamental features", of which the most
important are independence and impartiality, and "the guarantees of judicial procedure". The
Court refers on this point to its established case-law, and notably to its De Wilde, Ooms and
Versyp judgment of 18 June 1971 (Series A no. 12, p. 41, para. 78).
However, the Royal Decree by which the Crown, as head of the executive, rendered its
decision constituted, from the formal point of view, an administrative act and it emanated
from a Minister who was responsible to Parliament therefor. Moreover, the Minister was the
hierarchical superior of the Regional Health Inspector, who had lodged the appeal, and of the
Ministry’s Director General, who had submitted the technical report to the Division.
Finally, the Royal Decree was not susceptible to review by a judicial body as required by
Article 6 para. 1 (art. 6-1).”
In het arrest is het Nederlandse kroonberoep aan de orde. In 1983 was het kroonberoep net
opgenomen in art. 15 Gw. Het EHRM kwam twee jaar later tot de conclusie dat het kroonberoep een
geschillenbeslechting was die niet deugde aan de vereisten van art. 6 EVRM. Art. 6 EVRM waarborgt
het recht tot een onafhankelijke en onpartijdige rechter.
De Nederlandse Staat gaf aan dat de kroon de beslissing neemt, maar in de praktijk geeft het advies
van de Raad van State. De Raad van State gaf hierbij de doorslag. Het EHRM trapte hier niet in,
volgens het Hof moet er een rechterlijke instantie zijn. Deze rechtelijke instantie heeft de
bevoegdheid om een bindende bevoegdheid te nemen. Volgens het EHRM geeft de Raad van State
Collegedictaat incl. jurisprudentie Staatsrecht I 4 van 78
, geen bindende beslissing in het administratief beroep, slechts advies. Het verweer van de Staat ging
dus niet op en werd verworpen.
Het Benthem arrest gaat dieper in op de vraag wat wezenlijke rechtspraak is, namelijk bindende
beslissing. Daarbij wordt het verband gelegd tussen rechtspraak en de instantie die beslist. Het gaat
niet alleen om de functie, maar altijd om de combinatie tussen van een functie rechtspreken (nemen
van een bindende beslissing) en een instantie die die functie vervult. Het is dan ook duidelijk dat de
Raad van State advies geeft en de kroon beslist. Het EHRM geeft dan aan dat de kroon is een
bestuursorgaan dat verantwoording aflegt aan het parlement, dus een regering is en geen
rechterlijke instantie. De kroon kan de functie rechtspraak niet uitoefenen, want het evoldoet niet
aan de vereiste van art. 6 EVRM. Dit doordat het geen rechterlijke instantie is en geen bindende
beslissing kan geven.
EHRM van de Hurk 1994
Belangrijkste passages:
- “In the Court’s opinion, the power to give a binding decision which may not be altered by a
non-judicial authority to the detriment of an individual party is inherent in the very notion of
a "tribunal", as is confirmed by the word "determination" ("qui décidera") (compare the
following judgments: Benthem v. the Netherlands, 23 October 1985, Series A no. 97, p. 17,
para. 40; H. v. Belgium, 30 November 1987, Series A no. 127, p. 34, para. 50; and Belilos v.
Switzerland, 29 April 1988, Series A no. 132, p. 29, para. 64). This power can also be seen as a
component of the "independence" required by Article 6 para. 1 (art. 6-1).”
- “The applicant, while admitting that the Government in defending cases before the Industrial
Appeals Tribunal never referred to their powers under section 74 of the 1954 Act, maintained
that the mere existence of that power impaired that tribunal’s independence, since it clearly
influenced its decisions. This, he alleged, was shown by the fact - which as such was not
denied by the Government - that of the many thousands of appeals lodged with the Tribunal
by dairy farmers concerning the application of the 1984 Ordinance only a very limited
proportion - no more than 2% - had been successful. It was suggested by the applicant that in
deciding these cases the Tribunal had borne in mind the possibility of the Crown exercising its
powers under section 74.”
In het verlengde van het Benthem arrest, is de kern de inhoud van de functie rechtspraak. Het Hof
geeft aan dat de bevoegdheid om een bindende beslissing te geven in een geschil die niet mag
worden gewijzigd door een andere (niet rechterlijke) instantie ten nadele van een procespartij. ‘Ten
nadele’ in verband met de gratieverlening. Gratieverlening is namelijk ten voordelen van de
procespartij. Een gratiebesluit bepaalt enkel dat men een deel van de straf niet hoef uit te zitten, het
vonnis wordt dus niet gewijzigd maar de uitvoering van de straf. Het Hof ziet gratie als een inbreuk /
wijziging ten voordelen van procespartijen.
Ging over de rechtspraak bij het CBb. Ook hier dacht Nederland een constructie te hebben met een
onafhankelijke en onpartijdige rechter te voor economische bestuursgeschillen, het probleem was
echter dat in de wet voor bestuursrechtspraak voor het CBb de mogelijkheid was opgenomen dat de
kroon een uitspraak van het CBb kon vernietigingen. Weliswaar werd er rechtgesproken door een
onafhankelijke en onpartijdige rechter, maar de beslissing kon worden gewijzigd (namelijk
vernietigd) door een niet rechterlijke instantie (de kroon, regering).
Het EHRM eist dat de geschillen van art. 6 EVRM geschied door een rechterlijke instantie.
Conclusie: indien men het heeft over rechtspraak, heeft men het ter definitie over de instantie die
rechtspreekt (de onafhankelijke en onpartijdige rechter). Rechtspraak is voorbehouden aan een
onafhankelijke en onpartijdige rechter, zie art. 6 EVRM.
Collegedictaat incl. jurisprudentie Staatsrecht I 5 van 78
